Buxorodan boshlangan do‘stlik muloqoti
Ko‘hna Buxoro — asrlar osha Sharq va G‘arbni bog‘lab kelgan, turli xalqlar va madaniyatlar o‘rtasida muloqot ko‘prigi vazifasini bajargan noyob maskan. Bugun ham bu zamin o‘zining qadimiy obidalari, boy ma’naviy merosi va mehmondo‘stligi bilan dunyoning turli burchaklaridan kelayotgan mehmonlarni o‘ziga maftun etmoqda.
Ayni paytda O‘zbekistonning ochiq va pragmatik tashqi siyosati, dunyo mamlakatlari bilan o‘zaro manfaatli hamkorlikni izchil rivojlantirishga qaratilgan tashabbuslari ana shu muloqotlar ko‘lamini tobora kengaytirmoqda. Davlat rahbari tomonidan ilgari surilayotgan tinchliksevar, ochiq va o‘zaro ishonchga asoslangan tashqi siyosat tamoyillari mamlakatimizning xalqaro maydondagi nufuzi ortishiga, xalqlar o‘rtasidagi do‘stlik rishtalari mustahkamlanishiga xizmat qilmoqda.
Shunday muhim muloqotlar davomida Amerika Qo‘shma Shtatlarining Missisipi shtati Milliy gvardiyasi qo‘mondoni, general-mayor Bobbi Djinn boshchiligidagi delegatsiyaning Buxoro viloyatiga tashrifi ham alohida ahamiyat kasb etdi.
Tashrif davomida xorijlik mehmonlarga viloyat hokimi o‘rinbosari Botirjon Shahriyorov hamda tegishli mas’ullar hamrohlik qilishdi.
Amerika delegatsiyasi vakillari uchun Buxoro shahri bo‘ylab maxsus madaniy-ma’rifiy sayohat tashkil etildi.
Mehmonlar sayohat davomida ming yillik tarixni o‘zida mujassam etgan shaharning betakror qiyofasi bilan yaqindan tanishdilar. Ular uchun har bir ko‘cha, har bir obida, har bir me’moriy ansambl Buxoroning boy va serqirra o‘tmishi haqida hikoya qiluvchi o‘ziga xos tarixiy manba bo‘ldi. Xususan, delegatsiya a’zolari Buxoroning ko‘p asrlik davlatchilik tarixi, me’moriy an’analari va ma’naviy hayotining yorqin timsoli bo‘lgan Ark qal’asiga tashrif buyurdilar. Asrlar davomida shaharning siyosiy va madaniy markazi bo‘lib kelgan ushbu muhtasham qo‘rg‘on xorijlik mehmonlarda katta taassurot qoldirdi.
Shundan so‘ng mehmonlar Poyi Kalon ansamblida bo‘lishib, Buxoro me’morligining yuksak namunalari bilan tanishdilar. Ko‘hna minora va mahobatli madrasalar uyg‘unligida namoyon bo‘lgan ushbu majmua Buxoroning “Sharq durdonasi” sifatidagi shuhratini yana bir bor namoyon etdi.
Qadimiy savdo toqlari esa mehmonlarni Buyuk Ipak yo‘li davri muhitiga yetakladi. Bir vaqtlar turli yurtlardan kelgan savdogarlar uchrashgan, karvonlar to‘xtab, Sharq va G‘arb mollari ayirboshlangan bu maskanlar bugun ham hunarmandchilik, savdo va milliy an’analarning tirik guvohi sifatida qadrlanadi.
Delegatsiya a’zolari Labi Hovuz ansamblida ham bo‘lib, Buxoroning betakror me’moriy muhiti, qadimiy shaharsozlik an’analari va bugungi sayyohlik salohiyati bilan tanishdilar.
Ayniqsa, mehmonlarning hunarmandchilik markazlariga tashrifi Buxoroning nafaqat tarixiy obidalari, balki asrlar davomida avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan amaliy san’at maktablari bilan ham mashhur ekanini namoyon etdi. Milliy naqshlar, kulolchilik, zargarlik, misgarlik va boshqa hunarmandchilik namunalari xorijlik mehmonlarga o‘zbek xalqining boy estetik didi va yaratuvchanlik salohiyati haqida yanada yaqin tasavvur berdi.
Bunday tashriflarning ahamiyati faqat sayyohlik bilan cheklanmaydi. Xalqlar o‘rtasidagi yaqin muloqot, bir-birining tarixi, madaniyati va qadriyatlarini anglash o‘zaro ishonchni mustahkamlashning muhim omilidir.
O‘zbekiston va Amerika Qo‘shma Shtatlari o‘rtasidagi munosabatlar izchil rivojlanib borayotgan bugungi davrda Buxoroning xalqaro muloqotlar maydonidagi o‘rni ham tobora kengaymoqda. Zero, bu shaharga tashrif buyurgan har bir xorijlik mehmon nafaqat qadimiy obidalarni ko‘radi, balki o‘zbek xalqining mehmondo‘stligi, bag‘rikengligi va tinchliksevarlik ruhini his etadi.
Davlat rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda xorijiy davlatlar bilan do‘stona va o‘zaro manfaatli aloqalarni yangi bosqichga olib chiqish, madaniy-gumanitar hamkorlikni kengaytirish, yurtimizning sayyohlik va investitsiyaviy salohiyatini dunyoga keng targ‘ib etishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Buxoroga amalga oshirilayotgan nufuzli xorijiy tashriflar ana shu siyosatning amaliy ifodalaridan biridir.
Amerikalik mehmonlarning Buxoroga tashrifi yana bir haqiqatni ko‘rsatdi: tarixiy meros — bu faqat o‘tmish emas. U xalqlarni bugun ham yaqinlashtiradigan, yangi muloqotlarga yo‘l ochadigan va kelajak hamkorliklari uchun mustahkam poydevor bo‘ladigan ulkan ma’naviy boylikdir. Ming yillik tarixga ega Buxoro bugun zamonaviy O‘zbekistonning ochiqligi, yaratuvchanligi va dunyo bilan hamohang taraqqiyotini namoyon etayotgan shahar sifatida yangi qiyofa kasb etmoqda.
Kecha karvonlar yo‘lini birlashtirgan Buxoro bugun xalqlar qalbini birlashtirmoqda. Ko‘hna Ark, ulug‘vor Poyi Kalon, sokin Labi Hovuz va gavjum hunarmandchilik rastalari esa bir tilda — do‘stlik, hamkorlik va o‘zaro hurmat tilida so‘zlayotgandek.
Zero, tarixni asrash — o‘tmishni yodda saqlash bo‘lsa, uni dunyoga tanitish — kelajakka yo‘l ochishdir. Buxoroning bugungi xalqaro muloqotlarida esa ana shu ikki ezgu maqsad uyg‘unlashib, ko‘hna shaharni yana bir bor dunyo xalqlarini yaqinlashtiruvchi ma’naviy ko‘prikka aylantirmoqda.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
