Мамлакатимизда аҳоли кибермаданиятини юксалтириш ва кибергигиенасини шакллантиришга бағишлаб ўтказилаётган комплекс тарғибот ойлиги доирасида Фарғонада ўтказилган тадбирда салкам 128 млн сўмлик киберфирибгарлик фош этилди.

Суратдаги шахс — айнан шундай жиноятларни тирикчилик манбаига айлантирганлардан бири. Салоҳиддинов Отабек Одилжон ўғли, 1995 йилда туғилган, миллати ўзбек, Ўзбекистон Республикаси фуқароси. Олий маълумотли, оилали, бир нафар фарзанди бор. У Наманган вилояти Косонсой туманида истиқомат қилган ва ҳозирда жиноят ишлари бўйича Наманган туман судининг 2024 йил 19 апрелда чиқарган ҳукмига асосан тайинланган 3 йил 2 ойлик озодликдан маҳрум қилиш жазосини ўтамоқда.

Тергов ва суд жараёнларида аниқланишича, у телеграм мессенжерида шахси номаълум бир гуруҳ ҳамтовоқлар билан олдиндан жиноий тил бириктирган. Ахборот технологияларидан фойдаланган ҳолда фуқароларнинг пул маблағларини яширин ўғирлаш ва фирибгарлик орқали қўлга киритишни режалаштирган. Хусусан, 2024 йил 13 август куни у ўзининг телефонига уланган рақам орқали бир фуқаронинг жами 54 миллион сўм маблағини яширин равишда талон-торож қилган. Шундан сўнг ноқонуний йўл билан қўлга киритилган пуллар телеграм валет крипто ҳамёнига йўналтирилиб, криптовалюта сотиб олиш учун сарфланади ва ҳамтовоқлари билан ўзаро бўлиб олинади.

Унинг жиноий фаолиятининг яна бир эпизоди телеграмда яратилган сохта трейдинг канали орқали амалга оширилган. У ва унинг шериклари 2024 йилнинг 1, 2 ва 3 июль кунлари бир фуқарога “пулларни кўпайтириб бериш”ни ваъда қилиб, унинг пластик картасидан Отабек Салоҳиддиновнинг телефонига уланган бошқа бир шахс номидаги карталарга жами 2 миллион 150 минг сўм пул маблағини ўтказиб олишади. Бу маблағ ҳам худди олдинги каби криптовалюта сотиб олишга йўналтирилган ва ўзаро тақсимлаб олинган.

Суд материалларига кўра, Отабек Салоҳиддинов ва унинг номаълум ҳамтовоқлари Фарғона вилоятида истиқомат қилувчи 33 нафар фуқаронинг 128 млн  сўм маблағини турли усулларда ўғирлаб, шахсий эҳтиёжларига сарфлаб юборишган. Айрим фуқаролар 500 минг сўмдан, бошқалари 2 миллион, яна кимдир 3 ёки 4 миллион сўмдан айрилган. 

Жиноят ишлари бўйича Қувасой шаҳри суди Отабек Салоҳиддиновнинг қилмишларини ўрганиб, унга нисбатан 7 йиллик озодликдан маҳрум қилиш жазосини тайинлади. Шунингдек, уларга кибержиноятдан жабр кўрган фуқаролар учун уларга етказилган зарарларни қоплаш мажбурияти ҳам юклатилди.

Ёдда тутинг! Интернетда ёки мессенжер орқали келган ҳар қандай шубҳали таклиф, “осон бойлик” ваъдаси берувчи каналлар ёки таниш бўлмаган шахсларнинг маблағ юбориш ҳақидаги сўровлари жиддий хавф манбаидир. Огоҳлик эса — энг кучли ҳимоя. Шахсий маълумотларни асраш, тасдиқлаш кодларини ҳеч кимга бермаслик ва шубҳали ҳаволаларга кирмаслик эса ҳар бир фуқарони кибержиноят қурбони бўлишдан сақлайди.

<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/liVBFkdLy30" title="Farg‘onada kripto orqali pul yuvish va firibgarlik sxemasi fosh etildi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

М.Эшмирзаева, У.Тўхтаев, ЎзА