Бугунги «Хориж хабарлари» дастурида дунёдаги муҳим воқеалар: Хитой электромобилларда яширин эшик тутқичларини хавфсизлик сабаб тақиқлади, Россияда ҳарбий рўйхатдан ўтмаган мигрантлар болаларининг фуқаролиги бекор қилиниши мумкин, Норвегия валиаҳд маликасининг ўғли зўравонликда гумонланиб ҳибсга олинди. Шунингдек, Покистон Балужистонда йирик ҳарбий амалиёт ўтказиб, 145 нафар жангари йўқ қилингани, Ҳиндистон Россия нефтини харид қилишни тўхтатишга рози бўлгани, Украина тинчлик музокараларига тайёр экани ва Францияда 2026 йил бюджети қабул қилиниб, мудофаа харажатлари оширилгани ҳақида сўз боради.
<iframe width="640" height="480" src="https://www.youtube.com/embed/bmOWllQQqX8?si=UXU0yrPq4i_iZMQP" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>Хитой электромобилларда яширин тутқичларни тақиқлади
Хитой электромобилларда яширин эшик тутқичларидан фойдаланишни тақиқлади, шу билан Илон Маскнинг Тесла компанияси оммалаштирган дизайндан воз кечган биринчи давлатга айланди. Қарор хавфсизликни ошириш мақсадида қабул қилинди: мамлакатда Xiaomi электромобиллари иштирокидаги ҳалокатли ЙТҲларда электр таъминоти узилиши сабаб эшиклар очилмай қолган бўлиши мумкинлиги аниқланган. Энди автомобиль эшикларида механик очиш мосламаси бўлиши ва ташқи қисмида минимал ўлчамдаги ўйиқ жой ҳамда ичида эшикни қандай очиш белгиси кўрсатилиши шарт. Қоидалар 2027 йил 1 январдан кучга киради. Гарчи бу фақат Хитой бозорига тааллуқли бўлсада, мамлакатнинг глобал автомобиль саноатидаги улуши сабаб қарор дунё бўйлаб таъсир қилиши мумкин.
Россия ҳарбий рўйхатда турмаган мигрантларнинг болаларини фуқароликдан маҳрум қилади
Россияда ҳарбий рўйхатга турмаган чет элликларнинг фарзандлари фуқароликдан маҳрум қилинади. Бу чора фақат ота-онаси қонунни бузган ҳолда Россия фуқаролигини олган болаларга тааллуқли бўлади; туғилганлик бўйича берилган фуқаролик ёки ота-онадан бири Россия фуқароси бўлса, қўлланмайди. Қонун лойиҳасига кўра, фуқароликдан маҳрум қилинган шахс камида уч йил ўтиб яна ариза бериши мумкин, президент эса гуманитар сабабларга кўра муддатни қисқартириши мумкин. Янги фуқаролар икки ҳафта ичида ҳарбий комиссариатга ёки «Давлат хизматлари» орқали рўйхатдан ўтиши шарт, мажбуриятни бажармаслик тўғрисидаги қарорни махсус комиссия қабул қилади, якуний қарорни эса Ички ишлар вазирлиги 30 кун ичида чиқаради.
Норвегия валиаҳд маликасининг ўғли ҳибсга олинди
Норвегия валиаҳд маликаси Метте-Маритнинг ўғли, 29 ёшли Мариус Борг Ҳойби, Осло шаҳрида зўравонликда гумонланиб, тўрт ҳафтага ҳибсга олинди. У 38 та айблов, жумладан тўрт нафар аёлни зўрлашда суд қилиниши кутилаётган эди. Мариус 2024 йил августидан бери тўртинчи марта полиция қўлида ушланган. Энг жиддий айбловларни рад қилган бўлсада, айрим енгилроқ айбловларни тан олган. Ҳозир воқеа Норвегия қироллик оиласида яна бир можаро сифатида муҳокама қилинмоқда, чунки Метте-Марит илгари 2011–2014 йилларда жинсий жиноятчи Жеффри Эпштейн билан ёзишмалари ва Флоридадаги уйида тўрт кеча қолиши билан эътирозлар юзага келган эди. Мариус Борг Ҳойби қироллик оиласи аъзоси эмас, лекин валиаҳд шаҳзода Ҳааконнинг ўгай ўғли ҳисобланади.
Покистон кучлари Балужистонда 145 нафар жангарини йўқ қилди
Покистон хавфсизлик кучлари Балужистон вилоятида ҳарбий амалиёт ўтказиб, айирмачилар томонидан содир этилган портлашлар ва қуролли ҳужумларга жавобан камида 145 нафар жангарини йўқ қилди. Ҳужумлар 31 январь куни бир нечта ҳудудда бўлиб ўтган ва унга жавобгарликни Балужистон Озодлик Армияси (БЛА) ўз зиммасига олган. Қўпорувчилик ҳаракатлари 50 нафар одамни, жумладан 31 тинч аҳоли вакилини ҳаётдан олиб кетган. Балужистон вилояти бош вазири Сарфароз Бугти амалиёт натижасида йўқ қилинган жангариларнинг жасадлари ҳукумат назоратида эканини, уларнинг орасида Афғонистон фуқаролари ҳам борлигини билдирди. Ҳудудда хавфсизлик чекловлари жорий этилган, оммавий йиғилишлар ва транспорт ҳаракати чекланган. Ҳиндистон томонидан қўллаб-қувватланаётган айирмачилик ҳаракатлари ишончсиз деб рад этилди, аммо ҳудуднинг узоқ йиллик зўравонлик ва автономия талаблари билан боғлиқ муаммолар давом этмоқда.
Ҳиндистон Россиядан нефть сотиб олишни тўхтатишга рози бўлди — Трамп
АҚШ президенти Дональд Трамп Ҳиндистон бош вазири Нарендра Моди билан телефон мулоқотида Ҳиндистон Россия нефтини харид қилишни тўхтатишга рози бўлганини маълум қилди. Трампнинг айтишича, Ҳиндистон АҚШ ва эҳтимол Венесуэладан кўпроқ нефть сотиб олишга ҳам тайёр. Суҳбат ортидан АҚШ Ҳиндистон учун савдо божини 25 фоиздан 18 фоизга туширишга розилик билдирган, шунингдек, Ҳиндистон АҚШдан 500 миллиард доллардан ортиқ маҳсулот харид қилишга келишиб олган. Ҳиндистон Вазирлар Маҳкамаси раҳбари эса бу вазиятни «ажойиб» деб баҳолаб, Россия нефти масаласини тилга олмади.
Зеленский: Украина урушни тугатиш учун зарур қадамларни ташлашга тайёр
Украина президенти Владимир Зеленский мамлакат урушни тугатиш ва тинчликка эришиш учун зарур қадамларни ташлашга тайёрлигини маълум қилди. Музокара учун Абу-Дабига борадиган Украина делегацияси билан йиғилишда у икки томонлама ва уч томонлама музокараларга тайёр эканини билдирди. Зеленский Украина АҚШ билан хавфсизлик кафолатлари бўйича ҳужжат тайёрлаш ва иқтисодий тикланиш масалаларини келишишга интилаётганини таъкидлади. Шу ҳафта Абу-Дабида Украина, АҚШ ва Россия иштирокидаги уч томонлама музокараларнинг навбатдаги раунди бўлиб ўтади.
Францияда 2026 йил буджети қабул қилинди, мудофаа харажатлари ошди
Франция ҳукумати 2026 йил учун давлат бюджетини қабул қилди. Бюджет дефицитни ЯИМга нисбатан 5 фоизгача пасайтиришни кўзда тутади, солиқларни оширмайди ва уй хўжаликлари ҳамда корхоналар учун чекловлар киритмайди. Шу билан бирга, мудофаа бюджети 6,7 млрд еврога ошириб, 57,1 млрд еврога етказилди.Бюджет парламентдаги муроса натижасида қабул қилинди, гарчи сўнгги ҳафталарда ҳукуматга бир неча марта ишончсизлик вотуми ташаббуси кўтарилган бўлсада, етарли қўллаб-қувватланмаган. Янги бюджет шароитида Франция давлат қарзи 2026 йилда ЯИМнинг тахминан 118 фоизигача ошиши кутилмоқда.
Нозимбек Мардонов, Ойбек Давронов, ЎзА