Германия халқының AfD партиясына деген сенімі артып келеді.
Германияның DW басылымы хабарлағандай, үкімет жұмысына деген наразылық күшейіп барады. Партиялардың рейтингі, Украина, Ресей, көші-қон және экономикаға қатысты көзқарас мәселелері елде терең сенім дағдарысын тудыруда.
Қыркүйек айында жүргізілген "ARD-Deutschlandtrend" сауалнамасына сәйкес, билеуші коалиция азаматтар тарапынан үлкен сенімсіздікке ұшырады. Халықтың бестен төрті федералды үкіметтің жұмысына наразы. Рейтингте әсіреоңшыл "Германия үшін балама" (AfD) партиясы көш бастап тұр. Ол канцлер Фридрих Мерцтің Христиан-демократиялық одағы мен Христиан-әлеуметтік одағының (ХДО/ХӘО) бірігуінен құрылған блоктан айтарлықтай озып кеткен.
Егер Бундестаг сайлауы бүгін өтсе, сайлаушылардың 27 пайызы AfD-ға дауыс берер еді. Ал одақтас партиялар 21 пайызбен шектелетін еді. Осы күндері "Одақ 90/Жасылдар" партиясын сайлаушылардың 15 пайызы, Германияның Социал-демократиялық партиясын 13 пайызы, Солшыл партияны 12 пайызы, Еркін демократиялық партияны 4 пайызы қолдауға дайын. Қалған партиялар бірігіп шамамен 8 пайыз дауыс жинай алады. Үкімет қызметіне жұртшылықтың берген бағасы ерекше алаңдаушылық тудырады. Сауалнамаға қатысқандардың тек 15 пайызы Министрлер кабинетінің қызметіне қанағаттанатынын білдірсе, 84 пайызы наразы екенін айтқан.
Ресеймен байланысты негізгі сыртқы саяси фактор партиялар арасындағы пайыздық көрсеткіштердің мұндай ауытқуының басты себебі болып отыр.
РФ – Украина соғысы тақырыбы Германиядағы әлеуметтік көңіл-күйді айқындауда маңызды рөл атқарды. Зерттеу көрсеткендей, немістер әлі де орыстарды ел қауіпсіздігіне елеулі қауіп деп санайды. Дегенмен, бұл қатерге қалай әрекет ету керектігі туралы пікірлер әртүрлі.
Бүгінде Германияның қауіпсіздігіне Ресей тарапынан қаншалықты қауіп төніп тұр деген сұраққа респонденттердің 67%-ы "күшті" немесе "өте күшті" деп жауап берген. Бұл ретте берілген баға саяси ұстанымға байланысты айтарлықтай өзгереді. "Жасылдардың" 73%-ы Ресей тарапынан күшті немесе өте күшті қауіп бар деп есептейді. Дәл осындай пікірді ХДО/ХӘО блогын қолдайтындардың 73%-ы және ГСДП сайлаушыларының 69%-ы ұстанады. Солшыл партия жақтастарының 57%-ы да осы көзқараспен келіседі.
AfD электоратының нәтижесі айтарлықтай өзгеше. Партия жақтастарының тек 29%-ы ғана Ресейдің Германияға төндіретін қаупін сезінеді, көпшілігі бұл пікірге қарсы.
Украинаны әскери қолдау мәселесінде де елеулі келіспеушілік сақталып отыр. Зерттеуге сәйкес, халықтың 42 пайызы Киевке неміс қаруын жеткізу тым шектен шығып кетті деп санайды. 38 пайызы қазіргі қолдау деңгейі жеткілікті деп атап өткен. Сауалнамаға қатысқандардың 14%-ы көмекті арттыруды жақтайды.
Аймақтар арасындағы айырмашылық та айқын байқалады. Шығыс Германияда респонденттердің көпшілігі Украинаға әскери көмек шамадан тыс деп санайды. Батыс федералды жерлерде 40 пайыз адам осындай пікірде. Батыста қазіргі қолдау деңгейі орынды немесе жеткіліксіз деп санайтындар әлдеқайда көп.
"Жасылдар" Украинаны қолдауды ең көп мақұлдайды: олардың 35 пайызы Германия Киевке жеткілікті көмек көрсетпейді дейді. 57 пайызы қазіргі деңгейді жеткілікті деп бағалаған. AfD ішінде жағдай керісінше: 86%-ы әскери көмек мөлшерден асып кеткеніне назар аударса, тек 7%-ы ғана қазіргі жағдайды құптаған.
Экономика сайлаушылар үшін негізгі мәселе болып қалуда
Экономиканың жағдайы қанағаттанарлықсыз деп бағалануда. Азаматтардың 79%-ы ГФР-дің экономикалық ахуалы нашар немесе одан да нашар деп есептесе, тек 20%-ы ғана жақсы дейді. Дәл осы экономика, өнеркәсіп саясаты және жұмыс орындарын сақтап қалу бүгінде неміс сайлаушылары үшін ең өзекті тақырыптарға айналған.
Зерттеушілер Германия экономикасының символына айналған автомобиль өнеркәсібіне ерекше назар аударады. Сауалнамаға қатысқандардың 91 пайызы автомобиль өнеркәсібі елдің болашағы үшін маңызды немесе өте маңызды екенін атап өтті. 73 пайызы неміс концерндері электромобильдер мен басқа да баламалы технологияларды дамытуда уақытты уыстан шығарып алды деп санайды.
Экономикалық күн тәртібінің маңыздылығын партиялардың қабілетіне қатысты мәселе де растайды. Немістер тек AfD ғана экономиканы дағдарыстан алып шыға алатынына сенеді: респонденттердің 31%-ы осы пікірде. Бұл тұрғыда ХДО/ХӘО 24, ГСДП 20 пайыздық нәтижеге ие.
Тағы бір маңызды тақырып – көші-қон саясаты. Қай партия баспана беру және көші-қон мәселесін жақсы шеше алады деген сұраққа да AfD 43% нәтижемен бірінші орында тұр. ХДО/ХӘО 26% жинаған, қалған партиялардың көрсеткіші айтарлықтай төмен.
Зерттеуді ARD қоғамдық-құқықтық телерадиокомпаниясының тапсырысы бойынша "Infratest dimap" институты 31 тамыз бен 2 қыркүйек аралығында жүргізді. Сауалнамаға дауыс беру құқығы бар 1319 азамат қатысты. Жалпы статистикалық қателік 2-3 пайыз деп бағаланды.
Абдуғафур Маматов,
ӨзА
