Xalqlarni yaqinlashtiruvchi ma’naviy ko‘prik
XI Toshkent xalqaro zamonaviy san’at biyennalesi doirasida turkmanistonlik rassomlar ijodiga bag‘ishlangan ko‘rgazma tashkil etildi.
Poytaxtimizda o‘tkazilayotgan XI Toshkent xalqaro zamonaviy san’at biyennalesi doirasidagi madaniy tadbirlar san’atsevarlar, ijodkorlar va keng jamoatchilik e’tiborini o‘ziga jalb etmoqda. O‘zaro madaniy muloqot, ijodiy tajriba almashish va xalqlar o‘rtasidagi do‘stlik aloqalarini mustahkamlashga xizmat qilayotgan mazkur xalqaro anjuman doirasida O‘zbekiston Badiiy akademiyasi tasarrufidagi Pavel Benkov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan rassomlik maktabida turkmanistonlik rassomlar ijodiga bag‘ishlangan ko‘rgazma tashkil etildi.
Mazkur ko‘rgazma ikki qardosh xalqning boy madaniy merosi, mushtarak qadriyatlari va zamonaviy san’atdagi ijodiy izlanishlarini namoyon etuvchi o‘ziga xos badiiy muloqot maydoniga aylandi. Unda taqdim etilgan asarlar orqali tomoshabinlar Turkmaniston tasviriy san’atining o‘ziga xos jihatlari, rassomlarning dunyoqarashi, ranglar uyg‘unligi va badiiy ifoda usullari bilan yaqindan tanishish imkoniga ega bo‘ldi.
San’at asarlarining o‘ziga xos tili bor. Unda so‘zlar o‘rnini ranglar, chiziqlar, shakllar va timsollar egallaydi. Rassom esa ana shu vositalar orqali o‘z qalbidagi kechinmalarni, Vataniga bo‘lgan muhabbatini, xalqining tarixi va an’analarini tomoshabinga yetkazadi. Shu jihatdan, turkmanistonlik rassomlar ijodiga bag‘ishlangan mazkur ko‘rgazma nafaqat badiiy asarlar namoyishi, balki bir xalqning ma’naviy olami bilan tanishish imkoniyati hamdir.
[gallery-31965]
Ko‘rgazmadagi asarlar orqali rassomlarning voqelikka munosabati, borliqni idrok etish tarzi va badiiy tafakkuri namoyon bo‘ladi. Har bir ijodkorning o‘z uslubi, rang tanlash mahorati va tasviriy yechimi mavjud. Ana shu rang-baranglik esa tasviriy san’atning cheksiz imkoniyatlarini ko‘rsatib, tomoshabinni har bir asarga o‘zgacha nigoh bilan qarashga undaydi.
Turkman xalqi madaniyatiga xos milliy an’analar, tarixiy xotira va estetik qarashlarni san’at tili orqali ifoda etish rassomlar ijodining muhim qirralaridan biri hisoblanadi. Bunday asarlar tomoshabinga nafaqat badiiy zavq bag‘ishlaydi, balki xalqning ma’naviy dunyosi, qadriyatlari va madaniy o‘ziga xosligi haqida ham tasavvur uyg‘otadi.
Turkmaniston va O‘zbekistonni tarixiy yaqinlik, mushtarak madaniy ildizlar, an’ana va qadriyatlar bog‘lab turadi. Ikki xalqning san’at namoyandalari o‘rtasidagi bunday uchrashuvlar esa mazkur aloqalarning zamonaviy mazmun bilan boyishiga zamin yaratadi. Ko‘rgazma orqali turkmanistonlik rassomlar ijodi bilan tanishish mahalliy san’at ixlosmandlari, yosh ijodkorlar va rassomlik maktabi o‘quvchilari uchun ham muhim tajriba vazifasini o‘taydi.
Ko‘rgazmaning Pavel Benkov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan rassomlik maktabida tashkil etilgani alohida ahamiyatga ega. Chunki san’at ta’limi maskanida xalqaro miqyosdagi bunday tadbirlarning o‘tkazilishi yoshlarning badiiy dunyoqarashini kengaytirish, ularni turli ijodiy maktablar va tasviriy ifoda usullari bilan tanishtirishga xizmat qiladi.
Bo‘lajak rassomlar uchun turli mamlakatlar vakillarining ijodini bevosita ko‘rish, asarlardagi kompozitsion yechimlar, ranglar mutanosibligi va obraz yaratish mahoratini kuzatish katta ahamiyatga ega. Bu kabi ko‘rgazmalar yoshlarni mustaqil fikrlashga, o‘z ijodiy uslubini izlash va jahon san’atidagi jarayonlarni chuqurroq anglashga undaydi.
Ayni paytda, xalqaro ko‘rgazmalar san’atning faqat estetik zavq bag‘ishlovchi vosita emas, balki insonlarni birlashtiruvchi kuch ekanini ham namoyon etadi. Turli tillarda so‘zlashuvchi, turli madaniy muhitda kamol topgan ijodkorlar san’at orqali bir-birini anglaydi, umumiy qadriyatlarni kashf etadi va yangi hamkorlik imkoniyatlarini yaratadi.
Turkmanistonlik rassomlar ijodiga bag‘ishlangan ushbu ko‘rgazma ham ana shu ezgu maqsadlarga xizmat qilishi bilan ahamiyatli. U ikki qardosh xalqning madaniy aloqalarini mustahkamlash, zamonaviy tasviriy san’at yutuqlarini keng jamoatchilikka yetkazish va yosh avlodning san’atga bo‘lgan qiziqishini oshirishga qaratilgan muhim tashabbus sifatida e’tiborga molik.
N.Usmonova, F.Abdurasulov (surat), O‘zA
