Коррупцияга қарши курашиш тизимини такомиллаштиришга қаратилган муҳим ўзгаришлар
Жорий йил 22 июнь куни қабул қилинган "Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига коррупцияга қарши курашиш самарадорлигини оширишга, коррупцияга оид жиноятлар учун жавобгарлик муқаррарлигини таъминлашга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида"ги қонун билан коррупцияга қарши курашиш тизимини такомиллаштиришга қаратилган муҳим ўзгаришлар амалга оширилди.Тошкент давлат юридик университети Ҳуқуқ ва технологиялар шўъбаси ўқитувчиси Абдулазиз Абдураззоқов мазкур қонун юзасидан тўлиқ тушунча берди:
–Биринчидан, Жиноят кодексининг саккизинчи бўлими “коррупцияга оид жиноятлар” атамаси билан тўлдирилди ҳамда Коррупцияга оид жиноятлар рўйхати илк бор қонун даражасида аниқ белгиланди. Мазкур рўйхатга, жумладан, 167-модда учинчи қисмининг “д” банди, 168-модда тўртинчи қисмининг “г” банди, 192⁹, 192¹⁰, 192¹¹-моддаси иккинчи қисмининг “в” банди, 205-моддаси иккинчи қисмининг “в” банди, 206-моддаси иккинчи қисмининг “в” банди, 208-моддасининг иккинчи қисми, 209-моддаси иккинчи қисмининг “в” банди, 210, 211, 212, 213, 214, 214¹, 214² ҳамда 301-моддаси иккинчи қисмининг “б” бандида назарда тутилган жиноятлар киритилди.
Шунингдек, 243-модда бўйича жиноий даромадларни легаллаштириш коррупцияга оид жиноятлардан олинган маблағлар билан боғлиқ бўлса, у ҳам коррупцияга оид жиноят сифатида эътироф этилиши белгиланди.
Иккинчидан, Жиноят кодексининг 167-моддаси (ўзлаштириш ёки растрата қилиш йўли билан талон-торож қилиш)га мансаб мавқеини суиистеъмол қилиш йўли билан ҳамда компьютер техникаси воситаларидан фойдаланиб содир этилган қилмишлар алоҳида квалификацияли белгилар сифатида киритилди.
Учинчидан, 168-модда (фирибгарлик)га ахборот тизимидан, шу жумладан ахборот технологияларидан фойдаланиб, шунингдек хизмат мавқеидан фойдаланиб содир этилган фирибгарлик алоҳида оғирлаштирувчи ҳолат сифатида киритилди.
Тўртинчидан, 208-модда (ҳокимият ҳаракатсизлиги) ғаразгўйлик ниятларида содир этилган қилмиш учун алоҳида жавобгарликни назарда тутувчи янги иккинчи қисм билан тўлдирилди.
Бешинчидан, 192¹⁰, 213- ва 214-моддалар санкциялари кучайтирилиб, ахлоқ тузатиш ишларига қўшимча равишда озодликни чеклаш ва озодликдан маҳрум қилиш жазолари ҳам назарда тутилди.
Олтинчидан, Жиноят-процессуал кодексининг 270-моддаси коррупция ҳақида хабар берган шахсларни ҳимоя қилиш учун хавфсизлик чораларини қўллаш асослари ва тартиби қонун билан белгиланиши ҳақидаги норма билан тўлдирилди.
Еттинчидан, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 175⁸-моддаси давлат хариди предметининг бошланғич нархини ўртача бозор нархига нисбатан белгиланган энг кўп тафовут талабини бузган мансабдор шахслар учун маъмурий жавобгарликни назарда тутувчи янги қисмлар билан тўлдирилди.
Саккизинчидан, “Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида”ги қонунга ёшлар орасида коррупцияга нисбатан муросасиз муносабатни шакллантириш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири сифатида киритилди.
Тўққизинчидан, “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги қонунга киритилган ўзгартиришлар билан Ўзбекистон Республикасининг Коррупцияга қарши курашиш бўйича Миллий кенгашининг мақоми ва фаолияти такомиллаштирилди.
Коррупцияга қарши курашиш агентлигининг ваколатлари кенгайтирилди. Давлат органлари, ташкилотлари ва давлат иштирокидаги корхоналарнинг комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат тузилмалари қонуний даражада мустаҳкамланди.
Гулноза Бобоева,
ЎзА
