Томорқада иссиқхона қурганларга 200 миллион сўмгача субсидия: кимлар фойдалана олади?
Иссиқхоналар қишлоқ хўжалигининг муҳим йўналишидан биридир. Мамлакатимизда иссиқхона хўжаликларининг янги талабларга мослашиши учун молиявий кўмак чоралари ишлаб чиқилган.
Эндиликда томорқада иссиқхона ташкил этишни режалаштираётганлар учун янги молиявий имкониятлар белгиланди. Қонунчиликка асосан, айрим ҳудудларда яшовчи оилалар иссиқхона барпо этиш учун 200 миллион сўмгача субсидия олиши, энергия тежамкор ускуналарни ўрнатиш харажатларининг бир қисмини давлат кўмагида қоплаши мумкин.
Хусусан, Президентнинг 2026 йил 13 октябрдаги тегишли қарори билан илғор “яшил” технологиялар асосида иссиқхона хўжаликларини ривожлантириш ва аҳоли томорқаларидан самарали фойдаланиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар белгиланди.
Хўш, 200 миллион сўмлик субсидия кимларга берилади?
Қарорга кўра, Тошкент вилоятининг иссиқхоначиликка ихтисослашган 50 та маҳалласидаги оилаларга Камбағалликни қисқартириш мақсадли жамғармаси маблағлари ҳисобидан ҳар бир оилага 200 миллион сўмгача субсидия ажратилади.
Бу имконият барча томорқа эгаларига автоматик равишда берилади, дегани эмас. Субсидия белгиланган ҳудудлардаги оилаларга тааллуқли бўлиб, уни олиш шартлари ва тартибини ваколатли ташкилотлар орқали аниқлаштириш лозим.
Томорқа ва деҳқон хўжалиги ер майдонларига эга жисмоний шахслар учун ҳам имтиёзли молиялаштириш механизми белгиланган.
Унга кўра, оилавий тадбиркорликни ривожлантириш доирасида тажриба тариқасида “Яшил” технологияларга асосланган иссиқхона қуриш учун 300 миллион сўмгача, мавжуд иссиқхоналарни қайта жиҳозлаш учун 150 миллион сўмгача имтиёзли кредит ажратилади.
Бу маблағлар иссиқхона ташкил этиш ёки уни замонавий ускуналар билан жиҳозлашни режалаштираётганлар учун молиявий имконият яратади. Бироқ кредитнинг фоиз ставкаси, муддати, талаб этиладиган ҳужжатлар ва ариза бериш тартиби бўйича ваколатли ташкилотлардан аниқ маълумот олиш зарур.
Иссиқхонани иситиш харажатлари кўпинча етиштирилган маҳсулот таннархига сезиларли таъсир кўрсатади. Шу боис қарорда энергияни тежайдиган технологияларни жорий этишни қўллаб-қувватлашга ҳам алоҳида ўрин берилган.
2030 йил 1 январга қадар Тошкент вилоятининг Тошкент, Зангиота, Қибрай, Янгийўл ва Юқори Чирчиқ туманларида аҳоли томорқаларидаги иссиқхоналар учун қуёш панеллари, иссиқлик насослари, инфрақизил иситиш мосламалари ва бошқа энергия тежамкор ускуналарни харид қилиш ҳамда ўрнатиш харажатларининг 40 фоизи қопланади. Бир марталик субсидия миқдори 100 миллион сўмдан ошмайди.
Бундан ташқари, 2026 йил 1 ноябрдан 2030 йил 1 апрелгача махсус иссиқлик сақловчи қопламалардан ва энергия самарадор “яшил” иситиш тизимларидан фойдаланаётган иссиқхона хўжаликларига октябрь–март ойларида истеъмол қилинган электр энергияси қийматининг 50 фоизи миқдорида субсидия ажратилиши назарда тутилган.
Қарорда иссиқхона фаолиятидан олинган даромади жами даромадининг камида 60 фоизини ташкил этадиган субъектлар учун ҳам имтиёзлар белгиланган.
Жумладан, 2026 йил 1 январдан 2029 йил 1 январгача ижтимоий солиқ ставкаси 1 фоиз этиб белгиланади. 2027 йил 1 январдан 2030 йил 1 январгача эса белгиланган мезонларга жавоб берадиган тадбиркорлик субъектлари учун юридик шахсларнинг ер ва мол-мулк солиғи ставкалари 50 фоизга камайтирилади.
Шунингдек, қишлоқ хўжалиги товар ишлаб чиқарувчилари ва балиқ хўжалиги корхоналари учун ўзи ишлаб чиқарган маҳсулотни реализация қилишдан олинган фойда бўйича фойда солиғи ставкаси ноль фоиз этиб белгиланиши назарда тутилган. Қишлоқ хўжалиги товар ишлаб чиқарувчилари учун қўшилган қиймат солиғи ставкаси ҳам ноль фоиз этиб белгиланган. Ушбу солиқ имтиёзларининг аниқ қўлланиш доирасини тегишли солиқ нормаси асосида текшириш лозим.
Қайд этиш лозимки, қарорда субсидия ва кредитларнинг юқори чегаралари белгилангани уларнинг ҳар бир мурожаатчига автоматик равишда тўлиқ миқдорда берилишини англатмайди.
Ариза беришдан олдин ҳудуднинг дастурга киритилгани, субсидия олувчиларга қўйиладиган талаблар, молиялаштириш шартлари ва масъул ташкилотларни аниқлаш муҳим.
Муҳайё Тошқораева, ЎзА
