Yangi o‘quv yili — yangi imkoniyatlar

Buxoroda ta’lim muassasalarini yangi o‘quv yiliga tayyorlash ishlari qanday kechmoqda?

Yangi o‘quv yili — bu taqvimdagi navbatdagi sana emas. U minglab o‘quvchi qalbida yangi orzu va maqsadlar uyg‘onadigan, ustozlar uchun yangi mas’uliyat va izlanishlar boshlanadigan, ota-onalar esa farzandi uchun yanada yaxshi sharoit va sifatli ta’lim kutadigan yangi bosqichdir.

Shu bois ta’lim muassasalarini yangi o‘quv yiliga tayyorlash masalasi faqat ta’mirlash, bo‘yash yoki obodonlashtirishdan iborat emas. Bu — farzandlarimizga munosib ta’lim muhitini yaratish, pedagog uchun samarali mehnat sharoitini ta’minlash, xavfsizlikni kuchaytirish, raqamli imkoniyatlarni kengaytirish va ertangi ta’lim natijasi uchun mustahkam poydevor yaratish demakdir.

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarning bosh maqsadi ham ana shunda — inson kapitaliga investitsiya kiritish, yosh avlodning zamonaviy bilim va kasb-hunar egallashi uchun barcha zarur sharoitlarni yaratish.

Buxoro viloyatida ham ushbu vazifalar izchil davom ettirilib, 2026–2027 o‘quv yilini munosib kutib olish uchun keng ko‘lamli tayyorgarlik ishlari olib borilmoqda.

Raqamlarga e’tibor qaratsak, bugun viloyat ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan ishlar ko‘lami naqadar katta ekanini anglash mumkin.

2026-yilda viloyatdagi 140 ta umumta’lim maktabi va 75 ta maktabgacha ta’lim tashkiloti — jami 215 ta ta’lim muassasasida qurilish-ta’mirlash ishlari hamda moddiy-texnik bazani mustahkamlash choralari amalga oshirilmoqda. Bu maqsadlarga qariyb 1,1 trillion so‘m mablag‘ yo‘naltirilgan.

Lekin bu raqamning haqiqiy qiymati uning miqdoridagina emas, balki qanday natija berishi bilan o‘lchanadi. Rejaga ko‘ra, 6 ta yangi ta’lim muassasasi barpo etiladi, 107 ta ob’ekt rekonstruksiya qilinadi, 102 ta muassasa mukammal ta’mirlanadi. Bu ishlar natijasida 22 401 ta qo‘shimcha o‘quvchi o‘rni va 5 710 ta qo‘shimcha tarbiyalanuvchi o‘rni yaratiladi.

Ya’ni, gap shunchaki yangi binolar haqida emas. Bu — kelgusida minglab bolalarning ta’lim olishi uchun yangi imkoniyatlar, maktablardagi zichlikni kamaytirish, ta’lim sifatini oshirish va zamonaviy o‘quv muhitini kengaytirish demakdir.

Barcha ob’ektlar bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlarining to‘liq tayyorlangani esa ishlarni rejali va tizimli tashkil etish imkonini bermoqda.

Bugungi maktabni kompyuter va internetsiz tasavvur qilish qiyin. Zamonaviy ta’limda raqamli texnologiyalar o‘quvchining axborot izlash, tahlil qilish, mustaqil o‘rganish va yangi bilimlarni o‘zlashtirish imkoniyatlarini kengaytiradi. Shu nuqtai nazardan, Buxoro viloyatida bu yo‘nalishda amalga oshirilayotgan ishlar alohida ahamiyatga ega. Ayni paytda viloyatdagi 536 ta umumta’lim maktabida mavjud 862 ta informatika xonasi zamonaviy kompyuter texnikalari bilan to‘liq jihozlangan. Barcha ta’lim muassasalari yuqori tezlikdagi internet tarmog‘iga ulangan.

Yangi o‘quv yili arafasida yana 26 ta umumta’lim maktabidagi 442 ta sinfni kompyuterlar bilan ta’minlash uchun 2 milliard so‘m mablag‘ yo‘naltirilmoqda. Buning ortida muhim maqsad bor: o‘quvchi zamonaviy texnologiyani faqat ko‘rish emas, undan bilim olish vositasi sifatida foydalanishi kerak.

Zamonaviy ta’lim muhiti haqida gap ketganda, uning eng muhim talabi — xavfsizlik. Shu maqsadda ta’lim muassasalarida kirish-chiqish joylari va ochiq sport maydonlariga 168 ta PTZ kamerasi o‘rnatildi.

Viloyatdagi 536 ta maktabda “Face ID” tizimini bosqichma-bosqich joriy etish belgilangan bo‘lib, hozirning o‘zida 341 ta maktabda mazkur tizimni o‘rnatish uchun mablag‘ yo‘naltirilgan.

Bu choralarning ahamiyatini faqat texnika o‘rnatilishi bilan baholab bo‘lmaydi. Asosiy maqsad — ta’lim muassasalarida xavfsiz muhitni kuchaytirish, kirish-chiqish jarayonlarini nazorat qilish va bolalar xavfsizligini ta’minlashning zamonaviy usullarini joriy etishdir.

Ta’lim sifati katta loyihalar bilangina emas, har kuni inson uchun zarur bo‘lgan oddiy sharoitlar bilan ham chambarchas bog‘liq. Masalan, ichimlik suvi ta’minotiga ulanmagan 275 ta ta’lim muassasasida o‘rnatilgan suv saqlash baklarini toza ichimlik suvi bilan ta’minlash uchun 1,3 milliard so‘m mablag‘ ajratilmoqda. Shuningdek, 193 ta maktabda chaqiruvga qadar boshlang‘ich tayyorgarlik xonalarini ta’mirlash va jihozlash uchun 6,1 milliard so‘m yo‘naltirildi. Bu raqamlar ta’lim tizimida “mayda” deb qaraladigan masalalarning o‘ziga ham jiddiy yondashilayotganini ko‘rsatadi.

Chunki bola uchun toza suv, xavfsiz sinfxona, munosib sanitariya sharoiti, zamonaviy kompyuter va qulay o‘quv muhiti — bularning barchasi ta’lim sifatining bir-birini to‘ldiruvchi tarkibiy qismlaridir.

2026-yilning birinchi yarmida mahalliy byudjet mablag‘lari hisobidan 15,6 milliard so‘m maktabgacha va maktab ta’limi tizimining infratuzilmasi va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, iqtidorli o‘quvchilarni qo‘llab-quvvatlash, pedagoglarning kasbiy salohiyatini oshirish va ularni rag‘batlantirishga yo‘naltirildi.

Bu yerda yana bir muhim jihat bor: ta’limga sarmoya faqat binoga kiritilgan mablag‘ emas. U — o‘quvchiga, o‘qituvchiga, texnologiyaga, xavfsizlikka va kelajakka kiritilgan sarmoya.

Bugun kompyuter bilan ta’minlangan sinfxona ertaga yangi dasturchi yoki muhandisni tarbiyalashi mumkin. Bugun ta’mirlangan zamonaviy laboratoriya ertaga ilm-fanga qiziqqan yoshni kashf etishi ehtimol. Bugun yaratilgan munosib shart-sharoit esa ertaga yuksak ta’lim natijasiga aylanadi.

Buxoroda amalga oshirilayotgan ishlarga tahliliy yondashilsa, ularning ta’sir doirasi ancha keng ekanini ko‘rish mumkin.

215 ta ta’lim muassasasidagi qurilish va ta’mirlash ishlari — bu yuzlab binolarning yangilanishi. 28 mingdan ortiq yangi o‘quvchi va tarbiyalanuvchi o‘rnining yaratilishi — bu minglab oilalar farzandlari uchun yangi imkoniyatlar.

862 ta informatika xonasining zamonaviy kompyuterlar bilan ta’minlangani va barcha ta’lim muassasalarining yuqori tezlikdagi internetga ulangani — bu raqamli ta’lim uchun keng infratuzilma yaratilganini anglatadi.

341 ta maktabda “Face ID” tizimi uchun mablag‘ yo‘naltirilishi — xavfsizlik masalasiga zamonaviy yondashuv kuchayayotganidan dalolat.

15,6 milliard so‘mlik mahalliy byudjet mablag‘lari esa hududning o‘z imkoniyatlari hisobidan ham ta’limga bo‘lgan e’tibor yuksak ekanini ko‘rsatadi.

Shu jihatdan qaraganda, yangi o‘quv yiliga tayyorgarlik — bir martalik mavsumiy ish emas. U ta’lim tizimini bosqichma-bosqich modernizatsiya qilish, uning moddiy, texnologik va inson resurslarini kuchaytirishga qaratilgan uzluksiz jarayondir.

Ayni kunlarda ta’lim muassasalariga ehtiyojidan kelib chiqib, mahalliy byudjet mablag‘lari hisobidan zarur qurilish-ta’mirlash materiallari yetkazib berilmoqda. Bu esa muassasalarda obodonlashtirish, ta’mirlash va yangi o‘quv yiliga munosib tayyorgarlik ko‘rish imkonini yanada kengaytirmoqda.

Biroq eng muhim vazifa — barcha ishlarni o‘z vaqtida yakunlash emas, balki yaratilgan sharoitdan samarali foydalanishdir.

Chunki yangi binoning qadri — uning devorlarida emas, unda qanday bilim berilishida. Yangi kompyuterning qiymati — uning narxida emas, u orqali nechta o‘quvchi yangi ko‘nikma egallashida. Yaratilgan xavfsizlik tizimining ahamiyati esa texnikada emas, bolaning ta’lim muassasasiga xotirjam kirib, uyiga sog‘-omon qaytishidadir.

Buxoroda yangi o‘quv yiliga tayyorgarlik ishlari ko‘lami va mazmuniga ko‘ra ta’lim sohasidagi islohotlarning joylardagi amaliy ifodasiga aylanmoqda. Bugun qurilayotgan maktablar, ta’mirlanayotgan muassasalar, jihozlanayotgan sinfxonalar, o‘rnatilayotgan zamonaviy xavfsizlik tizimlari va yaratilayotgan yangi o‘quv o‘rinlarining barchasi bitta ezgu maqsadga — bolalarning sifatli ta’lim olishi uchun munosib muhit yaratishga xizmat qiladi.

Davlatimiz rahbari ta’kidlab kelayotganidek, Yangi O‘zbekistonning eng katta boyligi — uning inson kapitali. Shu ma’noda, bugun ta’limga yo‘naltirilayotgan har bir so‘m, har bir bunyodkorlik ishi va har bir yaratilgan imkoniyat mamlakatning ertangi taraqqiyotiga qo‘yilayotgan mustahkam sarmoyadir.

Yangi o‘quv yili ostonasida Buxoro ta’lim tizimidagi bu yangilanishlar shunchaki yangi binolar va yangi jihozlar emas. Bu — yangi avlod, yangi bilim va yangi marralar sari qo‘yilayotgan qadamlardir. Eng muhimi, bugun yaratilgan sharoit ertaga o‘quvchining yutug‘i, ustozning samarali mehnati va jamiyatning intellektual salohiyatida namoyon bo‘ladi. Demak, yangi o‘quv yiliga tayyorgarlik bugundan boshlansa-da, uning haqiqiy natijasi — ertangi O‘zbekiston qiyofasida namoyon bo‘ladi.

Zarif Komilov, O‘zA muxbiri