Европа Пекин саммитини хавотир билан кузатмоқда (+видео)
АҚШ президенти Дональд Трамп ва Хитой раҳбари Си Цзиньпин ўртасидаги узоқ кутилган учрашув давом этмоқда. Европа эса бу саммитни диққат билан кузатмоқда, аммо ижобий натижа кутмаяпти, деб хабар қилди Euronews.
Европа учун Дональд Трамп ва Си Цзиньпин учрашуви фақат АҚШ–Хитой муносабатлари билан чекланмайди. Бу ерда экспертлар асосий масала деб қараётган муҳим жиҳат бор. Европа Иттифоқи кўплаб соҳаларда йирик келишувлар қилаётган икки йирик давлат орасида сиқилиб қолмайдими, деган хавотир кучли. Чунки, Европа манфаатлари иккинчи даражали масалага айланиб қолиши ҳам мумкин.
Кузатувчиларнинг фикрича, Брюссель ва Берлин учун нодир металлар билан боғлиқ саноатни сақлаб қолиш энг долзарб масала бўлиб қолмоқда. Чунки, Хитой ҳанузгача электромобиллар, яримўтказгичлар, яшил технологиялар ва мудофаа тизимларида қўлланиладиган муҳим минераллар таъминотида устунликни сақлаб турибди.
Европа амалдорлари АҚШ ва Хитой ўртасидаги эҳтимолий келишув Хитой нодир металларига АҚШнинг устуворлигини таъминлаб, Европани эса танқислик ва экспорт чекловлари олдида ҳимоясиз қолдиришидан хавотирда.
Маълумотларга кўра, Германия ва Япония саноати Хитойнинг нодир металлар бўйича назорати туфайли аллақачон зарар кўрган.
Германия ва Япония Хитойга қарамликни камайтириш учун муқобил таъминот занжирлари ва янги лойиҳаларга сармоя киритмоқда. Бироқ мутахассислар тўлиқ алмаштиришга ҳали анча вақт кераклигини таъкидламоқда.
ЕИ Хавфсизлик тадқиқотлари институти Европа иқтисодий мустақилликка эришиш йўлида секин ҳаракат қилаётганини қайд этди.
Агарда Трамп Пекин билан Европа Иттифоқини четлаб ўтадиган бошқариладиган савдо келишувига эришса Европа учун энг ёмон кутилмаган сценарий бўлиши мумкин. Бу ҳолатда Хитойнинг ортиқча электромобиллари, аккумуляторлари ва саноат маҳсулотлари Европа бозорларини тўлдириб, маҳаллий ишлаб чиқарувчиларга босимни кучайтириш эҳтимоли мавжуд.
Мутахассислар эса Трамп ва Си Цзиньпин ўртасида Европа учун салбий оқибатли бундай келишув бўлишини истисно қилмаяпти. Чунки, кўплаб таҳлилчиларнинг таъкидлашича, Трамп фақат ўз манфаатларини ҳимоя қилади.
Хитой амалдорлари Трампнинг биринчи президентлик муддатида унинг ноаниқ сиёсатини тушунишда қийналган эди. Аммо иккинчи муддатга келиб, Пекин иқтисодий таъсир воситаларидан фойдаланишни ўрганди ва Вашингтоннинг ҳар бир қадамига жавоб қайтаришини билдирди.
Шу билан бирга, Вашингтон ва Пекин муносабатларининг ёмонлашиши ҳам Европа учун яхши эмас. Брюссель эса аллақачон кутилмаган ҳолатларга тайёргарлик кўрмоқда.
Пекин саммити эса Европа келажагининг кўп жиҳатлари икки йирик давлат қўлида эканини яна бир бор намоён қилди. Ҳозирча уларнинг ҳеч бири Европа манфаатлари йўлида жиддий ён беришга тайёр эмасдек кўринмоқда.
<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/0WxWxVU98Lw" title="Yevropa Pekin sammitini xavotir bilan kuzatmoqda" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>Кенжа Бекжонов, Искандар Исматов, ЎзА
