English
Chinese
Turkish
Tajik
Kyrgyz
Turkmen
Japanese
Arabic
English
French
Spanish
Русский
German
Ўзбек
Oʻzbek
Қазақ
Мемлекет басшысы геология саласын одан әрі дамытуға бағытталған жоба таныстырылымына қатысты
23:51 / 2022-05-19

19 мамырда Президент Шавкат Мирзияев геология саласын одан әрі дамытуға, минералдық ресурстар мен жер асты суларының қорын кеңейтуге бағытталған жобалардың тұсаукесерімен танысты.

Соңғы жылдары Өзбекстан геологиясы ғылыммен де, техникамен де нығаюының нәтижесінде барлау жұмыстарының ауқымы кеңейіп, пайдалы қазбалардың жаңа қорлары анықталды. Олардың негізінде ірі кәсіпорындар салынып, келешегі зор жобалар жасалуда.

Атап айтқанда, 27 жаңа уран кен орны ашылып, тұрақты шикізат базасы құрылды. Бірақ бұл саланың мүмкіндіктері өте көп. Сондықтан Мемлекет басшысы сирек және сирек металдар өндірісін арттыруды тапсырған болатын.

Бүгінгі презентацияда шенеуніктер осыған орай әзірленген жоспарлармен таныстырды. Онда 182 млн долларды құрайтын 14 жоба қалыптастырылған.

Президент бұл жобалармен ғана шектелмей, биік мақсаттарға қол жеткізу керектігін айтты.

Осы мақсатта 2022-2026 жылдарға арналған геологиялық барлаудың жеке бағдарламасын әзірлеу міндеті тапсырылды. Бағдарламада 8 жаңа кен орны мен 18 перспективалық учаскелер есебінен уран қорын ұлғайту, заманауи бұрғылау жабдықтарын әкелу, цифрлық геологиялық модель құру көзделген.

Сондай-ақ «Науаиуран» мемлекеттік кәсіпорнын қайта құру, шетелдік мамандарды тарту және технологиялық процестерді жетілдіру бойынша тапсырмалар берілді.

Уран қорын халықаралық стандарттарға сай бағалау және соңғы технологиялар негізінде рудадан уран бөліп алуды арттыру маңызды екені айтылды.

Жоба таныстырылымында, келешегі бар кен орындарын игеру және оларға инвесторлар тарту туралы ұсыныс қаралды. Онда, Өзбекстан Қайта құру және даму қорының жанындағы «Жаңа кен» жобалық кеңсесін құру және жарғылық капиталына 15 миллион доллар бөлу жоспарлануда. Бұл жобалық кеңсе литий, алюминий, магний, графит және басқа да сирек металдарды өндіру бойынша инвестициялық жобаларды жүзеге асырады.

Мемлекет басшысы әлемдік нарықта уран бағасы тұрақты өсіп келе жатқанын, жаңа жобаларда осы шикізатты өңдеуге және қосымша құн жасауға ерекше көңіл бөлу керектігін атап өтті.

Әрине, бұл үшін де білікті кадрлар керек. Сондықтан Президент бастамасымен Геология ғылымдары университеті құрылған болатын. Науаи тау-кен институтына университет мәртебесі берілді. Италияның Пиза және Ресейдің Санкт-Петербург тау-кен университеттерімен бірлескен бағдарламалар құрылды.

Дегенмен, заманауи білімді, ақпараттық технологиялар мен шет тілдерін жақсы меңгерген орта буын мамандарын дайындау баяу. Атап айтқанда, бір ғана мемлекеттік геология және минералдық ресурстар комитетінің жүйесіне жылына 300-ден астам орта буын маманы қажет.

Сондықтан Зарафшан, Ангрен, Ғұзар қалаларындағы техникалық училищелерде геологияның мамандандырылған бағыттарын көбейтіп, білікті жұмысшыларды даярлау қажет екені айтылды.

Өткен жылы республикада мыс өнеркәсібі кластері құрылған еді. Бағдарламаға сәйкес, 8 миллиард доллар өндіру үшін бір «тізбек» бойынша мыс өндірісін екі есеге арттыру жоспарланған. Тұсаукесерде осы бағытта атқарылып жатқан жұмыстар да айтылды.

Аймақтағы өзекті мәселелердің бірі су тапшылығы екені белгілі. Мұндай жағдайда жер асты суларын ұтымды пайдалану қажет. Өкінішке қарай, соңғы жылдары жер асты суларының деңгейі 13 ауданда 5 метрге, 9 ауданда 20 метрге дейін төмендеп кеткен.

Сондықтан Мемлекет басшысы құзырлы органдарға жер асты суларының қорын көбейтіп, ұтымды пайдалануды ұйымдастыруды тапсырды.