Tezkorlik, aniqlik va uzluksizlik eng asosiy talablarga aylanmoqda
Buxoroda transport-logistika sohasi vakillari ishtirokida o‘tkazilgan amaliy uchrashuvda xalqaro yuk tashuvlarini yanada jadallashtirish, tranzit yo‘laklaridan samarali foydalanish, tashuvchilar duch kelayotgan muammolarni bartaraf etish hamda sohadagi jarayonlarni raqamlashtirish va optimallashtirish masalalari muhokama qilindi.
Bugun jahon iqtisodiyotida yukning qancha ishlab chiqarilgani bilan bir qatorda, uning manzilga qanchalik tez, xavfsiz va samarali yetkazib berilishi ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Zero, zamonaviy logistika — oddiy tashuv emas, balki savdo, investitsiya, eksport va import jarayonlarini bir-biriga bog‘lab turuvchi muhim iqtisodiy mexanizmdir.
O‘zbekistonning Markaziy Osiyodagi strategik joylashuvi esa mamlakatimizga xalqaro transport yo‘laklarida muhim o‘rin egallash imkonini bermoqda. Bu jarayonda Buxoro viloyatining geografik o‘rni ham alohida ahamiyatga ega.
Buxoro viloyati bojxona boshqarmasida viloyat transport boshqarmasi bilan hamkorlikda transport-logistika sohasi vakillari, bojxona omborlari hamda transport sohasi mas’ullari ishtirokida o‘tkazilgan amaliy uchrashuvda aynan shu masalalar atroflicha muhokama qilindi.
Ta’kidlanganidek, tashqi savdo va xalqaro yuk tashuvlari hajmining jadal ortib borayotgani transport-logistika tizimi oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda.
Bu o‘sishni raqamlar ham yaqqol ko‘rsatadi. 2021–2025-yillarda chegara bojxona postlari orqali harakatlangan transport vositalari soni 2,5 milliontadan 5,5 milliontaga yetgan. Eksport-import yuklari hajmi esa 5 million tonnadan 11 million tonnagacha oshgan.
Bu — shunchaki statistik ko‘rsatkich emas. Bu mamlakat iqtisodiyotida tashqi savdo aloqalari kengayib, O‘zbekiston orqali o‘tayotgan tovar oqimlari tobora ortib borayotganidan dalolatdir.
Uchrashuvda “Xitoy — Qozog‘iston — Qirg‘iziston — O‘zbekiston — Turkmaniston — Eron” yo‘nalishida tranzit yuk tashuvlari hajmi ortib borayotgani alohida qayd etildi.
Bunday yo‘nalishlarning kengayishi mamlakatimizning mintaqaviy transport-logistika markazi sifatidagi ahamiyatini yanada oshiradi. Biroq yuk oqimining ko‘payishi tizim oldiga yangi talablarni ham qo‘ymoqda. Ayniqsa, bo‘sh yuk avtomobillari taqchilligi, bojxona omborlarida tranzit yuklarning ko‘payishi, ayrim davlatlarda joriy etilayotgan yangi tartiblar sabab tashuv xarajatlarining ortishi kabi masalalar soha vakillarining kun tartibidagi dolzarb mavzulardan biri bo‘lib qolmoqda. Xususan, 2026-yilning birinchi yarmida Turkmanistondan O‘zbekistonga 15 104 ta yuk avtotransporti kirib kelgan bo‘lsa, iyul oyida ushbu ko‘rsatkich 1 990 tani tashkil etgan. Bu raqamlar xalqaro tashuvlar jarayonida har bir yangi tartib, har bir chegara va logistikadagi o‘zgarish butun zanjirga ta’sir ko‘rsatishini anglatadi.
Uchrashuvning ahamiyatli jihati shundaki, unda mavjud muammolar shunchaki sanab o‘tilmasdan, ularning amaliy yechimlari muhokama qilindi. Jumladan, tranzit yuklarning belgilangan muddatlarda manzil bojxona postlariga yetib bormasligi bilan bog‘liq holatlar atroflicha o‘rganildi. Yuklarning harakatida kechikishlarga sabab bo‘layotgan omillarni bartaraf etish, tashuv jarayonlarini samarali tashkil qilish, belgilangan muddatlarga qat’iy rioya etilishini ta’minlash va nazorat mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha takliflar bildirildi.
Sohadagi har bir kechikish — faqat vaqt yo‘qotish emas. U tadbirkor uchun qo‘shimcha xarajat, eksportyor uchun yangi majburiyat, logistika kompaniyasi uchun esa qo‘shimcha tavakkalchilikdir. Shu bois bugun transport-logistika tizimida tezkorlik, aniqlik va uzluksizlik eng asosiy talablarga aylanmoqda.
Uchrashuv yakunida soha vakillarining taklif va mulohazalari tinglanib, mavjud muammolarni bartaraf etish, yuk tashish samaradorligini oshirish va transport-logistika jarayonlarini yanada takomillashtirish bo‘yicha tegishli vazifalar belgilab olindi. Zero, zamonaviy logistikada vaqt — bu iqtisodiy qiymat. Manzilga o‘z vaqtida yetgan yuk — tadbirkor uchun ishonch, ishlab chiqaruvchi uchun barqarorlik, iste’molchi uchun esa kafolatdir.
Bugun O‘zbekistonning xalqaro transport yo‘laklaridagi roli tobora ortib borayotgan bir sharoitda Buxoroda o‘tkazilayotgan bunday amaliy muloqotlar sohadagi muammolarni joyida muhokama qilish, tashuvchilarning muammolarini eshitish va aniq yechimlarni belgilashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Zero, yo‘llar qanchalik tez va ravon bo‘lsa, bu narsa iqtisodiyotda ham shunchalik aks etadi. Bugungi logistikadagi har bir samarali yechim esa ertangi eksport, yangi bozor va yangi iqtisodiy imkoniyatlarga olib boradigan muhim qadamdir.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
