O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Shanxay hamkorlik tashkiloti sammitidagi nutqida buyuk xitoylik faylasuf Konfutsiyning dono so‘zlariga tayanib, hamkorlik falsafasining naqadar chuqur va dolzarb ekanligini alohida ta’kidladi. Bu falsafa, aslida, butun insoniyat uchun zarur axloqiy mezon hisoblanadi.
Hozirgi global noaniqlik, ishonch inqirozi va mojarolar avj olayotgan bir paytda SHHT davlatlarining o‘zaro tushunishi va birdamligi shunchaki bir qadriyat emas, balki mintaqada tinchlik va barqarorlikni saqlashning kalitidir. Bu esa har qanday murakkab vaziyatda ham manfaatlar muvozanatini ta’minlash va xavf-xatarlarga qarshi birgalikda kurashish imkonini beradi.
Davlatimiz rahbari nutqida hamkorlikni chuqurlashtirishning bir qator aniq yo‘nalishlari yorqin ko‘rsatib berildi. Ularning asosiy mohiyati o‘zaro ishonch va manfaatli hamkorlik asosida barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlashdir. Majlisda bildirilgan iqtisodiy takliflar O‘zbekistonning ochiq va pragmatik tashqi iqtisodiy siyosatining uzviy davomi bo‘lib, SHHT doirasidagi mamlakatlar manfaatlari bilan uyg‘unligi diqqatga sazovordir.
Prezidentimiz nutqi mohiyatidan bilish mumkinki, SHHT doirasida Savdoni soddalashtirish tartib-taomillari to‘g‘risidagi bitimni imzolash muhim vazifa. Chunki ushbu bitimning amalga oshirilishi O‘zbekiston uchun quyidagi afzalliklarni beradi:
– Eksport hajmini oshirish: ma’muriy to‘siqlarning kamayishi O‘zbekiston mahsulotlarining SHHT bozoriga kirishini osonlashtiradi. Bu eksport salohiyatini oshirishga va mahsulotlarni yangi bozorlarga yo‘naltirishga yordam beradi.
– Logistika xarajatlarini kamaytirish: savdo jarayonlarining soddalashtirilishi transport va boshqa logistik xarajatlarni qisqartiradi. Bu esa milliy mahsulotlarning raqobatbardoshligini oshiradi va tashqi savdodagi samaradorlikni kuchaytiradi.
Majlisda O‘zbekiston iqtisodiyotini transformatsiya qilishda muhim rol o‘ynaydigan yangi platformalar taklif etildi:
– Strategik materiallar bo‘yicha mintaqaviy xab: O‘zbekiston tabiiy resurslarga boy davlat sifatida ushbu markaz orqali minerallarni qazib olish va chuqur qayta ishlashda ilg‘or texnologiyalarni joriy eta oladi. Bu iqtisodiyotning yuqori qo‘shimcha qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarishga o‘tishini tezlashtiradi.
– SHHT Energetika konsorsiumi: O‘zbekiston “yashil” energetikani rivojlantirish bo‘yicha muvofiqlashtirilgan siyosat olib borish imkoniga ega bo‘ladi. Bu qayta tiklanuvchi energiya manbalarini o‘zlashtirish va energiya samaradorligini oshirishga yordam beradi.
– Venchur kompaniyalari va jamg‘armalari tarmog‘i: ushbu tarmoq O‘zbekistondagi startap va innovatsion loyihalarni moliyalashtirish va qo‘llab-quvvatlash uchun xalqaro sarmoyalarni jalb qilishga imkon beradi. Bu esa yosh tadbirkorlar va olimlar uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.
– Maxsus elektron portal: bu portal orqali O‘zbekistonning hududlari xorijiy investorlar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqa o‘rnatishi, investitsiya loyihalarini ilgari surishi va biznes bo‘yicha muloqotlarni yo‘lga qo‘yishi mumkin. Bu raqamli iqtisodiyot doirasida investitsiyalarni boshqarishga ko‘maklashadi.
“SHHT yagona transport makoni”ni shakllantirish bo‘yicha konsepsiyani ishlab chiqish taklifi O‘zbekistonning mintaqaviy transport xab sifatidagi rolini mustahkamlaydi. “Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston” temir yo‘li qurilishining boshlangani bu tashabbusning amaliy ifodasi bo‘lib, O‘zbekistonning Fors ko‘rfazi va Hind okeani portlariga chiqishi uchun yangi, qisqa yo‘l ochadi. Bu mamlakatning jahon bozoriga chiqish imkoniyatlarini kengaytiradi.
Mamlakat rahbari mintaqaviy sanoat va infratuzilma loyihalarini moliyaviy qo‘llab-quvvatlashning samarali vositalarini tezroq joriy etish muhimligini ta’kidladi. Bu O‘zbekistonning yirik investitsiya loyihalari uchun qo‘shimcha moliyaviy manbalarga ega bo‘lishini ta’minlaydi.
Qayd etish joizki, mazkur takliflar SHHT doirasidagi hamkorlikni yangi bosqichga ko‘tarishga qaratilgan bo‘lib, ularning amalga oshirilishi tashkilotning xalqaro maydondagi o‘rnini mustahkamlash va a’zo davlatlarning barqaror taraqqiyotini ta’minlashga xizmat qiladi. Maqsad esa o‘zaro ishonch, hamkorlik va bir-birini qo‘llab-quvvatlash tamoyillari asosida umumiy xavfsizlik va farovonlikka erishishdir.
Manzuraxon Salimova,
Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati,
O‘zbekiston "Adolat" SDP fraksiyasi a’zosi.
O‘zA