Автобус бекатларини янгилаш билан боғлиқ ҳолатлар ўрганилганда нималар аниқланди?
Коррупцияга қарши курашиш агентлиги томонидан кенг жамоатчилик муҳокамасига сабаб бўлаётган Тошкент шаҳри ҳудудидаги автобус бекатларини янгилаш билан боғлиқ ҳолатлар ўрганилди.
Аниқланишича, давлат раҳбарининг 2022 йил 2 февралдаги “Тошкент шаҳар жамоат транспорти тизимини янада ривожлантиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида””ги қарори ҳамда 2025 йил 4 декабрдаги “Тошкент шаҳрида транспорт тизими бошқарувини такомиллаштириш ҳамда тирбандликларнинг олдини олишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори билан “Тошкент шаҳрида транспортни бошқаришнинг самарали тизимини яратиш бўйича йўл харитаси” тасдиқланган.
Шунга асосан Тошкент шаҳар ҳокимлигига шаҳардаги 1 минг 785 автобус бекатини белгиланган талаблар асосида модернизация қилиш мақсадида тегишли мулкий мажмуалар, шу жумладан, автобус бекатлари, улар жойлашган ер участкалари ва иншоотларни ижара ҳуқуқи асосида “E-auksion” электрон савдо платформасига чиқариш вазифаси юклатилган.
Қарорга кўра, автобус бекатларини реконструкция қилиш ва янги намунавий бекатларни ўрнатиш билан боғлиқ барча ишлар электрон аукцион ғолибининг ўз маблағлари ҳисобидан амалга оширилиши белгиланган.

Ушбу топшириқ ижроси доирасида 2025-2026 йилларда жами 266 автобус бекати жойлашган ер майдонларини ижарага бериш ҳамда қўшимча 230 ижтимоий бекат қуриш юзасидан ўтказилган электрон онлайн-аукцион савдоларида “Ewi snacks” масъулияти чекланган жамияти ғолиб деб топилган ва у билан тегишли ижара шартномалари имзоланган.
Ижара шартномалари ва лойиҳа ҳужжатларида бекатларда яратилиши лозим бўлган шарт-шароитлар аниқ белгиланган. Хусусан, бекатларни ойна конструкцияси, автобусларнинг ҳаракат жадвали ва етиб келиш вақтини кўрсатувчи электрон табло, “112” фавқулодда чақирув тугмаси, мобил қурилмаларни қувватлаш манбалари, видеокузатув камералари, реклама конструкциялари, ўриндиқлар ва чиқинди қутилари билан жиҳозлаш назарда тутилган.

Шунингдек, ногиронлиги бўлган ва ҳаракатланиш имконияти чекланган шахслар учун пандуслар ҳамда тактил қопламалар ўрнатиш, бекатларга туташ ҳудудларни ободонлаштириш ва айрим бекатларда 24 соат давомида ишлайдиган вендинг аппаратларини жойлаштириш белгиланган.
Шартнома ва лойиҳа ҳужжатларидан келиб чиқиб, ҳар бир бекат учун ўртача 7,1 кв.м ер майдони ижарага берилган.
Тошкент шаҳар ҳокимлиги ҳамда “Ewi snacks” масъулияти чекланган жамияти ўртасида тузилган битим билан автобус бекатларини босқичма-босқич қуриш, жиҳозлаш ва фойдаланишга топшириш жадвали тасдиқланган ҳамда барча ишларни 2026 йил якунига қадар якунлаш белгиланган.
Жумладан, 2026 йил май-июнь ойларида 60 та ижарага олинган ва 60 та ижтимоий – жами 120 та бекатни фойдаланишга топшириш назарда тутилган.
Бироқ, белгиланган муддат якунланган бўлса-да, кўплаб автобус бекатларида қурилиш-монтаж ишлари тугалланмагани ва уларнинг зарур ускуналар билан тўлиқ жиҳозланиши таъминланмагани аниқланди.
Мазкур босқичда фойдаланишга топширилиши лозим бўлган 120 бекатнинг бирортаси бўйича ҳам тегишли қабул қилиш далолатномаси расмийлаштирилмаган.
Шу муносабат билан Тошкент шаҳар ҳокимлигига шартнома ва битимда белгиланган мажбуриятларнинг ўз вақтида ва тўлиқ бажарилишини, бекатларни тасдиқланган техник талабларга мувофиқ жиҳозлаш ҳамда фойдаланишга топшириш жараёнини қатъий назоратга олиш зарурлиги кўрсатилди.
Келгусида ўтказиладиган аукцион савдоларида рақобат муҳитини кенгайтириш, кўпроқ тадбиркорлик субъектларининг иштирок этишига имконият яратиш мақсадида автобус бекатларини туманлар ёки ҳудудий бирликлар кесимида алоҳида лотларга ажратган ҳолда савдога чиқариш ҳамда лойиҳалар тўғрисида жамоатчиликни мунтазам равишда хабардор қилиб бориш юзасидан масъулларга тегишли кўрсатмалар берилди.
Коррупцияга қарши курашиш агентлиги мазкур жараённинг қонунчилик талабларига мувофиқлиги ҳамда давлат ва жамоат манфаатларининг таъминланиши нуқтаи назаридан ўрганишларни давом эттиради.
Ўрганишлар якунлари бўйича аниқланган камчиликларни бартараф этиш юзасидан белгиланган тартибда чоралар кўрилади.
Н.Абдураимова, ЎзА