Bojxonada ochiqlangan qonunbuzarlik
Bojxona chegarasi bu nafaqat tovarlar harakatini nazorat qiluvchi hudud, balki mamlakat iqtisodiy xavfsizligini ta’minlovchi muhim tizimdir. U davlat byudjetiga tushumlarni ta’minlash, ichki bozorni himoya qilish va halol raqobat muhitini shakllantirishda beqiyos ahamiyat kasb etadi.
Shu bois, bojxona organlari tomonidan amalga oshirilayotgan nazorat tadbirlari nafaqat qonun ustuvorligini ta’minlash, balki mamlakat taraqqiyoti va aholi farovonligini mustahkamlashga xizmat qiladi.
Shu bilan birga, ayrim hollarda qonunbuzar shaxslar tomonidan bojxona tartiblarini chetlab o‘tish, tovarlarni yashirincha olib kirish yoki bojxona to‘lovlaridan qochishga urinish holatlari ham uchrab turadi. Bunday harakatlar davlat iqtisodiyotiga jiddiy zarar, halol tadbirkorlik muhitiga putur yetkazishi mumkin.
Ana shunday qonunbuzarlik holatlaridan biri Buxoro viloyat bojxona boshqarmasining “Olot” chegara bojxona postida aniqlandi. Mazkur holatda xorijiy davlatdan import tartibida olib kirilgan yuklar bojxona posti xodimlari hamda tovarlarni klassifikatsiyalash guruhi mutaxassislari tomonidan belgilangan tartibda sinchkovlik bilan bojxona ko‘rigidan o‘tkazildi.
Tekshiruv jarayonida bojxona yuk deklaratsiyasida qayd etilmagan, umumiy qiymati 527 million so‘mlik agrokimyo preparatlari mavjudligi fosh etildi. Ushbu holat tovarlarni yashirin tarzda olib kirish orqali bojxona to‘lovlaridan qochishga urinish bo‘lganini ko‘rsatdi.
Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, mazkur mahsulotlar uchun 70 million so‘mlik bojxona to‘lovlari to‘lanishi lozim edi. Biroq qonun talablariga rioya etilmagani sababli, 4 tonnadan ortiq yuk vaqtincha saqlovga olindi va tegishli tartibda rasmiylashtirish ishlari boshlandi.
Mazkur holat bojxona organlari tomonidan olib borilayotgan tizimli nazorat va profilaktika ishlari samaradorligini yana bir bor namoyon etdi. Shuningdek, u tadbirkorlar va yuk tashuvchilar uchun qonun talablariga qat’iy rioya qilish zarurligini eslatadi.
Xulosa qilib aytganda, bojxona sohasida shaffoflik va qonuniylikni ta’minlash davlat iqtisodiyoti barqarorligining muhim omilidir. Bunday qonunbuzarliklarning o‘z vaqtida aniqlanishi esa nafaqat davlat manfaatlarini himoya qiladi, balki mamlakatimizda sog‘lom iqtisodiy muhitni mustahkamlashga xizmat qiladi.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
