Uzum O‘zbekistondagi birinchi texnologik IPO bo‘lishi mumkin

Bloomberg IPOga chiqishni rejalashtirayotgan O‘zbekiston kompaniyalari ro‘yxatini e’lon qildi. Energetika, transport va qazib olish sohalaridagi davlat kompaniyalaridan tashqari, ro‘yxatga mamlakatning birinchi IT-yakkashoxi Uzum ham kiritilgan bo‘lib, uning qiymati hozirda 2,3 milliard dollardan oshadi.

Bloomberg ta’kidlaganidek, aksiyalarni sotish O‘zbekistondagi iqtisodiy islohotlar kun tartibini ilgari suradi. Markaziy Osiyoda Qozog‘istondan keyin ikkinchi yirik iqtisodiyotga aylangan mamlakat prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida valyuta siyosatini liberallashtirdi, kapital harakatiga cheklovlarni olib tashladi, energetika sohasini ochdi va viza rejimini soddalashtirdi.

Shunday qilib, davlat ishonch langaridir va agar birinchi joylashtirishlar investorlarning qiziqishini mustahkamlasa, Uzum birinchi xususiy kompaniyalardan biri va ehtimol IPO bilan O‘zbekistondagi birinchi texnologik kompaniya bo‘lishi mumkin. UzNIFʼning muvaffaqiyatli joylashtirilishi xususiy milliy chempionlarning birjaga chiqishiga yo‘l ochishi mumkin. Maqolada ta’kidlanishicha, xalqaro investorlar allaqachon Uzum kabi kompaniyalarga e’tibor qaratmoqda — bu bozor, moliyaviy texnologiyalar va yetkazib berish xizmatlarini birlashtirgan mamlakatning birinchi texnologik ekotizimidir. Bunday kompaniyalarning IPOsi O‘zbekistonda raqamlashtirish va o‘rta sinfning o‘sishiga hissa qo‘shadi.

Klassik iqtisodiyot sektorlaridagi (energetika, qazib olish yoki transport) aktivlardan farqli o‘laroq, Uzum yangi iqtisodiyotni taqdim etadi: e-commerce, fintech va kundalik hayot uchun xizmatlarni birlashtirgan raqamli ekotizim. Uzum allaqachon iste’mol bozoriga, raqamli xizmatlarga va iste’molchilar odatlarini o‘zgartirishga qaratilgan bo‘ladi. Aslida, bu xalqaro investorlar tadbirkorlik va ichki talabning o‘sishiga, shuningdek, umuman mamlakat iqtisodiyotini raqamlashtirish imkoniyatlariga qanchalik ishonishining bahosi bo‘ladi.

Mamlakat aholisi ikki barobar kam bo‘lgan yetakchi raqamli Kaspi ekotizimining qiymati 16 milliard dollardan oshgan qo‘shni Qozog‘iston misoli milliy ekotizimlarning istiqbolliligini va ularning o‘sishi uchun ulkan salohiyatni isbotlaydi.

Avvalroq Uzum yetakchi xalqaro fondlar va kompaniyalardan investitsiyalarni jalb qila olgan mamlakatdagi birinchi IT-kompaniyaga aylangan edi. Uzum investorlari orasida Xitoyning IT-giganti Tencent, Amerikaning VR Capital, O‘mon suveren fondi, shuningdek, FinSight Ventures bor.