Остимиздаги қалқишлар: Ер нега қимирлайди? Зилзилани олдиндан билиш мумкинми? (+видео)
Зилзилани олдиндан билиш ёки унинг аниқ вақтини белгилаш бугунги илм-фан олдидаги энг мураккаб вазифалардан бири ҳисобланади. Бироқ замонавий технологиялар сейсмик хавф оқибатларини камайтиришда янги имкониятларни очмоқда. Ана шундай ечимлардан бири бу Ўзбекистонда тест режимида ишга туширилган зилзила ҳақида сониялар олдин огоҳлантириш имконини берувчи миллий платформадир.
Мазкур палтформа зилзила ўчоғидан қайд этилган сейсмик тўлқинлар ҳақидаги маълумотларни тезкор таҳлил қилиб, ер силкиниши кучли сезилиши мумкин бўлган ҳудудларга олдиндан огоҳлантириш юборишга мўлжалланган. Гарчи бу тизим зилзилани кунлар ёки соатлар аввал башорат қиламса-да, фавқулодда вазиятларда инсонларнинг тезкор ҳаракат қилиши учун қимматли сонияларни тақдим этади.
Миллий платформа қандай ишлайди? У қайси технологиялар асосида яратилган? Айну кунларда Ўзбекистоннинг сейсмик ҳолати қандай баҳоланмоқда? Қурилишда сейсмик меъёрларга қай даражада амал қилинмоқда? Фавқулодда вазиятларда аҳоли қандай ҳаракат қилиши лозим?
ЎзА ушбу саволларга жавоб топиш мақсадида сейсмолог олимлар, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ҳамда Қурилиш ва уй-жой комунал хўжалиги инспекцияси мутахассислари билан суҳбатлашди.
Батафсил видео давомида:
<iframe width="640" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/-ZkjqmhYc3w" title="Ostimizdagi qalqishlar: Yer nega qimirlaydi? Zilzilani oldindan bilish mumkinmi?" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>Феруза Султонова, Дониёр Якубов,
Искандар Исматов, ЎзА
