Аҳмаджон Мелибоев фаолияти – миллатлараро дўстлик рамзи
Кейинги йилларда миллий адабиётимиз равнақига қаратилаётган эътибор қардош халқлар билан адабий алоқаларнинг тобора мустаҳкамланишидек эзгу мақсадларга хизмат қилмоқда.
Бу эса юртимиз ижодкор зиёлилари ижодининг республика ва халқаро миқёсда тобора кўпроқ эътироф этилишига пухта замин яратмоқда.
Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси ахборот хизмати маълумотига кўра, 2026 йилнинг 9 сентябрь куни Қирғизистон Республикаси Президенти Садир Жапаров имзолаган фармонга биноан икки қардош халқ — ўзбек ва қирғиз халқлари ўртасидаги маданий ҳамкорликни мустаҳкамлашга қўшган ҳиссаси учун «Жаҳон адабиёти» журнали бош муҳаррири, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист Аҳмаджон Мелибоев Қирғизистон Республикасининг «Достук» (Дўстлик) ордени билан тақдирланди.
Аҳмаджон Мелибоев – ўзбек журналистикаси ва публицистикасида ўз ўрнига эга бўлган, сўз қадрини чуқур ҳис қиладиган ижодкорлардан бири. Унинг ҳаёти ва ижод йўлига назар ташласак, журналистика унинг учун оддий касб эмас, балки инсон, жамият ва маънавият олдидаги масъулият эканини англаймиз.
Ижодкор 1946 йили Ўш вилоятидаги Сафед Булон қишлоғида туғилган. Тошкент давлат университети – ҳозирги Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетининг журналистика факультетида таҳсил олган. Матбуот соҳасида бугунга қадар самарали меҳнат қилиб келмоқда.
Ижодкорнинг журналистикани танлаши бежиз эмас. Мактабда ўқиб юрган кезларидаёқ унинг ёзма ишлари ўқитувчилари эътиборини тортган. Бу эса унда сўзга, қаламга ва ижодга бўлган ишончни кучайтирган. Кейинчалик у маҳаллий газеталарга мақолалар ёза бошлаган, турли таҳририятларда ишлаган ва журналист касбининг машаққатли, аммо шарафли йўлини босиб ўтган.
Аҳмаджон Мелибоев ижодининг асосий хусусияти ҳаётга диққат билан қараш ва оддий воқеалар замиридан катта маъно топишдир. Унинг публицистик мақолаларида инсон тақдири, миллий қадриятлар, тил, адабиёт, маънавият ва жамиятдаги турли муаммолар ҳақида жиддий мулоҳазалар учрайди. Муаллиф воқеани шунчаки баён қилиб қўймайди, балки унинг моҳиятини очишга, ўқувчини фикрлашга ундашга ҳаракат қилади. Шу жиҳатдан унинг ижоди журналистика билан адабиёт орасидаги ўзига хос бир кўприкни эслатади.
Аҳмаджон ака Мелибоев учун сўзнинг ўзига хос масъулияти бор. У тил масаласига ҳамиша жиддий муносабатда бўлиб, ўзбек тилининг нуфузи ва софлиги учун қайғуриб келган. Унинг ижодида тилга бўлган ҳурмат, миллий қадриятларга садоқат ва жамият олдидаги масъулият яққол сезилади. Бу қараш унинг ижодкор сифатидаги фуқаролик позициясини ҳам кўрсатади.
Адиб қаламига мансуб асарлар орасида «Ёлғиз яшаб бўлмайди», «Ҳуштакни ким чалади?», «Торнинг чўмичдан фарқи», «Сувора соғинчи», «Қирқ бешинчи бекат», «Қабоҳат тўри», «Ризқ дарахти», «Ўзингни ўзинг бошла», «Ўзимдан ўтганлари», «Юз таҳлил», «Журналистнинг тил бойлиги», «Сиз ёзмаган китоб» каби публицистик тўпламлар бор. Бу асарларда муаллифнинг ҳаётга, инсонга ва жамиятга нисбатан кузатувчанлиги намоён бўлади.
Аҳмаджон Мелибоев ижодида инсонпарварлик руҳи ҳам кучли. У турли инсонлар, ижодкорлар ва замондошлари ҳақида ёзар экан, уларнинг фақат машҳурлиги ёки лавозимини эмас, аввало, инсон сифатидаги қиёфасини кўрсатишга интилади. Унинг хотира ва мақолаларида самимийлик, ҳаётий кузатув ва қалбга яқин мулоҳазалар уйғунлашиб кетади.
Узоқ йиллик ижодий фаолияти давомида Аҳмаджон Мелибоев журналист, публицист, муҳаррир ва устоз сифатида ҳам танилди. У адабиёт ва журналистика ривожига муносиб ҳисса қўшиб келган ижодкорлардан биридир. Унинг қаламида ҳаёт, адабиёт, инсон ва жамият ҳақидаги фикрлар уйғунлашиб, ўқувчини мушоҳадага чорлайди.
Аҳмаджон Мелибоев сўзни касб эмас, масъулият деб билган журналист; ҳаётни кузатибгина қолмай, унинг маъносини англашга интилган публицист; адабиёт ва маънавият масалаларига бефарқ бўлмаган ижодкор. Унинг ижодий мероси бизга бир ҳақиқатни эслатади: ҳақиқий қалам аҳли замон воқеаларини ёзибгина қолмайди, балки инсонни ўйлашга, ўзини англашга ва ҳаётга теранроқ назар ташлашга ундайди.
Аҳмаджон Мелибоев Чингиз Айтматов номидаги Халқаро илмий академия аъзоси сифатида буюк адиб ижодий меросини Ўзбекистонда илмий тадқиқ этиш ва ёшлар ўртасида оммалаштириш ишларига раҳбарлик қилмоқда. Унинг икки халқ маданияти, адабиёти туташлиги ҳақидаги маърузалари халқаро илмий доираларда мунтазам эътироф этиб келинади. Устоз журналистнинг кўпқиррали меҳнатлари муносиб равишда тақдирланган. Устоз ижодкоримиз Ватанимизнинг орден ва медаллари, фахрий унвонлари билан тақдирланган.
Назокат Усмонова,
ЎзА мухбири
