Nazorat tadbirlari g‘oyatda muhim

Buxoroda tabiiy gazdan noqonuniy foydalanish holati aniqlandi. Tabiiy gaz — xalq boyligi, iqtisodiyot barqarorligi va aholi farovonligining muhim manbalaridan biri. Undan oqilona foydalanish, resurslar isrofining oldini olish va har bir kub metr gazning hisobi yuritilishini ta’minlash bugungi kunning dolzarb vazifalaridandir. Biroq ayrim hollarda belgilangan tartiblarga rioya etmaslik, tabiiy gazdan tegishli hujjatlarsiz foydalanish kabi qonunbuzilishlar uchrab turibdi. Buxoro viloyatining Vobkent tumanida aniqlangan, dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, 794 million so‘mlik zarar bilan bog‘liq holat bu boradagi nazorat tadbirlari qanchalik muhim ekanini yana bir bor ko‘rsatdi.

Davlat rahbarining tashabbusi bilan mamlakatimizda iqtisodiy resurslardan samarali foydalanish, energetika xavfsizligini mustahkamlash, sohalarda shaffoflikni ta’minlash va qonun ustuvorligini qaror toptirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu borada tabiiy gazni yetkazib berish va iste’mol qilish jarayonlarida hisob-kitoblarning aniqligini ta’minlash, noqonuniy ulanishlar hamda resurslardan ruxsatsiz foydalanish holatlariga barham berish muhim ahamiyat kasb etadi.

Ayni maqsadda “Hududgazta’minot” aksiyadorlik jamiyati boshqaruv raisining tegishli topshirig‘i asosida joylarda tabiiy gazdan noqonuniy foydalanish holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga qaratilgan nazorat tadbirlari izchil davom ettirilmoqda.

“Hududgaz Buxoro” gaz ta’minoti filiali xodimlari tomonidan komplayens nazorat tuzilmalari, tuman gaz ta’minoti bo‘limi mutaxassislari hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar vakillari bilan hamkorlikda Vobkent tumanida o‘tkazilgan reyd ham ana shu vazifalar ijrosiga qaratildi.

Nazorat tadbirlari davomida tumanning Kosari qishlog‘ida joylashgan “J.R” nomli oilaviy korxonada tabiiy gazdan foydalanish holati o‘rganildi. Tekshiruv jarayonida korxona tomonidan texnik hujjatlar va tegishli shartnomasiz tabiiy gazdan foydalanilgani aniqlandi.

Mazkur holat yuzasidan belgilangan tartibda dalolatnoma rasmiylashtirildi. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, yetkazilgan zarar miqdori 794 million so‘mni tashkil etdi. Holatga huquqiy baho berish uchun tegishli hujjatlar huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yuborildi.

Bir qoidabuzarlik ortida qanday oqibatlar bor? 794 million so‘m — shunchaki hisob-kitobda aks etgan raqam emas. Bu tabiiy resurslardan foydalanishda qonuniylik va mas’uliyatga rioya etish qanchalik muhimligini ko‘rsatuvchi jiddiy ko‘rsatkichdir.

Tabiiy gazdan belgilangan tartiblarga zid ravishda foydalanish nafaqat iqtisodiy zarar keltirishi, balki resurslar sarfini aniq hisobga olish, ta’minot tizimining barqaror ishlashi va iste’molchilar o‘rtasidagi adolatli munosabatlarga ham salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Ayniqsa, tadbirkorlik sub’ektlari faoliyatida shartnomaviy munosabatlarga rioya qilish, texnik hujjatlarni rasmiylashtirish va iste’mol qilingan gaz uchun belgilangan tartibda hisob-kitob yuritish muhimdir. Chunki qonuniy faoliyat yuritayotgan tadbirkorning majburiyatlarini vijdonan bajarishi bilan bir qatorda, barcha iste’molchilar uchun yagona qoidalar amal qilishi ham zarurShu nuqtai nazardan, gaz ta’minoti tizimidagi nazorat tadbirlari faqat qoidabuzarlikni aniqlash bilan cheklanmasligi kerak. Ularning asosiy vazifasi — qonunbuzilishlarning oldini olish, iste’molchilarning huquqiy madaniyatini yuksaltirish, resurslardan oqilona foydalanish muhitini shakllantirish va tizimda shaffoflikni ta’minlashdan iborat.

Energetika resurslaridan foydalanishda qonuniylikka amal qilish har bir korxona va tashkilotning muhim majburiyatidir. Bu talabga rioya etish bir tomondan tadbirkorlik faoliyatining huquqiy asoslarini mustahkamlasa, ikkinchi tomondan mamlakat energetika tizimidagi tartib-intizomni ta’minlashga xizmat qiladi.

Vobkent tumanida aniqlangan mazkur holat esa tabiiy gaz iste’moli ustidan nazoratni kuchaytirish, hujjatlar va hisob-kitoblarning to‘g‘ri yuritilishini ta’minlash hamda qonunbuzilishlarga nisbatan belgilangan tartibda chora ko‘rish zarurligini ko‘rsatadi.

Eng muhimi, bu kabi holatlar har bir iste’molchiga tabiiy resurslardan foydalanishda qonuniylik va mas’uliyat birinchi o‘rinda turishi lozimligini eslatadi. Zero, energetika resurslarini asrash, ularning isrof bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik va har bir iste’mol qilingan resurs uchun belgilangan tartibda hisob-kitob qilish umumiy manfaatlarga xizmat qiladi.

Zarif Komilov, O‘zA muxbiri