Россиядаги ёнилғи инқирози нималарга олиб келиши мумкин? (+видео)
DW нашри хабарига кўра Россиянинг ёнилғи қуйиш шохобчаларида бензин сотиш чекланмоқда, бензин етказиб беришда узилишлар кузатилмоқда. Бу муаммо Россиянинг ўнлаб ҳудудларига таъсир қилган. Ёқилғи танқислигини аҳолининг деярли барча қатламлари ҳис қилмоқда.
Украинанинг Россия нефть инфратузилмасига берган зарбалари мамлакат иқтисодиётини бир неча ўн йил ортга суриши мумкин. Иқтисодчилар DW нашри сўровига бу ҳолат Россиянинг Украинадаги урушни тугатишига олиб келиши мумкин, деб ҳисоблайди.
Аввалги ёқилғи инқирози май охиридан июль ўртасигача давом этган эди. Ҳозирги танқислик эса, ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари хабарларига кўра, айниқса Москва ва Москва вилоятида кучли сезилмоқда.
Пойтахтдаги «Газпром нефть» ва «Татнефть» компанияларига қарашли икки ёқилғи қуйиш шохобчалари бензин сотишни аллақачон чеклаган.
Хизмат кўрсатиш ва қурилиш соҳаси ҳам қийинчиликка дуч келган. Чунки қурилиш материалларини етказиб беришнинг охирги босқичи ҳам бензинга боғлиқ. Хусусий қурилиш компанияларининг логистикаси ҳам ёқилғи танқислигига жуда кучли боғланиб қолган.
Краснодар ўлкасида ҳам одамлар бензин олиш учун бир неча соатлаб навбатда турибди, деб ёзмоқда маҳаллий ОАВ.
Маҳаллий ҳокимият буни сайёҳлик мавсумида талабнинг кескин ошиши билан изоҳламоқда. Бироқ кўплаб маҳаллий аҳоли, аксинча, бу йилги ёзги мавсум муваффақиятсиз ўтаётганини айтмоқда.
Россия Давлат думаси Энергетика қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари Игорь Ананских ўз интервьюсида бензин билан боғлиқ вазият икки-уч ҳафта ичида барқарорлашиши керак, деган. Аммо иқтисодчилар бу прогнозга шубҳа билан қарамоқда. Улар тақчилликдан ташқари бензин сифатининг ҳам ёмонлашаётганига эътибор қаратишган.
Иқтисодчиларнинг таъкидлашича, нефть-газ соҳасидаги узоқ давом этадиган муаммолар Россияда чуқур иқтисодий инқироз бошланишидан дарак бериши мумкин. Маълумотларга қараганда уруш бошланганидан бери Россия нефти экспорти энг катта пасайишни бошдан кечирган.
Шунингдек, нефть қазиб чиқариш ҳажми ҳам камайиб кетган. Тўпланиб қолган муаммоларни тезда ҳал қилишнинг иложи йўқ. Иқтисодчилар Россия худди Венесуэла сингари иқтисодиётнинг узоқ муддатли пасайиши томон бораётганини таъкидлашмоқда.
Россия ҳукумати бензин танқислигини Ҳиндистон, Хитой ва бошқа давлатлардан ёқилғи импорт қилиш орқали ҳал қилиш мумкинлигини айтмоқда. Аммо DW нашрининг иқтисодий шарҳловчиси Вячеслав Ширяевнинг фикрича, бу билан муаммони ҳал қилиб бўлмайди.
Бошқа иқтисодчиларнинг айтишича, зарар кўрган нефтьни қайта ишлаш заводларини яна қайта ишга тушириш жуда қийин ва вақт талаб қилади. Шу билан бирга улар яна ҳужумга учрамаслигига ҳеч ким кафолат бера олмайди. Шу сабабли Россия ҳукумати ёнилғи истеъмолини чеклашга мажбур бўлади. Ва шу ўринда ёнилғи танқислиги урушни тўхтатиш омили бўлиши мумкинми, деган савол туғилади. DW нашрининг иқтисодий шарҳловчиси Вячеслав Ширяевнинг фикрича, Украина Россия ҳудудидаги нефть инфратузилмаларига ҳужумларни кучайтирса, бу Россия иқтисодиётини жиддий издан чиқариши ва урушнинг якунланишини тезлаштириши мумкин.
<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/QdOOCJUO3ec" title="Rossiyadagi yonilg‘i inqirozi nimalarga olib kelishi mumkin?" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>Кенжа Бекжонов, Салимжон Обиджонов, ЎзА
