Жиззах вилоятининг Пахтакор тумани ички ишлар бўлими масъул ходимлари томонидан тумандаги умумтаълим мактаблари жамоаси вакиллари учун “Кибержиноятлар ва уларнинг олдини олиш” мавзусида семинар ташкил этилди.

Тадбирда ахборот хавфсизлиги масаласи нафақат ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, балки таълим тизими ва кенг жамоатчилик учун ҳам ўта долзарб экани алоҳида таъкидланди.

Семинар давомида сўнгги йилларда ахборот технологияларининг жадал ривожланиши натижасида кибержиноятлар кўлами кенгайиб бораётгани ҳақида аниқ маълумотлар келтирилди. Мутахассисларнинг таъкидлашича, айниқса, phishing (интернет орқали алдаш йўли билан махфий маълумотларни қўлга киритиш), банк пластик карталарига ноқонуний кириш, ижтимоий тармоқлар орқали фирибгарлик ва шахсий маълумотларни ўғирлаш ҳолатлари кескин ошган.

Маълумот ўрнида айтиш жоизки, халқаро таҳлил марказлари ҳисоботларига кўра, кибержиноятлар туфайли жаҳон иқтисодиёти ҳар йили миллиардлаб доллар зарар кўрмоқда. Бу эса рақамли макондаги хавф-хатарлар чегара билмаслигини англатади. Шу нуқтаи назардан, киберхавфсизликни таъминлаш масаласи давлат ва жамият олдидаги устувор вазифалардан бирига айланмоқда.

Тадбирда иштирокчиларга шахсий маълумотларни ишончли ҳимоя қилиш, номаълум ҳаволаларга кирмаслик, бегона шахсларга SMS-код ҳамда банк картаси маълумотларини бермаслик, мураккаб пароллардан фойдаланиш ва two-factor authentication тизимини ёқиш бўйича амалий тавсиялар берилди. Оддий эҳтиёткорлик ва рақамли ҳушёрлик кўплаб жиноятларнинг олдини олишга хизмат қилиши алоҳида қайд этилди.

Семинар қатнашчилари таълим муассасаларида ўқувчилар ва педагоглар ўртасида кибермаҳдудият, яъни интернетдан фойдаланишда хавф-хатарларни англаш, шахсий маълумотларни асраш ва виртуал маконда масъулият билан ҳаракат қилиш кўникмаларини шакллантириш зарурлигини таъкидладилар. Бу тушунча рақамли маданиятнинг ажралмас қисми бўлиб, ёшларда ахборотдан онгли ва хавфсиз фойдаланиш иммунитетини мустаҳкамлайди. Зеро, интернетдан фойдаланиш маданияти юксалган сари жиноятчилар учун имкониятлар қисқаради.

Бугун кибержиноятларга қарши кураш фақат бир идоранинг эмас, балки бутун жамиятнинг вазифасига айланмоқда. Рақамли хавфсизликни таъминлаш — келажак авлод тақдири, иқтисодий барқарорлик ва фуқаролар фаровонлиги билан бевосита боғлиқ масаладир. Шу боис, мазкур мавзу республика миқёсида доимий равишда кўтарилиши, тарғибот ва тушунтириш ишлари изчил давом эттирилиши зарур.

Абдужалол Қаюмов, ЎзА мухбири