So‘nggi tango: Argentina afsona bilan xayrlashdi
Jahon futbolida ayrim futbolchilar borki, ularning maydondagi faoliyatini oddiy statistik ko‘rsatkichlar yoki qo‘lga kiritilgan sovrinlar bilan baholashning o‘zi kifoya qilmaydi. Chunki ular muayyan davr, butun bir avlod xotirasi va futbol tarixining ajralmas qismiga aylanadi. Lionel Messi ham ana shunday buyuk futbolchilardan biri sifatida jahon sporti tarixida o‘chmas iz qoldirdi. Uning Argentina terma jamoasidagi 20 yildan ortiq davom etgan faoliyati yakunlanishi nafaqat Argentina futboli, balki butun jahon futbol muxlislari uchun muhim voqeaga aylandi.
Kecha Buenos-Ayresdagi «Monumental» stadionida o‘tkazilgan Argentina – Benin uchrashuvi Messining milliy jamoa libosidagi so‘nggi o‘yini sifatida tarixga kirdi. Argentina terma jamoasi 3:0 hisobida g‘alaba qozongan mazkur bahsda Messi yana bir bor o‘zining yuksak mahoratini namoyish etib, gol urdi va ikki golli uzatma amalga oshirdi. Ammo bu kechada asosiy e’tibor natija yoki statistikaga emas, balki milliy jamoa safidagi so‘nggi uchrashuvini o‘tkazayotgan futbol afsonasiga qaratildi.
«Monumental»ga yig‘ilgan minglab muxlislar ham bu uchrashuvning oddiy futbol bahsi emasligini yaxshi anglab turgan edi. Ular maydonga Argentina futboli tarixida alohida o‘rin tutgan buyuk futbolchiga o‘z minnatdorchiligini bildirish, uning milliy jamoa libosidagi so‘nggi lahzalariga guvoh bo‘lish uchun kelgan edi. Messi maydonni tark etayotganida stadion uzoq vaqt davomida qarsaklar sadosiga to‘ldi. Bu qarsaklarda uning yillar davomidagi mehnati, og‘ir mag‘lubiyatlari, erishgan g‘alabalari va, eng muhimi, Argentina futboliga bag‘ishlangan umri mujassam edi.
Messining Argentina terma jamoasidagi faoliyati 2005-yilda boshlangan. O‘sha vaqtda u hali jahon futboli yulduzlaridan biri emas, balki ulkan iste’dodga ega yosh futbolchi edi. Biroq yillar o‘tishi bilan uning nomi nafaqat Barselona, balki Argentina terma jamoasi bilan ham chambarchas bog‘landi. U milliy jamoa safida 208 ta uchrashuv o‘tkazib, 126 ta gol urdi va mamlakat tarixidagi eng sermahsul futbolchiga aylandi. Bu raqamlarning o‘zi ham Messining milliy jamoadagi o‘rni qanchalik beqiyos ekanini ko‘rsatadi.
Biroq Messining terma jamoadagi yo‘li har doim ham muvaffaqiyat va olqishlardan iborat bo‘lmadi. Aksincha, uning Argentina bilan munosabati ko‘p yillar davomida murakkab kechdi. U finallarda mag‘lub bo‘ldi, qattiq tanqidlarga uchradi, mamlakat futbol jamoatchiligining katta bosimi ostida qoldi. Ayrim paytlarda uning milliy jamoadagi kelajagi ham so‘roq ostiga qo‘yildi. Shunga qaramay, Messi har safar yana qaytib, Argentina libosini kiydi va o‘z oldiga qo‘ygan maqsadidan voz kechmadi.
Uning milliy jamoadagi eng muhim burilishi 2021-yilda ro‘y berdi. Amerika kubogidagi g‘alaba Messi uchun ham, Argentina uchun ham katta psixologik to‘siqning yengib o‘tilishi bo‘ldi. Shundan keyingi davr esa argentinalik yulduzning terma jamoa bilan erishgan eng buyuk natijalariga boy bo‘ldi. 2022-yilda Finalissimada g‘alaba qozonilgan bo‘lsa, o‘sha yilning o‘zida Qatardagi Jahon chempionatida Argentina uzoq kutilgan chempionlikni qo‘lga kiritdi. 2024-yilda esa jamoa Amerika kubogida yana chempion bo‘ldi.
Ayniqsa, Qatardagi Jahon chempionati Messi faoliyatida alohida ahamiyat kasb etadi. Chunki u yillar davomida orzu qilgan Jahon chempionligiga aynan o‘sha musobaqada erishdi. Finalda Fransiyaga qarshi kechgan dramatik bahs, Messining ikki goli va penaltilar seriyasidagi hal qiluvchi lahzalar futbol tarixining eng esda qolarli voqealari qatoriga kirdi. Shu tariqa, Messi Argentina futbolidagi eng buyuk yulduzlardan biri bo‘lish bilan birga, Diyego Maradonadan keyingi avlod uchun milliy qahramon maqomiga ham erishdi.
Messining o‘zi ham terma jamoadagi faoliyati yakunlanayotganini ma’lum qilar ekan, bu qarorga osonlik bilan kelmaganini ta’kidladi. Uning qayd etishicha, milliy jamoa uchun bor kuchini bergan va endi o‘zidan keyingi avlodga navbat berish vaqti kelgan. Bu fikrlardan Messining qarorni faqat shaxsiy xohish emas, balki milliy jamoaning kelajagi nuqtai nazaridan ham qabul qilganini anglash mumkin.
«Men terma jamoa uchun borimni berdim, endi beradigan hech narsam qolmadi. Shu bilan birga, juda kuchli yosh avlod voyaga yetib kelyapti, ular terma jamoada o‘ynashga haqli», deya ta’kidlagan Messi.
Argentina terma jamoasi bosh murabbiyi Lionel Skaloni ham Messining milliy jamoadagi o‘rnini alohida baholadi. Uning fikricha, Messining maydondagi o‘rnini oddiy ma’noda boshqa bir futbolchi bilan to‘ldirib bo‘lmaydi. Chunki gap faqat uning gollari yoki assistlarida emas, balki jamoaga beradigan ruhiy ta’siri, o‘yinni boshqarishi va hal qiluvchi vaziyatlarda mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishida. Skaloni Messi bilan ishlashni o‘zining murabbiylik faoliyatidagi eng katta sharaflardan biri sifatida baholagan.
Darhaqiqat, Messining o‘rnini kimdir egallashi mumkin, ammo uning aynan o‘ziga xos futbolchi sifatidagi o‘rnini to‘ldirish amri mahol. Argentina terma jamoasi endi yangi avlod futbolchilariga tayanadi, biroq ularning har bir o‘yinida Messi qoldirgan merosning ta’siri sezilishi tabiiy. Chunki u nafaqat sovrinlar, balki milliy jamoaga ishonch, matonat va g‘alabaga intilish ruhini ham qoldirib ketmoqda.
Messining terma jamoadagi faoliyatini baholar ekanmiz, uning raqamlariga yana bir bor murojaat qilish mumkin. 208 ta uchrashuv, 126 ta gol, bir nechta katta xalqaro sovrinlar va o‘nlab rekordlar — bularning barchasi uni Argentina milliy jamoasi tarixidagi eng buyuk futbolchiga aylantirdi. Ammo uning merosi statistikadan ancha kengroq. Messi Argentina muxlislariga uzoq yillar davomida kutib yashagan baxtni, ya’ni Jahon chempionligi quvonchini tuhfa qildi.
Shu ma’noda, uning milliy jamoadan ketishi mag‘lubiyat yoki qayg‘uli yakun sifatida qabul qilinishi kerak emas. Aksincha, bu — o‘z oldiga qo‘ygan eng katta maqsadlarga erishgan sportchining munosib xayrlashuvi. U Argentina terma jamoasidan chempion, rekordchi va milliy qahramon sifatida ketmoqda. Eng muhimi, u muxlislar qalbida o‘zining eng yaxshi qiyofasini saqlab qolmoqda.
FIFA prezidenti Janni Infantino ham Messining jahon futbolidagi o‘rnini alohida e’tirof etib, uning futbol tarixiga qo‘shgan hissasi va millionlab muxlislarga taqdim etgan unutilmas lahzalariga yuqori baho berdi. Bu kabi e’tiroflar Messining faqat Argentina emas, balki butun jahon futboli uchun qanday ahamiyatga ega shaxs ekanini yana bir bor ko‘rsatadi.
Messining milliy jamoadagi so‘nggi o‘yini esa uning butun faoliyatiga xos tarzda yakunlandi: gol, golli uzatmalar va g‘alaba. Uning butun futbol falsafasi - jamoaga xizmat qilish, hal qiluvchi vaziyatda mas’uliyatni o‘z zimmasiga olish va maydonda o‘zidan keyin ham davom etadigan meros qoldirish.
Endi Argentina terma jamoasining yangi davri boshlanadi. Yangi futbolchilar maydonga chiqadi, yangi qahramonlar kashf etiladi, yangi sovrinlar uchun kurash davom etadi. Biroq, milliy jamoa libosidagi 10-raqam endi avvalgidek qabul qilinmasligi aniq. Chunki bu raqamning ortida butun bir davr, butun bir avlodning xotiralari va millionlab muxlislarning mehri bor.
Lionel Messi Argentina terma jamoasidan ketdi. Ammo uning nomi Argentina futboli tarixidan hech qachon o‘chmaydi. Uning faoliyati — iste’dod, mehnat, sabr-toqat va orzuga sodiqlikning yorqin namunasi. Eng muhimi, u futbol muxlislariga bir haqiqatni yana bir bor isbotladi: buyuklik faqat g‘alaba bilan emas, mag‘lubiyatdan keyin yana maydonga qaytish, tanqidlarga qaramay o‘z yo‘lidan borish va oxir-oqibat orzu qilingan cho‘qqiga yetish bilan o‘lchanadi.
Messi milliy jamoa libosini yechdi, ammo Argentina futboli uning nomi bilan bog‘liq eng go‘zal xotiralarni hali uzoq yillar asrab yuradi. Chunki ba’zi futbolchilar maydonda o‘ynaydi va keyin tarixda qoladi. Lionel Messi esa tarixning o‘zini maydonda yaratgan futbolchilardan biri bo‘ldi. Kecha «Monumental»da eng ko‘p takrorlangan so‘z tablodagi 3:0 emas edi. U bir og‘iz so‘z edi: «Rahmat, Leo».
Nurillo NASRIEV,
O‘zA
