26 январь – Давлат божхона хизмати органлари ходимлари куни

Мамлакат иқтисодиётини мустаҳкамлаш ва яшириш иқтисодиётга қарши курашишда божхона органларининг муносиб ўрни бор. Айниқса, экспорт-импорт операцияларининг амалдаги тартиб-қоидаларга мувофиқ амалга оширилиши, ноқонуний товар моддий-бойликлар айланмасининг олдини олишда мазкур идора фаолияти муҳим аҳамиятга эга.  

Маълумотларга кўра, кейинги йилларда давлат бюджетига тушаётган божхона тўловлари ҳажми сезиларли даражада ўсган. Хусусан, 2023 йил давомида давлат бюджетига ундирилган божхона тўловлари 3,39 триллион сўмни ташкил этиб, 2022 йилга нисбатан 2,56 триллион сўмга кўпайтган. Шу билан бирга тадбиркорларга божхона тўловларида бир қатор имтиёз ва переференциялар берилгани ҳам ўз самарасини бермоқда. Хусусан, 2023 йилда тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш мақсадида божхона тўловларидан 3,58 триллион сўмга яқин имтиёз ва тариф преференциялари қўлланилди. 2022 йилда эса 2,32 трлн. сўмлик шундай ёрдам кўрсатилган.

Самарқанд вилояти божхона бошқармаси маълумотларига кўра, ўтган йили самарқандлик ташқи иқтисодий фаолият қатнашчилари томонидан 791,8 миллион АҚШ доллари миқдорида экспорт амалга оширилган ва 2022 йилга  нисбатан 140,4 миллион долларига кўпайган. Хорижга асосан, мева-сабзавот маҳсулотлари (26 фоиз), транспорт ва унинг эҳтиёт қисмлари (21 фоиз), тўқимачилик маҳсулотлари (14 фоиз) сотилган.

Импорт ҳам ўтган йилга нисбатан 730,9 миллион АҚШ долларига кўпайиб, 2 миллиард 483 миллион долларини ташкил этган. Импорт қилинган асосий товарларнинг салмоқли қисми транспорт ва унинг эҳтиёт қисмлари (18 фоиз), технологик асбоб-ускуналар (16 фоиз), металл ва ундан тайёрланган буюмлар (14 фоиз)дан иборат бўлган.

Йил давомида самарқандлик божхоначилар томонидан 1128 та ҳуқуқбузарлик ҳолати аниқланиб, 35 миллиард 770 миллион сўмлик товарларнинг ноқонуний айланмасига чек қўйилди.  

Бундан ташқари, гиёҳвандлик воситалари билан боғлиқ 29 та ҳолатда жами 18 килограм 608 грамм гиёҳвандлик моддаси айланмасининг олди олинди. Спирт ва алкоголли маҳсулотларининг ноқонуний айланмасини фош этиш билан боғлиқ 10 та ҳолатда 5 миллиард сўмлик 94 минг литр алкоголь маҳсулотлари ҳамда 18 ҳолатда 2 миллиард 465 миллион сўмлик тамаки маҳсулотлари тўхтатиб қолинган. Шунингдек, 49 ҳолатда 4 миллиард 651 миллион сўмлик валюта қимматликларининг, 37 та ҳолатда 2 миллиард сўмлик заргарлик буюмларининг ноқонуний айланмасига йўл қўйилмади.

Ғ.Ҳасанов, ЎзА мухбири