Эрон стратегик аҳамиятга эга бўлган Ҳормуз бўғози устидан тўлиқ назорат ўрнатилганини маълум қилди. Бу бўғоз нефть ва газ ташишда жаҳон миқёсидаги энг муҳим денгиз йўлакларидан бири ҳисобланади. Бу ҳақда DW хабар берди.

4 март куни эълон қилинган баёнотда Эрон ҳарбий-денгиз кучлари вакили Муҳаммад Акбарзода бўғоз айни дамда тўлиқ назоратда эканини айтган. Унинг таъкидлашича, ушбу йўналиш орқали ҳаракатланишга уринган ҳар қандай кема Эрон ракеталари ёки учувчисиз қурилмалари ҳужумига дуч келиши мумкин.

АҚШ президенти Дональд Трамп эса, аксинча, Америка ҳарбий-денгиз кучлари Форс кўрфази орқали ўтаётган нефть танкерларини ҳимоя қилишга тайёр эканини билдирди.

Шунингдек, Трамп суғурта компанияларига Форс кўрфази минтақасидаги барча тижорат кемалари учун суғурта ва молиявий кафолатлар тақдим этиш бўйича топшириқ берилганини маълум қилди.

АҚШ ҳарбийлари уруш бошланганидан буён Эроннинг 17 такемаси, жумладан бир сувости кемасини йўқ қилганини билдирди. Шунингдек, мамлакат ҳудудида қарийб 2000 та нишонга зарба берилгани айтилди.  

АҚШ Марказий қўмондонлиги раҳбари адмирал Брэд Купер баёнотига кўра, ҳозирда Форс кўрфази, Ҳормуз бўғози ва Ўмон кўрфазида бирорта ҳам Эрон ҳарбий кемаси йўқ.  

Эрон давлат ОАВлари маълумотига кўра, 3 март ҳолатига кўра камида 787 киши ҳалок бўлган. Улар орасида мамлакат олий раҳбари Али Ҳумонаий ва қатор юқори лавозимли ҳарбийлар борлиги тасдиқланган.  

Жавоб тариқасида Эрон Исроил ва Форс кўрфазидаги бир нечта давлатларга зарба берган. Теҳрон араб давлатлари билан эмас, балки минтақадаги АҚШ ҳарбий базалари билан уруш олиб бораётганини таъкидламоқда.  

Ҳормуз бўғози орқали жаҳон нефтининг тахминан 20 фоизи ва суюлтирилган табиий газнинг 30 фоизга яқини ташилади. Эрон ҳудудига берилган зарбалардан сўнг, Теҳрон ушбу йўлак орқали кемалар ҳаракатини тўхтатишини эълон қилди. Маълумотларга кўра, камида 150 та нефть танкери бўғоз яқинида тўпланиб қолган. Таҳлилчилар фикрича, агар денгиз ҳаракати тўлиқ тўхтаса, бозорда кунига 10 миллион баррел нефть танқислиги юзага келиши мумкин. Бу эса жаҳон истеъмолининг тахминан 10 фоизига тенг.  

Ҳормуз бўғози атрофидаги вазият глобал иқтисодиёт учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Эрон тўлиқ назорат ҳақида баёнот берган бир пайтда, АҚШ ҳарбий-денгиз кучлари кемаларни ҳимоя қилишга тайёрлигини билдирмоқда. Томонлар баёнотлари ўртасидаги қарама-қаршилик зиддият Яқин Шарқдаги кескинлик ҳали пасаймаганини кўрсатади.

<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/auPADSOy__o" title="Eron:  Hormuz bo‘g‘ozi ustidan to‘liq nazorat o‘rnatildi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Кенжа Бекжонов, Улуғбек Тўхтаев, ЎзА