Өзбекстанда МАГАТЭ-нің INIR бағдарламасының екінші кезеңдегі бақылау миссиясы басталды
«Узатом» агенттігінде Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (МАГАТЭ) ұлттық ядролық инфрақұрылымды кешенді бағалау (INIR) бағдарламасы бойынша екінші кезеңдегі бақылау миссиясы өз жұмысын бастады.
Осыған орай ұйымдастырылған іс-шарада «Узатом» агенттігінің директоры Азим Ахмедходжаев, МАГАТЭ халықаралық сарапшылар тобының жетекшісі Джон Хаддад және басқа да қатысушылар сөз сөйлеп, Өзбекстанда атом энергетикасын дамыту ел экономикасы мен халықтың әл-ауқатын арттыруға жаңа мүмкіндіктер ашатынын, ал бұл үдерісте халықаралық ынтымақтастықтың маңызды рөл атқаратынын атап өтті.
Бұл миссия Өзбекстан Республикасы Президентінің тапсырмасы негізінде халықаралық стандарттар мен МАГАТЭ талаптарына сәйкес өтіп жатыр. Оның басты мақсаты – ұлттық ядролық инфрақұрылымның дайындық деңгейін бағалау, 2021 жылғы миссия барысында берілген ұсыныстардың орындалуын зерттеу және атом энергиясын пайдалану саласындағы басқару мен реттеу жүйесін жетілдіруге бағытталған ұсыныстар әзірлеу.
Миссия құрамында МАГАТЭ-ге мүше мемлекеттерден, атап айтқанда Иордания, Бразилия, Доминикан Республикасы және Түркиядан келген халықаралық сарапшылар бар. Олар Азия мен Еуропаның бірқатар елдерінде, соның ішінде Вьетнам, Филиппин, Польша, Эстония және Қазақстанда осындай миссияларды жүргізу бойынша мол тәжірибеге ие.
Айта кету керек, INIR бағдарламасы – МАГАТЭ-ге мүше мемлекеттерге ядролық энергетиканы енгізу барысында қажетті ұлттық инфрақұрылымның жай-күйін бағалауға көмектесетін кешенді тетік.
Өзбекстанның Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттікпен ынтымақтастығы көпжылдық тәжірибеге негізделген. Бұл миссияға ядролық энергетика бағдарламасын іске асырушы ұлттық орган ретінде «Узатом» агенттігі, сондай-ақ тәуелсіз реттеуші орган ретінде Өнеркәсіп, радиациялық және ядролық қауіпсіздік комитетінің өкілдері қатысуда. Кездесулер барысында 2021 жылғы миссиядан кейін атқарылған жұмыстар мен қол жеткізілген нәтижелер талқыланды.
Сарапшылардың айтуынша, келесі миссия атом электр станциясын іске қосу кезеңіне жақын уақытта өткізіледі. Онда станцияны қауіпсіз пайдалану, кадрлардың біліктілігін арттыру және қауіпсіздік шараларын күшейту бойынша қосымша ұсынымдар беріледі.
Қазіргі уақытта халықаралық сарапшылар Өзбекстан тарапы әзірлеген есеппен танысып жатыр. Онда атқарылған жұмыстар мен алдағы жоспарлар қамтылған. Сарапшылар ядролық қауіпсіздік, саланы 2040 жылға дейін дамыту жоспарлары, нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру, атом электр станциясын қауіпсіз пайдалану, сондай-ақ энергетикалық жүйе мен қоршаған ортаның қауіпсіздігіне қатысты мәселелерді зерттеуде.
Еске сала кетейік, миссия өз жұмысын 26 маусымға дейін жалғастырады. Оның бойынша МАГАТЭ Өзбекстанның ұлттық ядролық инфрақұрылымын одан әрі дамыту жөніндегі ұсынымдарды қамтитын қорытынды есеп әзірлейді.
