Жиноятчиликка қарши курашда ҳамжиҳатлик самара беради
Тинчлик ва осойишталик бор жойда тараққиёт, фаровонлик ва эртанги кунга ишонч бўлади. Шу боис жамоат хавфсизлигини таъминлаш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва аҳоли учун осойишта муҳит яратиш доимо долзарб вазифалардан бири ҳисобланади.
Тошкент вилоятида ҳам бу борада тизимли профилактик чора-тадбирлар амалга оширилиб, жиноятчиликка қарши курашишда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ва жамоатчилик ҳамкорлигига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Хусусан, Тошкент вилояти ИИББ бошлиғи, полковник Абдувосит Абдураззоқовнинг аҳолига мурожаатномасида ҳудудда амалга оширилаётган ишлар ҳақида маълумот берилди.
2026 йил сентябрь ойи якунлари бўйича қайд этилган натижаларга кўра, вилоятда олдини олиш мумкин бўлган жиноятлар ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 19,2 фоизга камайган. Бу кўрсаткич ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш, аҳоли ўртасида профилактика ишларини кучайтириш ва жамоат хавфсизлигини таъминлашга қаратилган чора-тадбирларнинг аҳамиятини кўрсатади.
Жиноятларнинг айрим турлари бўйича ҳам ижобий ўзгаришлар кузатилди. Хусусан, оғир тан жароҳати етказиш билан боғлиқ ҳолатлар 18,6, фирибгарлик 17,2, босқинчилик 33,3 фоизга камайган. Ўғирлик жиноятлари бўйича ҳам 0,5 фоизлик пасайиш қайд этилган. Албатта, бу натижалар замирида жиноятчиликка қарши курашиш, ҳуқуқбузарликларга сабаб бўлаётган омилларни аниқлаш ва бартараф этиш, фуқароларнинг ҳуқуқий онги ҳамда масъулиятини оширишга қаратилган саъй-ҳаракатлар мужассам. Айни пайтда бу йўналишдаги ишларни изчил давом эттириш, ҳар бир маҳаллада хавфсиз муҳитни шакллантириш муҳим аҳамиятга эга.
Бугунги рақамлашув даврида жиноятчиликнинг олдини олиш нафақат кўчалар ва жамоат жойларида, балки интернет маконида ҳам хавфсизликни таъминлашни тақозо этмоқда. Сентябрь ойи давомида ахборот технологиялари соҳасида қарийб 677 та жиноят қайд этилгани бу масаланинг долзарблигини яна бир бор кўрсатади.
Кибержиноятлар кўп ҳолларда фуқароларнинг шахсий маълумотларидан ноқонуний фойдаланиш, молиявий фирибгарлик ва ишончни суиистеъмол қилиш каби ҳолатлар билан боғлиқ бўлади. Шунинг учун ҳар бир фуқаро интернетдан фойдаланишда ҳушёр бўлиши, банк картаси маълумотлари ва тасдиқлаш кодларини бегона шахсларга бермаслиги, шубҳали ҳаволаларни очмаслиги лозим.
Айниқса, ёшлар ва кексалар ўртасида рақамли хавфсизлик маданиятини ошириш, фирибгарлик усуллари ҳақида тушунтириш ишларини олиб бориш муҳим. Зеро, кибержиноятларнинг олдини олишда техник ҳимоя воситалари билан бир қаторда, инсоннинг ўзида шаклланган эҳтиёткорлик ва масъулият ҳам ҳал қилувчи аҳамият касб этади.
Маҳалла жамиятда тинчлик ва ҳамжиҳатликни қарор топтириш, аҳоли муаммоларини барвақт аниқлаш ва ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишда муҳим ўрин тутади. Вилоятдаги 843 та маҳалланинг 435 тасида вазият барқарор бўлгани, 349 тасида эса жиноятлар содир этилмагани ва улар хавфсиз ҳудуд сифатида қайд этилгани эътиборга молик.
Бу каби натижалар маҳаллаларда профилактика ишларини янада кучайтириш, аҳоли билан очиқ мулоқотни йўлга қўйиш ва мавжуд муаммоларга ўз вақтида ечим топиш зарурлигини ҳам англатади. Чунки хавфсиз муҳитни шакллантириш фақат содир этилган жиноятларга муносабат билдириш билан эмас, балки уларнинг келиб чиқишига сабаб бўлаётган омилларни олдиндан аниқлаш ва бартараф этиш билан таъминланади.
Шу билан бирга, ҳисобот даврида ноаниқ шароитда содир этилган жиноятларнинг 49,9 фоизи фош этилган. Йил бошидан буён қидирувда бўлган 832 нафар шахс ушланган бўлса, уларнинг 89 нафари сентябрь ойида қўлга олинган. Бу борадаги ишлар қонун устуворлигини таъминлаш ва ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарликнинг муқаррарлигини қарор топтиришда муҳим аҳамиятга эга.
Мурожаатномада қайд этилганидек, жиноятчиликка қарши самарали курашишда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолияти билан бир қаторда, оила, маҳалла, таълим муассасалари ва кенг жамоатчиликнинг ҳамкорлиги ҳам зарур. Айниқса, фарзандлар тарбиясига эътибор қаратиш, уларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш, ёшларни турли салбий таъсирлардан асраш ва интернетдан хавфсиз фойдаланиш кўникмаларини шакллантириш бугунги куннинг муҳим вазифаларидан.
Фуқароларнинг шубҳали ҳолатлар ёки ҳуқуқбузарликлар ҳақида тегишли идораларга ўз вақтида хабар бериши, маҳалладаги муаммоларга бефарқ бўлмаслиги ҳам хавфсизликни таъминлашга хизмат қилади. Зеро, жамоатчиликнинг фаоллиги ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар билан ўзаро ишончи қанчалик мустаҳкам бўлса, профилактика ишларининг самарадорлиги ҳам шунчалик ортади.
А.Мусаев,ЎзА
