Сўнгги танго: Аргентина афсона билан хайрлашди

Жаҳон футболида айрим футболчилар борки, уларнинг майдондаги фаолиятини оддий статистик кўрсаткичлар ёки қўлга киритилган совринлар билан баҳолашнинг ўзи кифоя қилмайди. Чунки улар муайян давр, бутун бир авлод хотираси ва футбол тарихининг ажралмас қисмига айланади. Лионель Месси ҳам ана шундай буюк футболчилардан бири сифатида жаҳон спорти тарихида ўчмас из қолдирди. Унинг Аргентина терма жамоасидаги 20 йилдан ортиқ давом этган фаолияти якунланиши нафақат Аргентина футболи, балки бутун жаҳон футбол мухлислари учун муҳим воқеага айланди.

Кеча Буэнос-Айресдаги «Монументаль» стадионида ўтказилган Аргентина – Бенин учрашуви Мессининг миллий жамоа либосидаги сўнгги ўйини сифатида тарихга кирди. Аргентина терма жамоаси 3:0 ҳисобида ғалаба қозонган мазкур баҳсда Месси яна бир бор ўзининг юксак маҳоратини намойиш этиб, гол урди ва икки голли узатма амалга оширди. Аммо бу кечада асосий эътибор натижа ёки статистикага эмас, балки миллий жамоа сафидаги сўнгги учрашувини ўтказаётган футбол афсонасига қаратилди.

«Монументаль»га йиғилган минглаб мухлислар ҳам бу учрашувнинг оддий футбол баҳси эмаслигини яхши англаб турган эди. Улар майдонга Аргентина футболи тарихида алоҳида ўрин тутган буюк футболчига ўз миннатдорчилигини билдириш, унинг миллий жамоа либосидаги сўнгги лаҳзаларига гувоҳ бўлиш учун келган эди. Месси майдонни тарк этаётганида стадион узоқ вақт давомида қарсаклар садосига тўлди. Бу қарсакларда унинг йиллар давомидаги меҳнати, оғир мағлубиятлари, эришган ғалабалари ва, энг муҳими, Аргентина футболига бағишланган умри мужассам эди.

Мессининг Аргентина терма жамоасидаги фаолияти 2005 йилда бошланган. Ўша вақтда у ҳали жаҳон футболи юлдузларидан бири эмас, балки улкан истеъдодга эга ёш футболчи эди. Бироқ йиллар ўтиши билан унинг номи нафақат Барселона, балки Аргентина терма жамоаси билан ҳам чамбарчас боғланди. У миллий жамоа сафида 208 та учрашув ўтказиб, 126 та гол урди ва мамлакат тарихидаги энг сермаҳсул футболчига айланди. Бу рақамларнинг ўзи ҳам Мессининг миллий жамоадаги ўрни қанчалик беқиёс эканини кўрсатади.

Бироқ Мессининг терма жамоадаги йўли ҳар доим ҳам муваффақият ва олқишлардан иборат бўлмади. Аксинча, унинг Аргентина билан муносабати кўп йиллар давомида мураккаб кечди. У финалларда мағлуб бўлди, қаттиқ танқидларга учради, мамлакат футбол жамоатчилигининг катта босими остида қолди. Айрим пайтларда унинг миллий жамоадаги келажаги ҳам сўроқ остига қўйилди. Шунга қарамай, Месси ҳар сафар яна қайтиб, Аргентина либосини кийди ва ўз олдига қўйган мақсадидан воз кечмади.

Унинг миллий жамоадаги энг муҳим бурилиши 2021 йилда рўй берди. Америка кубогидаги ғалаба Месси учун ҳам, Аргентина учун ҳам катта психологик тўсиқнинг енгиб ўтилиши бўлди. Шундан кейинги давр эса аргентиналик юлдузнинг терма жамоа билан эришган энг буюк натижаларига бой бўлди. 2022 йилда Финалиссимада ғалаба қозонилган бўлса, ўша йилнинг ўзида Қатардаги Жаҳон чемпионатида Аргентина узоқ кутилган чемпионликни қўлга киритди. 2024 йилда эса жамоа Америка кубогида яна чемпион бўлди.

Айниқса, Қатардаги Жаҳон чемпионати Месси фаолиятида алоҳида аҳамият касб этади. Чунки у йиллар давомида орзу қилган Жаҳон чемпионлигига айнан ўша мусобақада эришди. Финалда Францияга қарши кечган драматик баҳс, Мессининг икки голи ва пенальтилар сериясидаги ҳал қилувчи лаҳзалар футбол тарихининг энг эсда қоларли воқеалари қаторига кирди. Шу тариқа, Месси Аргентина футболидаги энг буюк юлдузлардан бири бўлиш билан бирга, Диего Марадонадан кейинги авлод учун миллий қаҳрамон мақомига ҳам эришди.

Мессининг ўзи ҳам терма жамоадаги фаолияти якунланаётганини маълум қилар экан, бу қарорга осонлик билан келмаганини таъкидлади. Унинг қайд этишича, миллий жамоа учун бор кучини берган ва энди ўзидан кейинги авлодга навбат бериш вақти келган. Бу фикрлардан Мессининг қарорни фақат шахсий хоҳиш эмас, балки миллий жамоанинг келажаги нуқтаи назаридан ҳам қабул қилганини англаш мумкин.

«Мен терма жамоа учун боримни бердим, энди берадиган ҳеч нарсам қолмади. Шу билан бирга, жуда кучли ёш авлод вояга етиб келяпти, улар терма жамоада ўйнашга ҳақли», дея таъкидлаган Месси.

Аргентина терма жамоаси бош мураббийи Лионель Скалони ҳам Мессининг миллий жамоадаги ўрнини алоҳида баҳолади. Унинг фикрича, Мессининг майдондаги ўрнини оддий маънода бошқа бир футболчи билан тўлдириб бўлмайди. Чунки гап фақат унинг голлари ёки ассистларида эмас, балки жамоага берадиган руҳий таъсири, ўйинни бошқариши ва ҳал қилувчи вазиятларда масъулиятни ўз зиммасига олишида. Скалони Месси билан ишлашни ўзининг мураббийлик фаолиятидаги энг катта шарафлардан бири сифатида баҳолаган.

Дарҳақиқат, Мессининг ўрнини кимдир эгаллаши мумкин, аммо унинг айнан ўзига хос футболчи сифатидаги ўрнини тўлдириш амри маҳол. Аргентина терма жамоаси энди янги авлод футболчиларига таянади, бироқ уларнинг ҳар бир ўйинида Месси қолдирган мероснинг таъсири сезилиши табиий. Чунки у нафақат совринлар, балки миллий жамоага ишонч, матонат ва ғалабага интилиш руҳини ҳам қолдириб кетмоқда.

Мессининг терма жамоадаги фаолиятини баҳолар эканмиз, унинг рақамларига яна бир бор мурожаат қилиш мумкин. 208 та учрашув, 126 та гол, бир нечта катта халқаро совринлар ва ўнлаб рекордлар — буларнинг барчаси уни Аргентина миллий жамоаси тарихидаги энг буюк футболчига айлантирди. Аммо унинг мероси статистикадан анча кенгроқ. Месси Аргентина мухлисларига узоқ йиллар давомида кутиб яшаган бахтни, яъни Жаҳон чемпионлиги қувончини туҳфа қилди.

Шу маънода, унинг миллий жамоадан кетиши мағлубият ёки қайғули якун сифатида қабул қилиниши керак эмас. Аксинча, бу — ўз олдига қўйган энг катта мақсадларга эришган спортчининг муносиб хайрлашуви. У Аргентина терма жамоасидан чемпион, рекордчи ва миллий қаҳрамон сифатида кетмоқда. Энг муҳими, у мухлислар қалбида ўзининг энг яхши қиёфасини сақлаб қолмоқда.

ФИФА президенти Жанни Инфантино ҳам Мессининг жаҳон футболидаги ўрнини алоҳида эътироф этиб, унинг футбол тарихига қўшган ҳиссаси ва миллионлаб мухлисларга тақдим этган унутилмас лаҳзаларига юқори баҳо берди. Бу каби эътирофлар Мессининг фақат Аргентина эмас, балки бутун жаҳон футболи учун қандай аҳамиятга эга шахс эканини яна бир бор кўрсатади.

Мессининг миллий жамоадаги сўнгги ўйини эса унинг бутун фаолиятига хос тарзда якунланди: гол, голли узатмалар ва ғалаба. Унинг бутун футбол фалсафаси - жамоага хизмат қилиш, ҳал қилувчи вазиятда масъулиятни ўз зиммасига олиш ва майдонда ўзидан кейин ҳам давом этадиган мерос қолдириш.

Энди Аргентина терма жамоасининг янги даври бошланади. Янги футболчилар майдонга чиқади, янги қаҳрамонлар кашф этилади, янги совринлар учун кураш давом этади. Бироқ, миллий жамоа либосидаги 10-рақам энди аввалгидек қабул қилинмаслиги аниқ. Чунки бу рақамнинг ортида бутун бир давр, бутун бир авлоднинг хотиралари ва миллионлаб мухлисларнинг меҳри бор.

Лионель Месси Аргентина терма жамоасидан кетди. Аммо унинг номи Аргентина футболи тарихидан ҳеч қачон ўчмайди. Унинг фаолияти — истеъдод, меҳнат, сабр-тоқат ва орзуга содиқликнинг ёрқин намунаси. Энг муҳими, у футбол мухлисларига бир ҳақиқатни яна бир бор исботлади: буюклик фақат ғалаба билан эмас, мағлубиятдан кейин яна майдонга қайтиш, танқидларга қарамай ўз йўлидан бориш ва охир-оқибат орзу қилинган чўққига етиш билан ўлчанади.

Месси миллий жамоа либосини ечди, аммо Аргентина футболи унинг номи билан боғлиқ энг гўзал хотираларни ҳали узоқ йиллар асраб юради. Чунки баъзи футболчилар майдонда ўйнайди ва кейин тарихда қолади. Лионель Месси эса тарихнинг ўзини майдонда яратган футболчилардан бири бўлди. Кеча «Монументаль»да энг кўп такрорланган сўз таблодаги 3:0 эмас эди. У бир оғиз сўз эди: «Раҳмат, Лео».

Нурилло НАСРИЕВ,

ЎзА