Меҳр ва имконият инсон ҳаётини ўзгартиради

  Инсон қадри, унинг ҳаёти ва оиласи фаровонлиги — давлат сиёсатининг устувор мезони. Бухоро вилояти Ғиждувон туманидаги “Маҳалламирзаён” маҳалла фуқаролар йиғинида амалга оширилаётган амалий ишлар ана шу эзгу тамойилнинг ҳаётдаги ёрқин ифодасидир. Бу ерда ижтимоий кўмак шунчаки моддий ёрдам билан чекланмай, инсоннинг ўз имкониятларини рўёбга чиқариши, меҳнат қилиши ва эртанги кунига ишонч билан қараши учун шароит яратишга қаратилмоқда.

Бугун юртимизда инсон манфаатларини таъминлаш, аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламларини қўллаб-қувватлаш, ногиронлиги бўлган фуқароларнинг жамиятдаги фаоллигини ошириш ва уларнинг муносиб ҳаёт кечириши учун зарур имкониятларни кенгайтириш борасида кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда.

Давлат раҳбари ташаббуси билан ҳаётга татбиқ этилаётган “Инсон қадри учун” тамойили айнан маҳаллаларда ўзининг амалий натижасини кўрсатмоқда. Чунки инсоннинг дарди, эҳтиёжи ва орзуси энг аввало маҳаллада кўринади. Муаммо ўз вақтида аниқланиб, унга манзилли ечим топилса, бир оиланинг эмас, бутун бир авлоднинг ҳаётида ижобий ўзгариш юз беради.

Маҳаллада қарийб 3 минг 200 нафар аҳоли истиқомат қилади. Улар орасида ногиронлиги бўлган 98 нафар фуқаро бор. 44 нафар фуқаро “Ижтимоий реестр”га киритилган бўлиб, 23 та оила давлат таъминотидан фойдаланмоқда.

Маҳаллада ижтимоий ҳимояга муҳтож оилаларни аниқлаш, уларнинг шароитини ўрганиш, муаммоларини чуқур таҳлил қилиш ва ҳар бир хонадон учун индивидуал ёндашув асосида ечим топишда ижтимоий ходимларнинг ўрни беқиёс.

Ижтимоий ходим Инобат Темирова фаолияти мисолида ҳам буни яққол кўриш мумкин. У ўрганган хонадонлардан бири — Умида Ширинованинг оиласи. Тўрт нафар фарзандни вояга етказаётган Умида опанинг икки нафар фарзанди ногиронлиги бўлган шахслар ҳисобланади. Фарзандлар парвариши, рўзғор ташвишлари ва оиланинг кундалик эҳтиёжлари унинг зиммасига катта масъулият юклаган.

Бундай шароитда оддий бир ёрдамнинг ўзи ҳам оила учун катта мадад бўлиши мумкин. Аммо бу хонадонга кўрсатилган кўмак орқали маҳалладагилар бундан-да муҳимроқ мақсадни кўзлашди — оилага таянч бўлиш билан бирга, унинг ўз кучи билан оёққа туришига имкон бериш.

Умиданинг оилавий шароити ўрганилиб, у “Ижтимоий реестр”га киритилди. Фарзандларининг парвариши билан боғлиқ вазифаларни бажариши учун Умида опа қаровчи сифатида ҳам тайинланди.

Аммо унинг яна бир истеъдоди — тикувчиликка бўлган қизиқиш бор эди. Ана шу оддий, аммо жуда муҳим жиҳат оиланинг ҳаётида янги саҳифа очилишига сабаб бўлди. Умидага ссуда ажратилиб, тикув машиналари олиб берилди. Энди у ўз уйида меҳнат қилиб, севган касби билан шуғулланиш, маҳсулот тайёрлаш ва оиласига қўшимча даромад келтириш имкониятига эга. Бу воқеада энг эътиборли жиҳат шундаки, Умидага шунчаки ёрдам берилмади. Унга меҳнат қилиш, ўз қобилиятини намоён этиш ва мустақил даромад топиш имконияти яратилди. Бир қарашда оддий тикув машинаси. Аммо унинг ортида бир онанинг умиди, фарзандларининг келажаги, оиланинг эртанги куни ва ўз кучига бўлган ишонч мужассам. Бугун Умида опа учун тикув машинаси — оддий меҳнат қуроли эмас. У янги имконият, янги даромад манбаи ва оилавий фаровонлик сари очилган эшикдир. Шу маънода, ижтимоий ҳимоянинг асл моҳияти ҳам шунда: инсонни доимий ёрдамга муҳтож ҳолатда қолдириш эмас, балки унга имконият бериб, ўз ҳаётини ўзи яхшилаши учун шароит яратиш.

“Маҳалламирзаён” маҳалласида ногиронлиги бўлган фуқароларни қўллаб-қувватлаш борасида ҳам муайян натижаларга эришилмоқда. Бугунги кунга қадар 12 нафар фуқарога протез-ортопедия мосламалари ҳамда реабилитациянинг техник воситалари тақдим этилди. Бундай кўмаклар уларнинг кундалик ҳаётини енгиллаштириш, мустақил ҳаракатланиш имкониятларини кенгайтириш ва жамият ҳаётида фаол иштирок этишига хизмат қилмоқда. Энг қувонарлиси, маҳаллада 10 нафардан ортиқ ногиронлиги бўлган шахснинг бандлиги таъминланган. Чунки инсон учун иш фақат даромад манбаи эмас. У орқали одам ўз қадрини ҳис қилиш, жамиятга керакли эканини англаш, келажакка ишонч билан қараш имкониятига эга бўлади.

Бугунги маҳалла тизимининг энг муҳим жиҳатларидан бири — ҳар бир оилага бир хил мезон билан эмас, унинг реал эҳтиёжидан келиб чиқиб ёндашилаётганидир.

Кимдир касб ўрганишга, кимдир ишга жойлашишга, яна кимдир тиббий ёки реабилитация воситаларига муҳтож. Муҳими, муаммони кўриш, инсонни тинглаш ва унга мос ечим топиш.

Умида Ширинованинг ҳаётидаги ўзгариш ҳам ана шундай манзилли ёндашувнинг самарасидир.

Бир пайтлар оилавий шароити сабаб кўплаб қийинчиликлар қаршисида қолган она бугун ўзининг севимли ҳунари билан шуғулланиш, даромад топиш ва фарзандлари учун янада яхши шароит яратиш имкониятига эга. Бу эса биргина оиланинг ҳаётидаги ўзгариш эмас. Бу — ижтимоий сиёсатнинг инсон тақдирида қандай акс этаётганининг жонли намунаси.

Маҳалладаги тажриба бир ҳақиқатни яна бир бор тасдиқлайди: инсон ҳаётини ўзгартириш учун баъзан катта маблағдан ҳам аввал меҳр, эътибор, тўғри йўналтириш ва имконият керак. Ўз вақтида берилган бир маслаҳат, аниқланган бир эҳтиёж, яратилган бир имконият бутун бир оиланинг келажагига таъсир кўрсатиши мумкин.

Бугун Умида опа тикув машинаси олдида меҳнат қиларкан, унинг қўл меҳнатида нафақат чок ва мато, балки умид, ишонч ва келажак сари интилиш мужассам. Бу каби мисоллар давлат раҳбари ташаббуси билан амалга оширилаётган инсонпарвар сиёсатнинг энг катта натижаси қоғоздаги рақамлар эмас, балки ўзгараётган инсон тақдири эканини кўрсатади. Зеро, фаровон маҳалла — обод кўчалар билангина эмас, унда яшаётган ҳар бир инсоннинг кўнгли хотиржам, эртанги кунга ишончи баланд бўлгани билан ободдир.

Бир оилага берилган имконият — бир оиланинг эмас, жамиятнинг келажагига киритилган сармоядир. Меҳр бор жойда умид уйғонади. Эътибор бор жойда имконият пайдо бўлади. Имконият бор жойда эса инсон ўз тақдирини ўзгартира олади.

Зариф Комилов, ЎзА мухбири