Jizzax sudlari to‘qqiz oyda qanday ishladi?
Jizzaxda to‘qqiz oyda 12 nafar shaxs oqlandi, iqtisodiy nizolar bo‘yicha esa da’vogarlar foydasiga 592 milliard 247 million so‘mdan ortiq mablag‘ undirish belgilandi. Bu raqamlar sudlar faoliyatining turli qirralarini ko‘rsatadi, ammo ularning asl mazmuni inson huquqlari qay darajada himoya qilinayotganida namoyon bo‘ladi.
Viloyat sudida 2026-yilning to‘qqiz oylik faoliyati muhokamasiga bag‘ishlangan matbuot anjumani o‘tkazildi. Unda jinoyat, fuqarolik, iqtisodiy va ma’muriy sudlar natijalari sarhisob qilindi. Viloyat sudi raisi G‘iyosiddin Yalgashev sud-huquq islohotlari, ochiqlik va shaffoflik masalalariga to‘xtaldi.
Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlar hisobot davrida 3 040 nafar shaxsga nisbatan 2 603 ta ishni ko‘rib chiqdi. Ishlar soni o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 72,7 foizga oshdi. Jinoyat ishlari bo‘yicha sud raisining ta’kidlashicha, ishlar sonining keskin ortishi tizimdagi ish yuklamasini tahlil qilish va tegishli choralar ko‘rishni taqozo etmoqda.
Shu davrda 21 803 nafar shaxsga nisbatan 19 803 ta ma’muriy huquqbuzarlik ishi ko‘rildi. Bu toifadagi ishlar 13,8 foizga kamaygan. Biroq kamayishning o‘zi huquqbuzarliklar ham shuncha miqdorda qisqarganini anglatmaydi: buning uchun huquqbuzarliklar sabablari va ularning oldini olish choralarini ham tahlil qilish zarur.
Oqlov hukmlari bilan 12 nafar shaxs to‘liq reabilitatsiya qilingani esa sudlovning muhim jihatini ochib beradi. Zero, odil sudlov faqat aybdorni jazolash emas, aybi isbotlanmagan shaxsning huquqlarini tiklash mas’uliyatini ham qamrab oladi.
Fuqarolik ishlari bo‘yicha sudlarda 75 176 ta ish ko‘rib tamomlandi. Bu o‘tgan yilga nisbatan 1 338 taga yoki 1,8 foizga ko‘p. Oilalarni saqlab qolishga oid ko‘rsatkichlar ham e’tiborga molik: nikohni bekor qilish haqidagi da’volarning 840 tasi rad etilgan, 115 ta ish bo‘yicha ish yuritish tugatilgan. Ularning 91 tasida er-xotin yarashtirilgan, 111 ta da’vo esa ko‘rmasdan qoldirilgan.
[gallery-32211]
Matbuot anjumanida oilaviy nizolarni hal etishda nafaqat huquqiy, balki psixologik va ijtimoiy yondashuvning ahamiyati alohida qayd etildi. Oilaviy nizolarni kamaytirish maqsadida viloyat sudi va Oila va xotin-qizlar boshqarmasi o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolangan.
Iqtisodiy sudlarda 4 683 ta ish sayyor majlislarda hal etildi. Bu ko‘rsatkich jami ishlarning 42,1 foizini tashkil qildi. Da’vogarlar foydasiga 592 milliard 247 million so‘mdan ortiq mablag‘ni undirish haqida sud hujjatlari qabul qilindi. Bu yerda asosiy masala faqat undiruv miqdorida emas, balki qabul qilingan qarorlarning o‘z vaqtida ijro etilishida hamdir.
Ma’muriy sudlarda Majburiy ijro byurosi qarorlarini haqiqiy emas deb topish, mansabdor shaxslarning harakati yoki harakatsizligini qonunga xilof deb e’tirof etishga oid ishlar 65 taga ko‘paygan. Mazkur holat ma’muriy organlar faoliyatining qonuniyligi ustidan sud nazorati masalasiga e’tiborni kuchaytiradi.
Matbuot anjumanida jurnalistlar va blogerlar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga javob oldi. Sudlar faoliyatining ochiq muhokama qilinishi muhim, ammo hisobotning haqiqiy qiymati raqamlarni bayon etish bilan cheklanmaydi. Bu ko‘rsatkichlar ortida qanday sabablar turgani, qarorlar qanday ijro etilayotgani va fuqarolar o‘z huquqlari tiklanganini amalda his qilayotgani ham ahamiyatlidir.
Abdujalol Qayumov, Jamshid Yorbekov(surat),
O‘zA muxbirlari
