Kitob, ta’lim va yoshlar — kelajakka yo‘l

Bugun ta’lim muassasasini faqat dars o‘tiladigan maskan sifatida tasavvur qilish yetarli emas. Zero, zamonaviy oliy ta’lim dargohlari yosh avlodning bilimi, dunyoqarashi, ijodiy salohiyati va hayotda o‘z o‘rnini topishi uchun keng imkoniyatlar yaratiladigan katta ma’naviy-ma’rifiy maktabga aylanmoqda.

Ayniqsa, keyingi yillarda davlat rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda ta’lim sifatini oshirish, yoshlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, ularning kitobxonlik madaniyatini yuksaltirish, bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish va iste’dodini ro‘yobga chiqarishga qaratilgan keng ko‘lamli ishlar yangi bosqichga ko‘tarildi.

Buxoro davlat pedagogika institutidagi bugungi muhit ham ana shu ezgu maqsadlarning amaliy ifodasi sifatida namoyon bo‘lmoqda.

Yaqinda institutga taniqli shoir va adib, “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan yoshlar murabbiysi”, O‘zbekiston Milliy axborot agentligi Bosh direktori, senator Abdusaid Ko‘chimov tashrif buyurdi.

Tashrif mehmon uchun nafaqat ta’lim dargohining bugungi salohiyati bilan tanishish, balki yoshlar bilan muloqot qilish, ular uchun yaratilayotgan imkoniyatlarni ko‘zdan kechirish va ma’naviy-ma’rifiy yo‘nalishdagi ishlar bilan yaqindan tanishish imkoniyati bo‘ldi.

Institut rektori B. Ma’murov boshchiligida mehmonga ta’lim-tarbiya jarayoni, professor-o‘qituvchilar uchun yaratilgan shart-sharoitlar, talabalarning ilmiy, ijodiy va jamoatchilik faoliyati, shuningdek, ta’lim muassasasining zamonaviy infratuzilmasi haqida batafsil ma’lumot berildi.

Institut hududi bo‘ylab o‘tkazilgan tashrif davomida bu yerda yoshlar uchun yaratilgan muhitning o‘ziga xos jihatlari namoyon bo‘ldi. Jumladan, “Yoshlar bog‘i” mehmonda alohida taassurot qoldirdi. Bu yerda talabalarning ochiq havoda mazmunli hordiq chiqarishi, bo‘sh vaqtini samarali tashkil etishi, turli ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, uchrashuvlar va ijodiy loyihalarni o‘tkazishi uchun zarur sharoitlar yaratilgan.

Bunday maskanlar yoshlarning nafaqat dam olishi, balki bir-biri bilan fikr almashishi, yangi g‘oyalar ustida ishlashi va tashabbuslarini amalga oshirishlari uchun ham muhim maydon vazifasini bajaradi.

Tashrif davomida institutda tashkil etilgan inklyuziv ta’lim xonasi faoliyati bilan ham tanishildi. Alohida ta’lim ehtiyojlariga ega talabalar uchun yaratilgan sharoitlar, ularning sifatli ta’lim olishlari, jamoada o‘zlarini erkin his qilishlari va o‘z qobiliyatlarini namoyon etishlari uchun berilayotgan imkoniyatlar mehmon e’tiboridan chetda qolmadi.

Inklyuziv ta’lim — bu faqat qulay sharoit yaratish emas. Bu har bir yoshning imkoniyatiga ishonish, uning qadrini ulug‘lash va “hech kim e’tibordan chetda qolmaydi” degan ezgu tamoyilni amalda qaror toptirish demakdir. Shu ma’noda institutdagi mazkur yo‘nalishda amalga oshirilayotgan ishlar ta’limda inson qadri va teng imkoniyat tamoyillariga nechog‘li katta ahamiyat qaratilayotganini ko‘rsatadi.

Tashrif jarayonida O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi xonasi ham ko‘zdan kechirildi. Bu yerda talabalar tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash, ularning ijtimoiy faolligini oshirish, bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish, turli loyiha va tadbirlarga keng jalb qilish borasidagi ishlar haqida ham ma’lumotlar berildi.

Zero, bugun talaba auditoriyada bilim olayotgan yosh emas, balki ertangi jamiyatning faol ishtirokchisi, mutaxassisi va yetakchisi sifatida tarbiyalanishi kerak.

Davlat rahbari tomonidan yoshlarni qo‘llab-quvvatlash, ularning tashabbuslarini rag‘batlantirish, zamonaviy kasb va ko‘nikmalarni egallashlari, ilm-fan, madaniyat, sport va ijod sohalarida o‘z salohiyatlarini namoyon etishi uchun yaratilayotgan imkoniyatlar ham aynan shu maqsadga xizmat qilmoqda.

E’tiborli jihati shundaki, talabaning bo‘sh vaqti endi shunchaki vaqt emas — u yangi qobiliyatni kashf etish, kitob o‘qish, ijod qilish, sport bilan shug‘ullanish yoki yangi g‘oyani amalga oshirish uchun imkoniyatga aylanmoqda.

Bu esa davlat rahbari ilgari surgan yoshlar siyosatidagi muhim g‘oyalar — yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish, ularni ma’naviy barkamol, bilimli va faol insonlar etib tarbiyalash maqsadlarining hayotdagi amaliy ifodasidir.

Tashrifning eng ta’sirchan lahzalaridan biri institut Axborot-resurs markazida bo‘lib o‘tdi.

[gallery-31307]

Abdusaid Ko‘chimov o‘z qalamiga mansub badiiy va she’riy asarlar to‘plamlarini kutubxona fondiga tuhfa qildi. Bu oddiy kitob taqdimoti emas. Bu — qalam ahlining yosh avlod bilan ma’naviy muloqoti. Bu — tajribaning avloddan avlodga o‘tishi. Bu — kitob orqali inson qalbiga yo‘l topishga intilish. Zero, kitob insonni fikrlashga o‘rgatadi. Kitob dunyoqarashni kengaytiradi. Kitob yosh qalbida ezgulik, orzu va maqsadlarni uyg‘otadi. Ayniqsa, o‘zining ijodiy merosini yoshlar bilan baham ko‘rishning o‘zi katta ma’naviy ahamiyatga ega.

Institut kutubxonasi fondini boyitgan ushbu asarlar endi talabalar va professor-o‘qituvchilar uchun qimmatli ma’naviy manba bo‘lib xizmat qiladi. Ehtimol, shu kitoblarning birini bugun qo‘liga olgan talaba oradan yillar o‘tib, o‘z hayotidagi muhim qarorga aynan shu asar sabab ilhom olgandir. Kitobning qudrati ham shunda.

Abdusaid Ko‘chimovning Buxoro davlat pedagogika institutiga tashrifi ta’lim dargohining bugungi imkoniyatlari bilan tanishuvdan ko‘ra kengroq ma’no kasb etdi. Bu tashrifda ta’lim va ma’naviyat, kitob va yoshlar, zamonaviy infratuzilma va inson kapitali, imkoniyat va mas’uliyat tushunchalari bir nuqtada uyg‘unlashdi. Ularning barchasini birlashtirib turgan yagona maqsad bor: bilimli, ma’naviyatli, mustaqil fikrlaydigan va Vatan taqdiriga daxldor yosh avlodni tarbiyalash.

Buxoro davlat pedagogika institutidagi bugungi o‘zgarishlar bir haqiqatni ko‘rsatmoqda: zamonaviy ta’lim faqat yangi binolar va texnologiyalar bilan emas, insonga yaratilgan imkoniyatlar bilan o‘lchanadi.

Yoshlarga kitob berilsa — ularga bilim eshigi ochiladi. Tashabbusiga quloq tutilsa — ularda ishonch paydo bo‘ladi. Ijod qilishi uchun sharoit yaratilsa — iste’dod namoyon bo‘ladi. Eng muhimi, ularga ishonch bildirilsa — ular ko‘plab ezgu ishlarni bajarishga qodir bo‘ladi. Davlat rahbari tashabbuslari bilan mamlakatimizda yoshlar uchun yaratilayotgan keng imkoniyatlarning asl mohiyati ham shunda.

Zarif Komilov, Tohirjon Istatov (surat), O‘zA muxbirlari