Oshpaz va ofitsiantlar uchun seminar-trening hamda amaliy master-klass tashkil etildi
Buxoroga kelgan sayyoh uchun bu shahar faqat qadimiy minoralar, ko‘hna madrasalar, muhtasham maqbaralar va asrlar sirini saqlab kelayotgan tor ko‘chalar emas. Buxoro — bu, avvalo, o‘ziga xos muhit, samimiy insonlar va dasturxoni bilan ham mehmon qalbida unutilmas taassurot qoldiradigan zamin.
Zero, sayyoh biror yurtni nafaqat ko‘zi bilan ko‘radi, balki uning ta’mini ham his qiladi. Bir kosa sho‘rva, bir lagan palov, tansiq kabob yoki milliy shirinlik orqali u xalqning tarixi, madaniyati va mehmondo‘stligi haqida tasavvur hosil qiladi. Shu ma’noda gastronomik turizm — oddiy ovqatlanish emas, balki milliy madaniyatni dunyoga tanitishning ta’sirchan vositasidir. Bugun Buxoroda ana shu imkoniyatni yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan amaliy ishlar kengaymoqda.
O‘zbekiston Turizm qo‘mitasi ko‘magida viloyatda amalga oshirilayotgan “Tourist Friendly Restaurant” loyihasi doirasida restoran rahbarlari, oshpazlar va ofitsiantlar uchun seminar-trening hamda amaliy master-klass tashkil etildi.
Tadbirning mazmun-mohiyati oddiy bir o‘quv mashg‘ulotidan ancha keng. Uning zamirida bitta muhim maqsad — Buxoroga kelgan har bir xorijiy mehmon restoran ostonasidan kirganidan to dasturxondan mamnun holda chiqib ketguniga qadar o‘zini erkin, qulay va qadrlangan mehmon sifatida his etishini ta’minlash g‘oyasi mujassam.
Davlat rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning muhim drayverlaridan biriga aylantirish, hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish, xizmatlar sifatini oshirish va milliy qadriyatlarni jahonga keng targ‘ib qilishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu jarayonda Buxoroning o‘rni alohida. Chunki viloyatning turistik jozibasi uning boy tarixi va me’moriy merosi bilangina cheklanmaydi. Buxoro oshxonasida asrlar davomida shakllangan taomlar, tayyorlash usullari, mahsulotlar uyg‘unligi va dasturxon madaniyatining o‘zi ham katta turistik resursdir.
“Tourist Friendly Restaurant” loyihasi ana shu imkoniyatni zamonaviy yondashuvlar bilan uyg‘unlashtirishga xizmat qilmoqda.
Loyiha doirasida ishtirokchi restoranlarning konsepsiyasi va ixtisoslashuvidan kelib chiqqan holda maxsus Tourist Friendly Menu, milliy go‘shtli taomlardan iborat Tourist Friendly Set Menu, shuningdek, xorijiy mehmonlarning turli ehtiyojlarini inobatga olgan Vegetarian Tourist Friendly Set Menu ishlab chiqilib, ishtirokchilarga taqdim etildi. Bu yerda gap shunchaki yangi menyu yaratish haqida emas. Asosiy maqsad — milliy taomlarni xorijlik mehmonga tushunarli, qulay va zamonaviy formatda taqdim etish. Chunki xorijiy sayyoh uchun taomning mazasi qanchalik muhim bo‘lsa, uning tarkibi, tayyorlanish usuli, qanday iste’mol qilinishi va hatto nomining tushunarli ifodalanishi ham shunchalik ahamiyatli.
Amaliy master-klass davomida menyularga kiritilgan taomlarni tayyorlash texnologiyalari, ularni zamonaviy talablar asosida bezatish va sayyohlarga mos tarzda taqdim etish usullari namoyish etildi. Bu jarayonda oshpazning mahorati bilan bir qatorda taomni taqdim etish madaniyatiga ham katta e’tibor qaratildi. Zero, sayyohga milliy taomni tortiq etish — “mana, bu bizning taomimiz” deyish bilan cheklanmaydi. Uning tarixi, o‘ziga xosligi, tarkibi va milliy madaniyatdagi o‘rni haqida qisqacha, ammo qiziqarli ma’lumot berish ham mehmondo‘stlikning bir qismi.
Shu bois restoran ofitsiantlari uchun ham maxsus amaliy trening o‘tkazildi. Unda turizmga mos menyularni to‘g‘ri taqdim etish, milliy taomlar haqida qisqacha ma’lumot berish, set-menyularni tavsiya qilish, xorijiy mehmonlar bilan muloqot qilish va xalqaro mehmondo‘stlik standartlariga amal qilish bo‘yicha zarur ko‘nikmalar shakllantirildi. Ayniqsa, sayyoh bilan muloqot madaniyatiga e’tibor qaratilishi loyihaning muhim jihatlaridan biridir. Chunki ba’zan mehmonning taom haqidagi taassuroti uning ta’midan ko‘ra, unga qanday munosabat bildirilgani bilan belgilanadi.
Zamonaviy sayyoh axborotni tez va qulay olishni istaydi. Shu nuqtai nazardan, trening jarayonida menyulardagi QR-kodlar orqali qo‘shimcha ma’lumot taqdim etish masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi.
Bu oddiy texnologik yangilikdek ko‘rinishi mumkin. Ammo uning ortida katta imkoniyat bor. Sayyoh taomning tarkibi, uning xususiyatlari yoki boshqa qo‘shimcha ma’lumotlarni mustaqil ravishda olishi mumkin. Bu esa til to‘siqlarini kamaytirish, xizmat ko‘rsatish jarayonini yengillashtirish va mehmonga tanlov erkinligini berish imkonini yaratadi. Shuningdek, mehmonlarning fikr-mulohazalarini o‘rganish ham e’tibordan chetda qolmadi. Zero, turistik xizmat sifatini oshirishning eng to‘g‘ri mezonlaridan biri — xizmatdan foydalangan insonning fikridir.
Bugun turizm sohasida raqobat faqat tarixiy obidalar yoki tabiiy manzaralar bilan belgilanmaydi. Sayyoh qayerda o‘zini qulay his qildi, qayerda unga sifatli xizmat ko‘rsatildi, qayerda milliy madaniyatni his qildi — ana shu taassurotlar uning keyingi tanloviga ta’sir qiladi.
Shu jihatdan qaraganda, “Tourist Friendly Restaurant” loyihasi Buxoroning turistik imijini yanada boyitishga xizmat qiladi. Eng muhimi, bu tashabbus milliy taomlarni shunchaki iste’mol mahsuloti sifatida emas, balki milliy brend va madaniy meros sifatida targ‘ib qilish imkonini beradi.
Bugun Buxoroga kelgan sayyoh Registon yoki Poi Kalonni ko‘rib hayratlansa, ertaga Buxoro dasturxonidagi taomning ta’mi va uni taqdim etgan insonning samimiy muomalasini ham eslab qolishi mumkin.
Chunki haqiqiy turizm — insonda xotira qoldirish san’atidir.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
