Бугун футбол байрами: Мундиаллар тарихидаги энг йирик мусобақа бошланмоқда
Бугун, 11 июнь куни футбол мухлислари интиқлик билан кутган 2026 йилги Жаҳон чемпионатига расман старт берилади. АҚШ, Канада ва Мексика мезбонлигида ўтадиган нуфузли мусобақа тарихдаги энг йирик мундиал сифатида қайд этилмоқда.
Унда илк бор 48 та миллий терма жамоа иштирок этади ҳамда жамоалар тўрттадан 12 та гуруҳга бўлинган ҳолда баҳс олиб боради. Турнир 11 июндан 19 июлга қадар давом этиб, уч мамлакатнинг 16 шаҳрида ташкил этилади.
Мундиалнинг очилиш баҳси Мексика пойтахти Мехико шаҳридаги афсонавий “Ацтека” стадионида бўлиб ўтади. Унда мезбон Мексика терма жамоаси Жанубий Африка Республикаси футболчиларига қарши майдонга тушади. Шу тариқа, мазкур арена тарихда учинчи марта Жаҳон чемпионати очилиш учрашувига мезбонлик қилган ноёб стадион сифатида футбол олами диққат-марказида бўлади.

Жаҳон чемпионатининг гуруҳ босқичи баҳслари 11–27 июнь кунлари ўтказилади. Янги форматга кўра, ҳар бир гуруҳдан биринчи ва иккинчи ўринни эгаллаган жамоалар, шунингдек, учинчи ўринни олган энг яхши саккизта терма жамоа плей-офф босқичига йўл олади.
Плей-офф босқичи 28 июндан старт олади. 1/16 финал учрашувлари 28 июнь – 3 июль, 1/8 финаллар 4–7 июль, чорак финаллар 9–11 июль, ярим финаллар эса 14–15 июль кунлари бўлиб ўтади. Учинчи ўрин учун баҳс 18 июль кунига белгиланган бўлса, финал учрашуви 19 июль куни АҚШнинг Нью-Жерси шаҳридаги “Метлайф” стадионида ўтказилади.
Жаҳон чемпионатининг очилиш маросими ҳам футбол байрамининг ажралмас қисми сифатида миллионлаб мухлислар эътиборини ўзига қаратади. ФИФА маълумотига кўра, тантанали тадбир учрашув бошланишидан 90 дақиқа аввал старт олади.

Маросимнинг асосий меҳмонлари сифатида колумбиялик машҳур хонанда Шакира ҳамда нигериялик ижрочи Бурна Бой саҳнага чиқади. Улар мундиалнинг расмий қўшиғи — «Dai Dai» композициясини илк бор жонли ижрода тақдим этади. Шунингдек, Жей Балвин, Тайла, Алехандро Фернандес, Белинда, Дэнни Оушен, Лила Даунс, «Мана» каби машҳур ижодкорлар иштирок этиши режалаштирилган.
Эътиборли жиҳати, 2026 йилги мундиал тарихда биринчи марта учта алоҳида очилиш маросими билан ўтади. Мексикадаги тантаналардан сўнг Канада ва АҚШда ҳам мезбон мамлакатларнинг илк ўйинлари олдидан махсус шоу-дастурлар ташкил этилади.
Бу йилги Жаҳон чемпионати рекорд даражадаги мукофот жамғармаси билан ҳам аҳамиятли. ФИФА қарорига кўра, 48 та иштирокчи жамоа ўртасида тақсимланадиган умумий мукофот жамғармаси 871 миллион АҚШ долларини ташкил этади.

Янги тартибга мувофиқ, мусобақага тайёргарлик учун ҳар бир жамоага 2,5 миллион доллар миқдорида субсидия ажратилади. Шунингдек, финал босқичига йўл олган ҳар бир терма жамоа учун кафолатланган мукофот пули 10 миллион доллар этиб белгиланган.
Қўшимча равишда, иштирокчи делегацияларнинг яшаш харажатлари қопланиши ҳамда мухлислар учун кенгайтирилган чипта квоталари жорий этилди.
Янгиланган тақсимотга кўра, чемпион жамоа 50 миллион доллар, финалчи 33 миллион доллар, учинчи ўрин соҳиби 29 миллион доллар, тўртинчи ўрин эса 27 миллион доллар мукофот олади. Шунингдек, чорак финалчиларга 19 миллион, 1/8 финал иштирокчиларига 15 миллион, 17–32 ўринларни эгаллаган жамоаларга 11 миллион, 33–48 ўринлардаги терма жамоаларга эса 10 миллион доллардан тақдим этилади.

Шу тариқа, мундиалда иштирок этаётган ҳар бир мамлакат учун камида 12,5 миллион долларлик молиявий пакет кафолатланди.
Ўзбекистон миллий терма жамоасининг илк ўйини 18 июнь куни соат 07:00 да Мехико шаҳридаги “Ацтека” стадионида Колумбия термасига қарши бўлиб ўтади.
Шу тариқа, миллионлаб футбол мухлислари диққат-марказида бўладиган ушбу мусобақа бир ойдан сал кўпроқ вақт давомида сайёрамизнинг энг йирик спорт воқеасига айланиши шубҳасиз.
Жавоҳир Тошхўжаев, ЎзА