Вилоятда жорий йил ҳосили учун чигит экиладиган майдонларда чигит экишга ер тайёрлаш ишлари эрта баҳорда тупроқнинг механик таркибига, об-ҳаво шароитига ва тупроқнинг етилишига қараб белгиланди.

Дарҳақиқат, вилоятда жорий йил 32 минг 588 гектар майдонга чигит экиш режалаштирилган.

– Мавсумга жами 53 чигит экиш ва ер тайёрлаш отрядлари ташкил этилган бўлиб, ушбу отрядларга 2 минг 299 та борана, 296 та чигит экиш сеялкалари ва мавсумда зарур бўладиган қўшимча техникалар жалб қилинган, – дейди Навоий вилояти қишлоқ хўжалиги бошқармаси бошлиғи биринчи ўринбосари Суннат Худойназаров. – Айни пайтгача 400 гектардан зиёд майдонда чигит экиш ишлари амалга оширилди.

Мутахассисларнинг фикрича, вилоятнинг тупроқ-иқлим шароитларини ҳисобга олган ҳолда чигит экишни биринчи навбатда 1-10 апрель енгил қумлоқ, тез етилиб қизийдиган тупроқларда 5-15 апрель, секин қизийдиган оғир тупроқли ва тоғ олди ҳудудларида 10-20 апрель кунлари экиш илмий асосланган энг қулай муддат ҳисобланади.

Вилоятда йилдан-йилга сув таъминотида сезиларли даражада етишмовчиликларнинг юзага келишини инобатга олган ҳолда, чигитни тупроқнинг ўз намига ундириб олиш катта аҳамиятга эга.

Чигитни оддий усулда экишдан ташқари, қўшқатор қилиб экишнинг ҳам бир қатор афзалликлари бор. Аммо чигитни қўшқаторлаб экиш усули қўлланилганда моддий техника сарф-харажатлари бирмунча ошади. Чунки, уруғлик чигит кўпроқ сарфланади, лекин шунга қарамай, ҳосилдорликнинг ортиши эвазига пахтанинг таннархи камаяди. Бунинг натижасида ҳар гектардан олинадиган соф даромад бошқа схемаларга экилганига нисбатан юқори бўлади. Шу сабабдан чигитни кўшқаторлаб экиш усули ҳар гектардан энг кўп даромад олинишини таъминлайди. Бу эса пахтадан юқори ҳосил етиштиришда муҳим кўрсаткич ҳисобланади. Шу сабабдан, тупроқ унумдорлиги юқори, текис, механик таркиби енгил ҳамда ўрта тупроқларда кўп ва бир йиллик бегона ўтлар камроқ учрайдиган майдонларга чигитни қўшқаторлаб экишни жорий қилиш юқори самара беради. Яъни, бунда қатор ораси 25-30 сантиметр қилиб экилса қатор оралиғига ишлов берилади, тупроқ яхши юмшатилади, натижада бегона ўтлар кам учрайди. Суғориш сув сарфи 10-15 фоиз кам сарфланади, ҳосил 10-15 кун барвақг етилади, кўчат қалинлиги ҳисобига гектаридан 8-10 центнер кўшимча ҳосил олинади, натижада фермер хўжалигининг рентабеллик даражаси 10-15 фоиз юқори бўлади. Шунга кўра, жорий йилда Навоий вилоятида 8 минг 40 гектар майдонга қўшқатор чигит экиш режалаштирилган.

Хусусан, Хатирчи туманида жорий йил 10 минг 685 гектар майдонга чигит экиш мўлжалланган бўлиб, 4 минг гектардан зиёд майдонда экишга ер тайёрлаш ишлари амалга оширилган. Ҳозирги кунга қадар ҳудуд бўйича 40 гектардан зиёд майдонга чигит қадалди. Бир неча кун давом этган ёмғирли об-ҳаво деҳқонларнинг қизғин фаолиятини бироз ортга сурди, аммо кунлар исиши билан тайёрланган ер майдонларида 2020 йил пахта ҳосили учун уруғ экиш ишлари яна жадал давом этади.

Чигит экиш тадбирлари Қизилтепа туманининг Ўртачўл ерларида ҳам бошланди. Туманда 8 минг 359 гектар майдонга уруғ қадаш режалаштирилган бўлса, ҳозирга қадар Ўртачўлда жойлашган фермер хўжалик ерларининг 2 минг 100 гектари чигит қадашга тайёрланиб, унинг 277 гектарига “Бухоро-6” навидан қадалди. Туманда чигит экиш баробарида сабзавот экинлари, жумладан, картошка, пиёз, помидор, бодринг, сабзи, шолғом экиш тадбирлари ҳам қизғин паллага кирган. Хусусан, фермер хўжаликлари боғлари, боғ ораларида рўзғор учун зарур қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари экилмоқда. Жумладан, туман бўйича 278 гектар ерда сабзавот экинлари экиш ва 2020 йилда 10 минг 357 тонна мева-сабзавот етиштириб бериш режалаштирилган.

Мухтасар айтганда, юртимиздаги айни синовли кунларга қарамай, бободеҳқону фермерларнинг шижоати, ўз ишига масъулият билан ёндашаётгани таҳсинга лойиқ. Баҳорги юмушлар ва агротехник тадбирларни ўз вақтида сифатли олиб борилаётгани эртага мўл ҳосил олиш, бозорларимизнинг тўкин ва арзон бўлишига хизмат қилади.