Ов эмас, табиатга тажовуз
Табиат — инсонга берилган бебаҳо неъмат. Унинг ҳар бир жонизоти, ҳар бир гиёҳи ва ҳар бир табиий бойлиги экологик мувозанатнинг муҳим бир бўғини ҳисобланади. Шу боис ёввойи ҳайвонларни асраш, уларнинг табиий яшаш муҳитини муҳофаза қилиш ва ноқонуний овчиликнинг олдини олиш бугунги куннинг муҳим вазифаларидан биридир.
Айниқса, чўл ва саҳро ҳудудларида яшовчи ёввойи ҳайвонлар табиат занжирининг ажралмас қисми саналади. Уларнинг ҳар бирини асраш — аслида табиатнинг эртанги кунини асраш демакдир.
Бухоро вилоятининг Олот туманининг чўл ҳудудида экополиция ходимлари томонидан ўтказилган назорат тадбири чоғида уч нафар фуқаро ёввойи қуёнларни ноқонуний овлаётгани аниқланди. Маълум бўлишича, фуқаролар ёритиш асбобларидан фойдаланган ҳолда 6 бош ёввойи қуённи тўппонча ёки ов қуроли билан эмас, балки оддий таёқ билан уриб, ноқонуний равишда овлаган. Бир қарашда бу оддий ҳолатдек туюлиши мумкин. Аммо табиат нуқтаи назаридан қараганда, ҳар бир ноқонуний овланган жонивор — экологик мувозанатга етказилган зарардир. Чунки табиатда ҳар бир ҳайвоннинг ўз ўрни бор. Бир турнинг камайиши бошқа турлар сони ва табиий муҳит барқарорлигига ҳам таъсир кўрсатиши мумкин.
Аниқланган ҳолат натижасида табиатга етказилган зарар миқдори ҳисоблаб чиқилди. 6 бош ёввойи қуённи ноқонуний овлаш оқибатида табиатга 7 миллион 415 минг сўм миқдорида зарар етказилгани белгиланди. Бу рақам фақат моддий ҳисоб-китобни англатмайди. Унинг ортида табиатда ўз ўрнига эга бўлган жонзотларнинг йўқотилиши, экологик мувозанатга салбий таъсир ва табиий бойликларга нисбатан масъулиятсиз муносабат бор.
Табиатга етказилган зарарни пул билан ҳисоблаш мумкин, аммо йўқотилган табиий бойликни ҳар доим ҳам қайта тиклаб бўлмайди. Мазкур ҳолат юзасидан тегишли ҳужжатлар расмийлаштирилиб, ҳуқуқий баҳо бериш учун Олот туман судига тақдим этилди.
Бу эса ноқонуний овчиликка қарши назорат тадбирлари изчил давом этаётганини кўрсатади.
Қонунчиликда ёввойи ҳайвонларни муҳофаза қилиш, уларни овлаш тартиби ва ноқонуний ов учун жавобгарлик чоралари белгилаб қўйилган. Шунинг учун табиат бағрига дам олиш, ов қилиш ёки бошқа мақсадда чиққан ҳар бир инсон белгиланган қоидаларга қатъий риоя қилиши шарт. Табиатни муҳофаза қилиш фақат экологлар ёки назорат органларининг вазифаси эмас. Бу ҳар бир фуқаронинг инсоний ва фуқаролик бурчидир.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири
