Yangi Mehnat kodeksi: Ota-onalarga bolalar taʼtilida imtiyozlar belgilangan
Oila va farzand tarbiyasi — har bir ota-onaning hayotidagi eng muhim va masʼuliyatli vazifa. Şiddatli iş davomida farzandlarimizga yetarliça vaqt ajratiş, ularning qalbiga quloq tutiş baʼzan murakkab keçadi.
Şu bois, maktablardagi kuzgi taʼtil davri nafaqat bolalarning dam olişi, balki ota-onalar uçun ham jigarbandlari bilan yaqindan muloqot qiliş, ularning sifatli hordiq çiqarişini taşkil etiş va oilaviy riştalarni yanada mustahkamlaş uçun bebaho imkoniyatdir. Köpçilik iş bilan band bölgan ota-onalar taʼtil kunlarida "bolani kimga qoldiriş" yoki "u bilan qanday qilib köproq vaqt ötkaziş" ustida boş qotirişadi.
Quvonarlisi şundaki, mamlakatimiz qonunçiligi, xususan, yangi tahrirdagi Özbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi xodimlarning oilaviy majburiyatlarini hurmat qilgan holda, aynan mana şunday damlarda ularni qöllab-quvvatlovçi qator imtiyozlar va kafolatlarni taqdim etadi. Davlat tomonidan yaratilgan bu huquqiy imkoniyatlar ota-onalarga iş jarayonini qisman töxtatiş yoki moslaştiriş orqali bolalari taʼtilda bölgan paytda ularning yonida bölişga yöl oçadi.
Xususan, farzandlar taʼtilda bölgan paytda ular bilan köproq vaqt ötkazişni istagan ota-onalar uçun qonunçilikda imkoniyatlar belgilangan.
Mehnat kodeksining 401- va 402-moddalariga köra, ayrim toifadagi ota-onalar har yili qöşimça taʼtil oliş huquqiga ega. Bundan 12 yoşga tölmagan ikki va undan ortiq farzandi yoki 16 yoşga tölmagan nogironligi bölgan farzandi bor ota-onalardan biri, jumladan, ota-ona örnini bosuvçi şaxslar ham foydalanişi mumkin.
Xöş, qanday taʼtillar beriladi?
Har yili kamida 4 kalendar kun haq tölanadigan qöşimça taʼtil.
Ota-onalardan birining xohişiga köra, har yili 14 kalendar kungaça iş haqi saqlanmaydigan taʼtil.
Muhim jihatlari şundaki, uşbu taʼtillar yillik mehnat taʼtiliga qöşib yoki iş beruvçi bilan kelişilgan holda alohida (töliq yoki qismlarga bölib) olinişi mumkin. Taʼtillardan faqat tegişli iş yili davomida foydalaniladi. Foydalanilmagan taʼtillar keyingi iş yiliga köçirilmaydi. Haq tölanadigan qöşimça taʼtil pul kompensatsiyasi bilan almaştirilmaydi.
Davlat tomonidan ota-onalarga berilayotgan bunday kafolatlar — şunçaki mehnat imtiyozi emas, balki soğlom oilaviy muhitni şakllantiriş va kelajak avlod tarbiyasiga qaratilgan yuksak eʼtibor namunasi. Qonunçilik taqdim etgan haq tölanadigan qöşimça taʼtil, öz hisobidan beriladigan taʼtil yoki moslaşuvçan iş grafigi kabi imkoniyatlardan töğri va örnida foydalaniş har bir ota-onaning öz huquqiy savodxonligiga boğliq. Taʼtil kunlarini oila davrasida, mazmunli ötkaziş farzandlaringiz xotirasida bir umrga muhrlanib qoladi va ularning yangi çorakda yanada yaxşiroq öqişlariga ulkan rağbat beradi.
Gulnoza Boboyeva,
ÖzA
