English
Chinese
Turkish
Tajik
Kyrgyz
Turkmen
Japanese
Arabic
English
French
Spanish
Русский
German
Ўзбек
Oʻzbek
Қазақ
Илм-фан дунёсида танилган олим
13:43 / 2022-06-01

Ёнимиздаги олимлар

Биоорганик кимё соҳасида таниқли олим, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси академиги Шавкат Салихов бугун ўзбек олимлари орасида ўз ўрнига эга. 

1944 йил 12 декабрда Тошкентда туғилган олим Тошкент давлат университетини тугатган. Биология фанлари доктори, профессор, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси академиги, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби, Хитой Фанлар академиясининг чет эллик академиги илмий даражаларига эришган. “Эл-юрт ҳурмати” ва “Меҳнат шуҳрати” орденлари, “Фан ва технология соҳасида халқаро ҳамкорлик” мукофоти билан тақдирланган. 

Фанлар академияси Биоорганик кимё институтида илмий ходим, лаборатория мудири, директор, Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси президенти, сенатор каби ловозимларда фаолият олиб борган. Бугунги кунда Биоорганик кимё институти директори лавозимида ишламоқда. 

У республикамизда оқсиллар кимёси мактаби асосчиларидан бири бўлиб, биоорганик кимё ва биотехнология соҳасидаги ишлари билан илм-фан дунёсида кенг танилган олим. Унинг жониворлар заҳарларидан ажратилган оқсил ва пептид табиатли моддаларни ўрганиш бўйича илмий ишлари кенг илмий ҳамжамият томонидан эътироф этилган. 

Ш.Салихов раҳбарлигида госсипол олишнинг янги технологияси яратилган ва татбиқ этилган. Бир қатор янги дори воситалари, препаратлари тиббиёт амалиётига татбиқ этилган. 

[gallery-7381]

Клиник синов натижаларига кўра, “Рутан таблеткалари, 0,1 г” №20 ўртача оғирликда кечаётган ўпка яллиғланиши 30 фоиз бўлган COVID-19 касаллигига, ҳамда гриппнинг барча штаммларига қарши дори воситаси сифатида қўллаш учун рухсат этилди. 

Соғликни сақлаш вазирлиги, SARS-CoV-2 вируси билан касалланган беморларни даволашда шифокор тавсиясига Рутан препаратни қўллаш маъкулланди. “Рутан, 100 мг” препарати COVID-19 коронавирус инфекцияси билан оғриган беморларни даволаш протоколига киритилган. 

Ш.Салихов раҳбарлигида ғўза зараркунандаларига қарши курашиш учун атроф-муҳитга зарар етказмайдиган феромонли тутқичларни ишлаб чиқариш йўлга қўйилди. Бугунги кунда республикамиз пахтачилик хўжаликларини кўсак қурти ва кузги тунлам зараркунандаларига қарши феромонли тутқичлар билан тўлиқ таъминлаб келмоқда. Бугунки кунда помидор ва картошка куяси, шарқ меваҳори, омбор узунбуруни каби зараркунандаларга қарши яратилган феромонли тутқичларнинг синовлари амалга оширилмоқда. 

Ш.Салихов раҳбарлигида республикада биринчи марта ҳужайра технологиялари асосида элита навларига хос уруғлик картошкасини етиштириш технологияси ишлаб чиқилди. Айни пайтда ушбу технология республика миқёсида самарали амалга оширилмоқда. 

Шунингдек, олим 400 дан ортиқ илмий нашрлар, шу жумладан, 2 та монография, 56 ихтиро ва 52 дан ортиқ патентлар муаллифи, 9 та фан доктори ва 26 та фан номзодларини тайёрлаган. 

Д.Маматова, Оқил Ғуломов(сурат), ЎзА