Уюшган жиноятчиликни молиялаштириш жавобгарликка сабаб бўлади
Жиноят содир этиш мақсадида жиноий уюшмалар ташкил этилиши, уларнинг молиявий таъминланиши жамоат хавфсизлигига жиддий таҳдид солади. Амалдаги қонунчиликда безорилик учун жавобгарлик белгиланган бўлсада, уюшган гуруҳ томонидан безорилик содир этилганлиги ва жиноий уюшмаларни молиялаштирганлик учун алоҳида жавобгарлик мавжуд эмас.
Шу муносабат билан Жиноят кодексига жиноий уюшма фаолиятини молиялаштирганлик учун алоҳида жавобгарлик киритиш, бундай шахсларга нисбатан жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилишни қўлламаслик назарда тутилмоқда.
Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг мажлисида муҳокама қилинган мазкур қонун лойиҳаси уюшган ва жамоат жойларидаги жиноятчиликка қарши курашиш механизмларини кучайтиришга қаратилган.
— Амалдаги қонунчиликда жиноий уюшма ташкил этиш ёки унга раҳбарлик қилиш учун жавобгарлик мавжуд бўлса-да, мансаб ваколатларидан фойдаланган ҳолда жиноий уюшмаларга ҳомийлик қилиш учун жавобгарлик назарда тутилмаган, — деди депутат Жуманазар Отажонов. — Ваҳоланки, бу уюшган жиноятчилик шаклланиши, барқарор фаолият юритиши ва кенгайиши учун асосий омиллардан биридир. Қонун лойиҳаси билан мансаб ваколатларини суиистеъмол қилган ҳолда жиноий уюшмаларга ҳомийлик қилганлик учун жавобгарлик белгилаш таклиф этилмоқда.
Амалда уюшган гуруҳлар томонидан содир этилган безорилик учун кўп ҳолларда енгил жазо тайинланмоқда. Бу эса жазосизлик муҳити шаклланишига олиб келмоқда. Шу сабабли қонун лойиҳасида безорилик жинояти учун жазо чоралари ҳам оғирлаштирилмоқда. Хусусан, қонун лойиҳаси билан безориликнинг турли шакллари, жумладан, бир гуруҳ шахслар томонидан, такроран, қурол ишлатиб ёки жамоат тартибини сақлаётган шахсларга қаршилик кўрсатган ҳолда содир этилган қилмишлар учун жазолар оғирлаштирилмоқда.
Шунингдек, уюшган гуруҳ томонидан ёки баданга оғир шикаст етказган ҳолда содир этилган безорилик учун 8 йилдан 10 йилгача озодликдан маҳрум этиш таклиф этилмоқда, — деди депутат.
Шунингдек, лойиҳада жанговар спорт турлари бўйича мусобақаларни қонунга хилоф равишда ташкил этиш ёки ўтказиш жиноий жавобгарликка сабаб бўлиши, унда иштирок этганлар эса маъмурий жавобгарликка тортилиши белгиланмоқда.
Қайд этилганидек, қонун лойиҳаси мамлакатимизда тинчлик ва осойишталикни таъминлаш, уюшган жиноятчиликка қарши курашиш самарадорлигини янада оширишга, жамоат жойда хавфсизликни таъминлаш ва бу борада ҳуқуқий таъсир чораларини кучайтиришга хизмат қилади.
Муҳтарама Комилова,
ЎзА
