"Sirli olam"

1900 yilning qahraton qishida, Shotlandiyaning Atlantika okeanida joylashgan yovvoyi va odam yashamaydigan Flannan orollari butun dunyoga mashhur bo‘lib ketadigan sirli voqeaga guvoh bo‘ldi. Bu orollarning eng baland nuqtasida, dengizchilar uchun yo‘l ko‘rsatib turuvchi yangi qurilgan mayoqda uch nafar mayoqchi xizmat qilardi. Ularning vazifasi oddiy edi — tunda mayoqni yoqib, kema qatnoviga yo‘l ko‘rsatish. Ammo 1900 yil dekabrida bo‘rondan keyin kutilmagan hodisa ro‘y berdi: mayoq bir necha kun davomida yonmadi va bu barcha dengizchilarni xavotirga soldi. Neft tashuvchi kema orollardan o‘tayotganda mayoq qorong‘u bo‘lib turganini ko‘rib, tekshiruvchilar yuborildi. Ular orolga chiqqanida dahshatli manzara kutardi: eshiklar mahkam yopilgan, ichkarida hamma narsa joyida, stol ustida ovqat yarimta holatda, choynak ichida hali ham suv qolgan, go‘yo kimdir shoshilib tashlab chiqqandek, bir dona stul ag‘darilgan holatda edi. Eng sirli jihati shunda ediki, mayoqchilarni izidan ham asar yo‘q edi. Ular na orolda, na atrofdagi dengiz qirg‘og‘ida topildi. Hech qanday qon izi, kurash belgilari yoki jinoyat alomatlari aniqlanmadi. Faqatgina kundalik daftar topildi, unda bo‘ronning kuchi, shamolning vahshiyligi va mayoqchilardan birining qo‘rquvi haqida qaydlar yozilgandi.  

Rasmiy talqinlarga ko‘ra, ehtimol ulardan biri kuchli to‘lqinda suvga tushib ketgan, qolganlari uni qutqarishga yugurib chiqqan va natijada uchovlon dengiz qa’riga g‘arq bo‘lgan. Biroq bu versiya hamma savollarga javob bermadi: nega ular bir vaqtning o‘zida xonani shunchalik shoshilinch tark etishdi, nega hech qanday qoldiq topilmadi? Yillar o‘tgan sari voqea atrofida turli afsonalar tug‘ildi: kimdir ularni dengiz jinlari olib ketgan desa, boshqalar g‘ayritabiiy kuchlar yoki hatto osmondagi sirli yorug‘liklarni tilga oldi. Ayrim nazariyalarga ko‘ra, ularga begona kema duch kelib, majburan olib ketgan bo‘lishi ham mumkin. Bu voqea shunchaki halokat yoki oddiy tasodif emas, balki insoniyat tarixidagi eng mashhur javobsiz sirlaridan biri sifatida qoldi. Oradan 100 yildan ko‘proq vaqt o‘tgan bo‘lsa ham, Flannan orollari mayoqchilarining g‘oyib bo‘lishi haqida gap-so‘zlar hanuz davom etadi va u sirli dengiz jumboqlaridan biri bo‘lib qolmoqda.

<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/m66pRB1qNmk?si=CgEAaUUfm6Tm4lje" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Iroda Jo‘rayeva, Ulug‘bek To‘xtayev, O‘zA