Ўзбекистон Миллий ахборот агентлигига келган мурожаатга кўра, Белолиш кураш ассоциацияси миллий спорт турлари сафига киритилмаётган экан.

Белолиш кураш спорт тури 2020 йил бошида Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан Бутунжаҳон Белбоғли кураш ва белолиш кураш ассоциацияси номи билан рўйхатга олинади. 2021 йили “Ўзбекистон Белбоғли, белолиш ва уч кураш миллий ассоциацияси” номи билан қайта рўйхатдан ўтади.

2021 йил 29 декабрь куни Спорт вазирлиги томонидан Миллий кураш спорт турлари қаторига ҳам киритилган.

Аммо негадир, бир ойдан сўнг 2022 йилнинг 7 февраль куни Белолиш кураш миллий спорт турлари қаторидан чиқариб ташланади. 3 йилдан буён Миллий спорт турлари қаторига кира олмаётган Ассоциация раҳбарияти Спорт вазирлигига бир неча бор расмий хат йўллаган. Спорт вазирлиги эса ҳар доим бир хил мазмундаги жавоб хатини қайтараверган.

«Ўзбекистон белбоғли, бел олиш кураши ва уч кураш миллий ассоциациясини (миллий спорт тури сифатида қабул қилиш) бўйича режалаштирилган тақдимот ҳимояси жорий йилнинг апрель ойида ўтказилиши режалаштирилганлиги сабабли аниқ куни бўйича қўшимча маълумот берилишини маълум қиламиз”, – дейилади Спорт вазирлигининг 2023 йил қайтарган жавоб хатида.

Қисқа ва лўнда жавоб жавоб қайтарилган расмий хатларда Миллий спорт турлари қаторига киритилмаслигининг сабаби очиқ айтилмаган.

Шу боис биз ҳам Спорт вазирлиги матбуот хизматидан мазкур масала юзасидан ойдинлик киритиш бўйича мурожаат қилдик.

«Белолиш кураш жорий йилда миллий спорт турлари қаторига қўшилиши кўриб чиқилади» дейди, Спорт вазирлигининг матбуот хизмати.

Ўзбекистон давлат Жисмоний тарбия ва спорт университети Кенгашининг 2024 йил ўтказилган йиғилишида Белолиш кураши миллий спорт тури сифатида спорт турлари реестрига киритилишга ижобий хулоса ҳам берилган. Аммо бу Кенгаш хулосаси ҳам вазирлик томонидан қаноатлантирилмаган.

Ассоциация раҳбарининг маълум қилишича, 2022 йилда вазирлик томонидан миллий спорт турларидан Белолиш кураши чиқариб ташланиши асносида Спорт мактабларидаги 500 нафардан зиёд мураббий ишсиз қолган. 

Белолиш кураш фаолият бошлагандан буён Ўзбекистон кубоги ва чемпионатларини ўтказиш билан бирга хорижий мамлакатларда ҳам халқаро турнирлар ташкиллаштириб келмоқда.

Белолиш кураши бўйича, вазирлик Ўзбекистон чемпионати ва кубогини ўтказиш бўйича спорт вазирининг буйруқлари ҳам чиқарилган. Шу ўринда савол туғилади. Ҳаттоки, жаҳон чемпионатларини ҳам ўтказиб келаётган ўзимизнинг спортимиз нега Миллий спорт турлари қаторига киритилишига тўсиқлар бўлмоқда?

Айтаверсак фактлар кўп. Энди уларни бир четга сурган ҳолда шу миллат ва шу юрт фарзанди сифатида қисқагина мулоҳаза қилсак:

Ўзбекистонда юздан зиёд спорт турлари бўйича атлетлар тайёрланади. Шундан 4 тагина спорт вазирлик томонидан Миллий спорт турлари сифатида расмий тан олинган. Аммо Белолиш кураш бундан мосуво қолган.

Номидан ҳам маълум ва машҳур Белолиш спорт тури бизга бегона эмас. Қадимий қўлёзма ва бошқа топилмаларнинг гувоҳлик беришича, бу спорт асрлар эмас, минглаб йиллар мобайнида халқимизнинг яхши кунларида хизмат қилиб келган. Тўй-ю тантаналарда алп йигитларимиз курашган бу спорт тури халқимизнинг ор-номусига айланиб улгурган эди.

Асрлар мобайнида сайқалланиб шаклланган қадимий қадриятимиз Белолиш курашимизнинг бугуни кунда фидойиларимиз томонидан замон талабларига жавоб берадиган қонун-қоидалари ишлаб чиқилиб, жозибадор спорт турига айлантирилди. Манаман деган алп йигитлар Белолишда чемпион бўлишни орзу қилади.

Халқнинг яхши кунларида хизмат қилган қадриятлар замон зайли билан унутилмаслиги керак. Ўзганикини эмас, ўзимизнинг спорт туримизни миллий спорт турлари қаторида сақлаб қолиш – аждодлар олдидаги бурч, авлодлар олдидаги қарздир.

Аждодларимиз куч синашган қадриятимиз келажак авлодларга ҳам етиб бориши лозим. Бунинг учун эса бугунги кунда Ассоциация мақоми билан дунёга танилаётган Белолиш курашимизни кўкрагидан итармаслигимиз керак. Аксинча, қўллаб-қувватлаган ҳолда кам-у-кўстини тўлдириб, жаҳон ареналарига олиб чиқишимиз лозим.

Шундай экан, Ўзбекистон Спорт вазирлиги мутасаддилари ҳам шу миллат фарзанди сифатида мулоҳаза қилиб кўришса, бундан биз ҳам яна бир бор фахрланган бўлар эдик.

<iframe width="640" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/MpSkZy549mE" title="Jahonni zabt etayotgan milliy sport turimiz o‘zimizga sig‘mayaptimi?" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>