Мемлекет басшысы Наманган облысының әлеуетін көтеру жөнінде тапсырма берді

Президент Шавкат Мирзиёев 31 наурыз күні Наманган облысында реформалардың тиімділігі және алда орындалатын басым міндеттерге арналған жиын өткізді.

Жиында кейінгі жылдары Наманганда өнеркәсіп, қызмет көрсету және кәсіпкерлік салаларында елеулі өсім байқалып, өңірдің көптеген бағыттар бойынша өзге аймақтарға үлгі болғаны атап өтілді. Атап айтқанда, сегіз жыл ішінде 40 мыңнан астам жаңа кәсіпорын іске қосылып, өндіріс көлемі 6 есеге өсіп, 40 триллион сумға жеткен.

Отырыста айтылғандай, 2025 жылдың қорытындысы бойынша облыстың жалпы өңірлік өнімі 85,4 триллион сумды құрап, өсім қарқыны 8,2 пайызға жеткен. Өнеркәсіп өнімдері көлемі 40,1 триллион сумды, қызметтер көлемі 56,3 триллион сумды құраған. Өңірге 3,3 миллиард доллар шетелдік инвестиция тартылып, экспорт көлемі 916 миллион долларға жеткен.

Мемлекет басшысы әлемдік нарықтағы тұрақсыздық жағдайында Наманганда экономикалық өсімді сақтау және жаңа «өсім нүктелерін» қалыптастырудың маңызын атап өтті. Осыған байланысты 2026 жылы облыс басшылығына экономиканы 9,2 пайызға, өнеркәсіпті 9 пайызға, қызмет көрсету саласын 16,3 пайызға, ауыл шаруашылығын 6,8 пайызға арттыру, ал туризм экспортын 1,7 есеге көбейту міндеті жүктелді. Сондай-ақ, шетелдік инвестиция көлемін 5 миллиард долларға, экспортты 1,2 миллиард долларға жеткізу тапсырылды.

Жыл соңына дейін жұмыссыздық деңгейін 3,5 пайызға, кедейлікті 2,5 пайызға дейін төмендету, Наманган қаласы, «Давлатабад», «Жаңа Наманган», «Наманган», «Косонсой», «Норин» және «Уйчи» аудандарын әлеуметтік тұрғыдан дамыған аумаққа айналдыру қажеттігі көрсетілді.

Жиында жасанды интеллект негізінде өңірлік әлеуетті терең талдау мәселесіне де ерекше назар аударылды. «Норин» ауданы мысалында биыл инвестицияны екі есеге, өнеркәсіпті 10,4 пайызға және экспортты 35 пайызға арттыру мүмкіндіктері анықталғаны айтылды. Енді бұл тәсілді облыстың барлық аудандарына енгізу тапсырылды.

Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету қазіргі таңда ең өзекті мәселелердің бірі екені атап өтілді. Осыған орай, облыста тиімсіз 2,5 мың гектар бақтың орнына заманауи интенсивті бақтар құру және 8 мың гектар жерді игеру міндеті жүктелді. Бұл қосымша табыс көздерін қалыптастырып, жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.

Жиында ірі инвестициялық жобаларға да ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, «Наманган» еркін экономикалық аймағының «Сабзазор» массивінде жалпы құны 547 миллион доллар болатын 15 жобаны толық іске асыру үшін тағы да электр қосалқы станциясын салу қажеттігі айтылды. Қазіргі уақытта мұнда 215 миллион долларлық 7 жоба жүзеге асырылған.

Сондай-ақ, құны 20 миллион доллар болатын заманауи IT-парк ғимаратын салу ұсынылды. Бұл жоба ақпараттық технологиялар саласына халықаралық компанияларды тартуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға, өңірде цифрлық трансформацияны, жасанды интеллектті, электронды сауданы және стартап экожүйесін жедел дамытуға ықпал ететіні айтылды.

«Давлатабад» ауданын «Ақылды қалаға» айналдыру, Наманган мемлекеттік техникалық университетіне қарасты бос нысандар негізінде жасанды интеллект ғылыми зертханасы мен стартаптар клубын құру бастамалары да талқыланды. «Наманган – ақылды қала» бірыңғай цифрлық платформасы арқылы коммуналдық қызметтер, қалдықтарды басқару, экологиялық мониторинг және көлік жүйелерін кезең-кезеңімен интеграциялау жоспарланып отырғаны айтылды.

Өнеркәсіп пен кәсіпкерлік саласында бірқатар жаңа бастамалар қарастырылды. Атап айтқанда, «Чуст» ауданында қуаты 60 мегаватт болатын «жасыл энергия» жобасын жүзеге асыру үшін 24 гектар жер бөлу ұсынылды. Ал «Чартак» ауданында алкогольсіз салқын сусындар, шырындар және балалар тағамын өндіретін кәсіпорын жобасы таныстырылды.

Ауыл шаруашылығында да үлкен мүмкіндіктер бар екені атап өтілді. 2026–2027 жылдары жаңа интенсивті бау-бақша мен жүзім алқаптарын құру аясында 3948 гектар аумақта бақтар мен жүзімдіктер отырғызу, 1,3 миллион түп көшет егу, 1,5 мың гектарда тамшылатып суару жүйесін енгізу жоспарланып отыр.

Құс шаруашылығы саласында 50 миллион долларлық ірі жоба жүзеге асырылып, оның аясында жылына 813 миллион дана жұмыртқа және 2 мың тонна ет өндіру қуаты қалыптастырылатын болады. Бұл өңірдің жұмыртқаға деген қажеттілігін толық қамтамасыз етіп, Орталық Азия мен араб елдеріне 42 миллион долларлық өнім экспорттауға мүмкіндік береді.

Туризмді экономиканың қозғаушы саласына айналдыру мәселесі де талқылаудың өзегіне айналды.

Өңірді аңғар туризмінің орталығына айналдыру мақсатында «Поп» ауданында «Арашан» көлдері маңында заманауи туристік кешен, «Қамшық» асуы аумағында «Qamchiq Mountain Resort» халықаралық көпфункциялы тау-шаңғы аймағы, «Чодак» ауылы «Гулистон» махалласында туризм орталығы, «Косонсой» ауданы «Алмазар» махалласында ірі туристік нысан, сондай-ақ «Янгиқурган» ауданы «Нанай» аумағында жасанды көл салу жобалары ұсынылды.

Сонымен қатар, Наманган қаласының ескі бөлігінде ұлттық сәулет, қолөнер дәстүрлері мен заманауи сервисті ұштастырған туристік кешен құру, «Чарсу» және «Сардоба» базарлары негізінде заманауи «эко-базарлар» салу, көпқабатты автотұрақтар тұрғызу ұсынылды. Бұл жобалар қала экономикасын жандандырып, сауда мен қызмет көрсету саласында жаңа жұмыс орындарын ашуға ықпал ететіні атап өтілді.

Инфрақұрылымды жақсарту бағытында да ірі жобалар қаралды. Атап айтқанда, мемлекеттік-жекеменшік әріптестік негізінде Наманган қаласының кәріз жүйесін жаңғырту, сондай-ақ «Учкурган» ауданы мен «Уйчи» ауданы орталықтарын алғаш рет орталықтандырылған кәріз жүйесімен қамту жобалары ұсынылды. Бұл аясында жаңа тазарту құрылыстары салынып, ондаған шақырым желілер жаңартылып, 42 мыңға жуық тұрғын қамтылмақ.

«Жаңа Наманган» шағынауданында құрылыс жұмыстарын жеделдету мәселесіне де ерекше назар аударылды. Жоба аясында 30 мың жаңа жұмыс орнын ашу, ондаған шақырым жолды жөндеу, жаяу жүргіншілер жолдарын, су желілерін және жасыл аймақтарды дамыту жоспарланған.

Әлеуметтік салада да ауқымды бастамалар көтерілді. Атап айтқанда, Наманган қаласында 2026 жылы 15 мың орындық мектепке дейінгі білім беру ұйымдарын ашу, сондай-ақ 21 білім беру мекемесіне тиесілі бос 42 мың шаршы метр аумақта мемлекеттік-жекеменшік әріптестік негізінде балабақшалар салу ұсынылды.

Денсаулық сақтау саласында Республикалық мамандандырылған травматология және ортопедия орталығының Наманган филиалын ашу, онкология және радиология орталығын заманауи ПЭТ-томограф құрылғысымен жабдықтау, көпсалалы медициналық орталықты жаңғырту және жоғары технологиялық операцияларды енгізу бастамалары қаралды. Бұл өңір тұрғындарына ғана емес, көршілес аймақтардан келетін науқастарға да сапалы медициналық қызмет көрсету мүмкіндігін кеңейтеді.

Жиын соңында Мемлекет басшысы Наманган облысының әлеуетін толық іске қосу, әрбір жобаны нақты нәтижеге жеткізу, халықтың жұмыспен қамтылуы мен табысын арттыру, экспортқа бағытталған және жоғары қосылған құнды өндірістерді кеңейту бойынша жауапты тұлғаларға нақты тапсырмалар берді.