Ўзбекистонда аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш ва ҳаво ифлосланишининг салбий таъсирини камайтириш мақсадида атмосфера ҳавоси сифати кўрсаткичларининг миллий индексацияси жорий этилмоқда.

Мазкур тизим ҳаво сифати ҳолатини аниқ баҳолаш, аҳолини ўз вақтида хабардор қилиш ва профилактик чораларни кўриш имконини беради.

Санэпидқўмита ахборот хизматининг маълум қилишича, миллий индексацияга кўра, атмосфера ҳавоси ифлосланиш даражаси устувор моддалар — PM2.5, PM10, NO₂, CO₂, CO ва O₃ миқдори асосида баҳоланади. Кунлик мониторинг Гидрометеорология хизмати томонидан амалга оширилади.

Ҳаво сифати эса қуйидаги рангли даражалар орқали белгиланади: 

• Яшил — ҳаво хавфсиз, ифлосланиш меъёрдан ошмаган.

• Сариқ — сезгир аҳоли гуруҳлари учун қисқа муддатли таъсир бўлиши мумкин.

• Зарғалдоқ — айрим гуруҳларда ноқулайлик келтириб чиқариши мумкин.

• Қизил — аҳолининг кўп қисми саломатлигига салбий таъсир хавфи мавжуд.

• Бинафшаранг — юқори даражадаги ифлосланиш, чеклов ва кучайтирилган профилактика чоралари талаб этилади.

Ҳаво сифати даражалари ҳақидаги маълумотлар расмий веб-сайтларда эълон қилинади. Агар ҳаво “қизил” ёки “бинафшаранг” даражага етса, аҳолига СМС, электрон почта ва оммавий ахборот воситалари орқали тезкор хабар юборилади.

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳаво ифлосланишини камайтириш ва аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш чораларини белгилайди. Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳаво ифлосланишининг тиббий жиҳатлари бўйича тавсиялар ишлаб чиқади ва тиббиёт ходимларини ўқитади.

Шунингдек, Санэпидқўмита ҳаво ифлосланиши динамикасини доимий таҳлил қилиб боради ҳамда ҳар йили унинг аҳоли саломатлигига таъсири юзасидан ҳисобот тайёрлайди.

Шу тариқа миллий индексация тизими ҳаво сифати ҳақида аниқ ва тушунарли маълумот бериш, хавфли ҳолатларда аҳолини ўз вақтида огоҳлантириш ва саломатликка салбий таъсирни камайтиришга қаратилган.

<iframe width="640" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/OH9T_RSvO68" title="Havo ifloslansa, sizga SMS keladi: yangi tizim qanday ishlaydi?" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Моҳичеҳра Эшмирзаева, ЎзА