Дональд Трампнинг Гренландияни эгаллаб олиш ҳақидаги таҳдиди Европани таҳликага солди ва НАТО нинг парчаланиб кетиш хавфини келтириб чиқарди, деб хабар берди Euronews.

Барча босимлар ва қарама-қаршиликларга қарамай, Европа ва АҚШ ўртасида 80 йилдан бери давом этиб келаётган иттифоқ бир кунда жар ёқасига келди. Айнан шу фикрни Европа етакчилари хавотир билан билдиришди. Атлантика океанининг икки томони Гренландия тақдири сабабли ҳалокатли савдо урушига жуда яқин келиб қолди.

Беш кун давомида Дональд Трамп Европа қитъасини кескин таҳдидлар билан босим остида ушлаб турди. У НАТО аъзоси бўлган саккизта Европа давлатига қўшимча 10 фоизлик тарифлар жорий этишини айтди. Бу орқали у Дания қироллигига қарашли, табиий бойликларга бой орол, Гренландияни сотиб олишга мажбур қилмоқчи эди.

Бу гаплар Европада қаттиқ норозиликка сабаб бўлди. Президентлар ва бош вазирлар бир овоздан Дания ҳудуди яхлитлигини қўллаб-қувватлади ва АҚШ президентининг таҳдидини қоралади.

Трампнинг таҳдидларига биринчи бўлиб Франция жавоб тариқасида, қарши чораларни ишга туширишни талаб қилди. Бу жавоб механизми иқтисодиётнинг кўп соҳаларида қарши кучларни қўллаш имконини беради. У аввал Хитойга қарши ишлаб чиқилган бўлсада, аммо ҳеч қачон қўлланмаган эди. Хуллас, таҳдидлар Европа пойтахтларини шу тариқа жиддий қарор қабул қилишга мажбур қилди.  

Дипломатлар Гренландия, Дания ва бутун иттифоқ суверенитетини ҳимоя қилиш учун иқтисодий қийинчиликларга ҳам тайёр эканини айтишди. Шу тариқа 93 миллиард еврога тенг жавоб чоралари рўйхати тайёр бўлди.

Европаликлар дипломатик йўллар билан вазиятни юмшатишга уринди. Аввалига бу уринишлар самара бермади. Кейинчалик Трамп Давосда чиқиш қилиб, Гренландияни қўлга киритиш истагини яна такрорлади, аммо ҳарбий куч ишлатмаслигини билдирди.

Европа ҳушёрликни сақлаб қолишга уринаяпти. Чунки, АҚШ билан муносабатлар энди аввалгидек эмас. Бу эса Европани янада мустақил бўлиш ва кўпроқ ҳамкорлар излашга ундайди.

<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/8qXgPZZ4OpQ" title="Yevropaliklar Grenlandiyani himoya qilish uchun birlashdi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Кенжа Бекжонов, Улуғбек Тўхтаев, ЎзА