Орталық Азия – Ресей саммиті аясында «Фарыш» ауданында шағын қуатты атом электр станциясы реакторының ғимараты үшін шұңқыр қазу жұмыстары ресми түрде басталды.

Ауқымды жобаның іргетасы 2026 жылдың наурыз айында қаланады деп жоспарланған. «Росатом» басшысы Алексей Лихачевтың айтуынша, Өзбекстан мен Ресей «ұзақ онжылдықтарға созылатын» ядролық әріптестіктің жаңа кезеңін бастады.

Жызақ облысының «Фарыш» ауданында шағын қуатты атом электр станциясы (АЭС) реакторының ғимаратына арналған іргетас шұңқырын қазу жұмыстары басталды.

Сонымен қатар Ташкент қаласының Мирзо Улуғбек ауданында Ядролық медицина орталығын құру жұмыстары да жолға қойылды.

Бұл екі жобаға арналған салтанатты рәсім 9 қазан күні Тәжікстанның Душанбе қаласында өткен Орталық Азия – Ресей саммиті шеңберінде өтті. Іс-шарада «Узатом» агенттігінің директоры Азим Ахмадхужаев пен «Росатом» бас директоры Алексей Лихачев символдық батырманы басып, екі жобаны да ресми түрде іске қосты.

«Узатом» мәліметінше, АЭС реакторын орналастыру үшін алғашқы бетонды құю 2026 жылдың наурыз айына жоспарланған.

«Бұл ірі жоба еліміздің энергетикалық тәуелсіздігін қамтамасыз етіп, экологиялық таза энергия өндіруге мүмкіндік береді», – дейді «Узатом» агенттігінің директоры Азим Ахмадхужаев.

Бұған дейін хабарланғандай, жобаның қосалқы мердігері ретінде Enter Engineering компаниясы таңдалған.

Шағын қуатты АЭС құрамында әрқайсысының қуаты 55 мегаватт болатын екі РИТМ-200Н реакторы, ал сол аумақта салынып жатқан ірі АЭС-та 1 гигаватттық екі ВВЭР-1000 реакторы орналасады. Осылайша, жобаның жалпы қуаты 2,1 гигаватт болады.

Алғашқы кезеңде шағын қуатты реакторлар іске қосылады.

Жоба Халықаралық атом энергиясы агенттігімен (МАГАТЭ) бірлесіп жүзеге асырылуда. Агенттік жобаның нормативтік-құқықтық базасын әзірлеу, ұлттық ядролық инфрақұрылымды дамыту, жобалау және пайдалану кезеңдерінде қауіпсіздік талаптарын қамтамасыз ету бойынша сараптамалық, техникалық және әдістемелік қолдау көрсетеді.

Осы жобамен қатар Ташкент қаласында Ядролық медицина орталығының құрылысы да басталды. Орталық қатерлі ісік ауруларын ерте анықтауға және олардың даму қаупін алдын алуға мүмкіндік береді.

Бірінші кезеңде орталықта позитронды-эмиссиялық томография / компьютерлік томография (ПЭТ/КТ) арқылы онкологиялық ауруларды ерте диагностикалау жолға қойылады.

Орталықта радиофармпрепараттар зертханасы ашылып, ядролық медицина саласындағы кадрларды даярлау үшін ғылыми база ретінде қызмет етеді. Мұнда радиология, медициналық физика және радиохимия салалары бойынша 100-ден астам жоғары технологиялық жұмыс орны құрылады.

2025–2026 жылдары орталық заманауи жабдықтармен қамтамасыз етіледі, ал кейінгі кезеңдерде радионуклидтік және протондық терапия әдістерін енгізу жоспарланып отыр.