Эронда миллий валютанинг қадрсизланишидан сўнг бошланган оммавий норозилик намойишлари янги босқичга кўтарилди. Бунга сабаб муҳожиратдаги валиаҳд шаҳзода Резо Паҳлавийнинг мурожаати сабаб бўлди, деб хабар берди Евроньюс.

Пайшанба куни кечқурун муҳожиратда яшаётган валиаҳд шаҳзода Резо Паҳлавийнинг оммавий намойишларга чақирувидан кейин Теҳрон аҳли кўчаларга чиқиб, баланд овозда норозилик шиорларини айта бошлади.  

Намойишлар бошланиши биланоқ Эронда интернет ва телефон алоқаси ўчирилди. Норозиликлар дастлаб Эрон иқтисодиётининг оғирлашиб бораётганига қаратилган эди. Кейинчалик бу норозиликлар бутун Ислом Республикаси бўйлаб тарқалди.  

Шаҳзода Резо Паҳлавий олисда туриб пайшанба ва жума кунлари намойиш ўтказишга чақирган. Гувоҳлар сўзларига кўра, шаҳзода белгилаган вақтда Теҳроннинг турли маҳаллаларида оммавий қичқириқ ва шиорлар янграган.  

Намойишларда «Диктаторга ўлим!», «Ислом Республикасига ўлим!» каби шиорлар айтилган. Айримлар шоҳни олқишлаб, «Бу сўнгги жанг! Паҳлавий қайтиб келади!» деб бақиришди. «Буюк Эрон халқи, бутун дунё сизга қараб турибди. Кўчаларга чиқинг ва якдил ҳолда талабларингизни айтинг», -дейилади Паҳлавий баёнотида.

Намойишларда шоҳни қўллаб-қувватловчи қичқириқлар янгради. Илгари бундай чақириқлар ўлим жазосига олиб келиши мумкин эди. Маълумотларга кўра, намойишлардаги зўравонлик оқибатида камида 39 киши ҳалок бўлган, 2 260 дан ортиқ одам ҳибсга олинган.  

Норозиликнинг кенгайиши Эрон ҳукумати ва олий раҳбари Оятилло  Али Ҳумонаийга босимни кучайтирмоқда. Шу билан бирга, намойишлар ҳанузгача аниқ етакчиларга эга эмас. Паҳлавий чақируви келгусидаги воқеалар ривожига қандай таъсир кўрсатиши ҳозирча номаълум.  

Эрон ҳокимияти нима сабабдан намойишчиларга нисбатан қатъий чоралар кўрмаётганига ҳам ҳозирча изоҳ йўқ.  Ўтган ҳафта АҚШ президенти Дональд Трамп агар Теҳрон «тинч намойишчиларни шафқатсизларча ўлдирса», Америка «уларга ёрдамга келиши»ни айтган эди. Трампнинг бу гаплари Эрон ТИВ томонидан кескин танқид қилинди. Бироқ Теҳронни намойишчиларга нисбатан кескин чоралар кўришдан Трампнинг айнан шу гаплари тийиб турган бўлса ажабмас.

<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/Cci8gjElpDQ?si=mUd5pmNyIatYS8ca" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Кенжа Бекжонов, Искандар Исматов, ЎзА