Бугун – 26 август. Милодий тақвимга кўра йилнинг 238 куни. Йил охирлашига 127 кун қолди. Хўш, Ўзбекистон ва жаҳон тарихида 26 август санасида қандай муҳим воқеалар юз берган, бу кунда кимлар таваллуд топган?

Бугун – 26 август. Милодий тақвимга кўра йилнинг 238 куни. Йил охирлашига 127 кун қолди. Хўш, Ўзбекистон ва жаҳон тарихида 26 август санасида қандай муҳим воқеалар юз берган, бу кунда кимлар таваллуд топган?

Ўзбекистон тарихида:

1906 йил – Ўзбекистон халқ артисти, балетмейстер Вера Губская (1906–1953) дунёга келди.

1919 йил – Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби, минеролог ва кимёгар Степан Бадалов таваллуд топди.

1922 йил – Фарғона водийсида совет тизимига қарши ҳаракат раҳбарларидан бири, Мўйдинбек номи билан танилган Муҳиддинбек Каттабек Усмон Алиев (1877–1922 йиллар) ва унинг 7 нафар сафдоши Инқилобий ҳарбий трибунал мажлисининг ҳукми билан отиб ўлдирилди.

1937 йил – Қорақалпоғистон ва Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби, қорақалпоқ композитори Нажмиддин Муҳаммаддинов туғилди. У 1986–1999 йилларда Қорақалпоғистон Республикаси Маданият ишлари вазири лавозимида ишлади. “Биринчи қорақалпоқ симфонияси”, 1987 йилда биринчи миллий опера – “Ажиниёз” ва 1997 йилда биринчи қорақалпоқ балети “Айжамал”ни яратди.

1946 йил – Бутуниттифоқ коммунистик партияси Марказий комитетининг “Драматик театрларнинг репертуари ва уни яхшилаш тадбирлари ҳақида” қарори қабул қилинди.

1947 йил – илғор ўқитувчи, Ўзбекистон Қаҳрамони (1997) Манзура Мадалиева Қўқон шаҳрида дунёга келди. У математика таълимида ўзига хос мактаб яратди. Математика фанидан дарс беришда телевидение имкониятларидан кенг фойдаланиш тизимини йўлга қўйди.

1963 йил – Қарши чўлини ўзлаштириш жараёни бошланди.

1985 йил – Ўзбекистон халқ артисти, режиссёр, педагог Олга Чернова (1924–1985) вафот этди. У рус ёзувчилари Фёдор Достоевскийнинг “Жиноят ва жазо”, Антон Чеховнинг “Чайка”, қирғиз ёзувчиси Чингиз Айтматовнинг “Момо ер”, немис ёзувчиси Бертолд Брехтнинг “Уч пулга қиммат опера”, грузин ёзувчиси Нодар Думбадзенинг “Абадият қонуни” ва бошқа асарларни саҳналаштирди.

1991 йил – Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши Ўзбекистоннинг Давлат мустақиллиги тўғрисида қонун лойиҳасини тайёрлаш ҳақида фармойиш чиқарди.

1995 йил – Тошкентда Ўзбекистон ҳукумати билан ЮНЕСКО ўртасида меморандум имзоланди.

1997 йил – Самарқандда I Халқаро “Шарқ тароналари” фестивали бошланди. Фестиваль 1 сентабргача давом этиб, унда 30 дан ортиқ давлат вакиллари қатнашди.

2000 йил – Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Ёш истеъдодлар учун “Ниҳол” мукофотини таъсис этиш тўғрисида”ги қарори қабул қилинди.

2003 йил – Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Истеъдод” жамғармаси қошида Масофали ўқитиш маркази ташкил этилди.

2004 йил – Афинадаги Олимпиада мусобақаларида ўзбекистонлик курашчи Александр Доктуришвили юнон-рум кураши бўйича XXVIII Олимпиада ўйинлари чемпиони бўлди.

2014 йил – Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси XIV Халқаро “Campezione dellʼ Opera” опера танловини Ўзбекистонда ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилди.

Жаҳон тарихида:

1070 йил – Мансикерт яқинидаги жанг: салжуқий турклар Византия устидан ғалаба қозонди.

1346 йил – Креси яқинидаги жанг: қирол Эдуард III бошчилигидаги инглиз қўшинлари француз қироли Филипп VI армиясини енгди. Бу жангда Эдуард III армияси Европада биринчи марта замбараклардан фойдаланди.

1382 йил – Олтин Ўрда ҳукмдори Тўхтамишхон хийла йўли билан Москвани босиб олди. Шаҳарни талон-торож қилиб, ёқиб юборди.

1723 йил – Лондон қироллик жамияти аъзоси, голланд табиатшуноси, илмий микроскопия асосчиси Антони ван Левенгук (1632–1723) вафот этди.

1728 йил – Берлин Фанлар академияси аъзоси, немис математиги, физиги, астроном ва файласуфи Иоганн Ламберт (1728–1777) дунёга келди.

1728 йил – денгиз сайёҳи Витус Беринг Осиё ва Америка ўртасидаги Беринг бўғози номини олган бўғозни кашф этди.

1743 йил – Англияда инглиз боксчиси Жек Броутон томонидан яратилган бокс мусобақалари бўйича дунёдаги биринчи қоидалар китоби нашр этилди.

1789 йил – Францияда Европадаги буржуазия ҳуқуқларига асос солган муҳим ҳужжат – “Инсон ва фуқаро ҳуқуқлари декларацияси” қабул қилинди.

1850 йил – Париж академияси аъзоси ва мамлакат собиқ президенти, француз иммунологи ва физиологи Шарл Рише (1850–1935) туғилди. Олимнинг илмий фаолияти овқат ҳазм қилиш физиологиясига оид. 1888-йилда фанга “пассив иммунитет” тушунчасини киритди. 1915 йилда Нобель мукофоти лауреати бўлди.

1858 йил – телеграф орқали биринчи хабар жўнатилди.

1882 йил – Лондон қироллик жамияти аъзоси, немис физиги Жеймс Франк (1882–1964) дунёга келди. Олимнинг илмий фаолияти атом ва ядро физикасига оид бўлиб, электронларнинг атомлар билан тўқнашиш қонунларини кашф этган. 1925 йилда Нобель мукофоти лауреати бўлган.

1884 йил – америкалик Отмарр Мергенталер линотип (ҳарф териш машинаси)га патент олди.

1895 йил – Ниагара шаршарасида биринчи гидроэлктростанция очилди.

1910 йил – америкалик файласуф ва психолог, Гарвард университети профессори Уилям Жеймс (1842–1910) вафот этди. Пргаматизм асосчиси бўлган олим ўз илмий назарияларида плюрализм ғояларини ҳам илгари сурди.

1987 йил – немис органик кимёгари Георг Виттиг (1897–1987) вафот этди. У 1954 йилда Виттиг реаксиясини кашф этгани учун Нобель мукофоти билан тақдирланган.

Ўзбекистон Миллий университети талабаси 

Алишер ЭГАМБЕРДИЕВ тайёрлади