Мамлакатимизда Бизнес-омбудсман девони томонидан тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш борасида салмоқли ишлар амалга оширилмоқда.

Хусусан, ўтган йилнинг ўзида бевосита Бизнес-омбудсман девони, “Тадбиркор виртуал офиси” ахборот портали орқали тадбиркорлардан жами 9 мингдан зиёд мурожаат келиб тушган. 

Тадбиркорлардан келиб тушган 7 минг 127 та мурожаат хусусиятлари бўйича таҳлил этилганда солиқ, ер, кадастр, архитектура, банк, кредит, текширувлар, суд қарори ижроси ва бошқа масалаларга оид бўлган. 

Хусусан, Бизнес-омбудсман аралашуви билан 10 дан ортиқ тадбиркорнинг фаолияти тўхтаб қолишига олиб келган Халқ депутатлари Қарши шаҳар кенгашининг ноқонуний қарори маъмурий суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилди. 

Жумладан, Бизнес-омбудсман девони томонидан Қашқадарё вилояти Қарши шаҳрида фаолият юритувчи 4 та тадбиркорлик субъектининг маҳаллий кенгаш қароридан норози бўлиб ёзган мурожаати ўрганилди. 

Аниқланишича, халқ депутатлари Қарши шаҳар кенгаши томонидан қабул қилинган қарорга кўра, 10 та тадбиркорлик субъекти хизмат кўрсатаётган барча кўп қаватли уйларнинг биллинг тизими тўхтатилиши ва Қарши шаҳар қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бўлимига ўтказилиши белгиланган. 

Бунинг натижасида мазкур тадбиркорлик субъектларининг фаолияти тўхтаб, хонадонларга хизмат кўрсатиш имкони чекланган. 

Маълумки, “Кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисида”ги қонуннинг 8-, 49-моддаларига кўра, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ва улар мансабдор шахсларининг кўп квартирали уйларни бошқариш органлари фаолиятига аралашувига йўл қўйилмайди. Кўп квартирали уйни бошқариш усули кўп квартирали уйдаги жойлар мулкдорларининг умумий йиғилишида белгиланади. Кўп квартирали уйни бошқариш бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан; юридик шахс бўлган бошқарувчи ташкилот томонидан ёки жисмоний шахс (якка тартибдаги тадбиркор) бўлган бошқарувчи томонидан шартнома асосида; битта ёки зич жойлашган бир нечта кўп квартирали уйда турар жойларнинг ва яшаш учун мўлжалланмаган жойларнинг мулкдорларини бирлаштирувчи уй-жой мулкдорларининг ширкати бўлган нотижорат ташкилот томонидан амалга оширилиши мумкин. 

Шунингдек, “Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида”ги қонуннинг 24-моддасида халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашининг асосий ваколатлари белгилаб берилган бўлиб, унда тадбиркорлик субъектларининг фаолиятини тўхтатиб қўйиш назарда тутилмаган. 

Бундан ташқари, “Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида”ги қонуннинг 42-моддасига кўра, тадбиркорлик субъектларига нисбатан фаолиятни тугатиш, чеклаш, тўхтатиб туриш ва тақиқлашга оид ҳуқуқий таъсир чоралари фақат суд тартибида қўлланилади. 

Мазкур ҳолатда кўп квартирали уйни бошқариш бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан амалга оширилиши лозим бўлсада, кенгаш томонидан профессионал бошқарув компанияларининг фаолияти тўхтатилиб, уларнинг фаолиятига аралашилган ҳамда аслида суд ваколатига тегишли таъсир чораси кенгаш томонидан ноқонуний қўлланилган. 

Шу сабабли, таъкидланган кенгаш қарорини ҳақиқий эмас деб топиш ҳақида Қарши туманлараро маъмурий судига ариза киритилиб, суднинг хал қилув қарори билан кенгаш қарори бекор қилинди. 

Гулноза Бобоева, ЎзА