Институционал бўшлиқ: АҚШ иттифоқчилари Вашингтон билан алоқаларни қайта кўриб чиқади
Президент Дональд Трампнинг иккинчи муддати Америка ташқи сиёсатида кенг кўламли ўзгариш хусусияти билан ажралиб турди. Бошқача айтганда, анъанавий институционал дипломатия шахсий алоқаларга йўл очди.
“Reuters” қайд этишича, америкалик дипломатлар оммавий равишда четга сурилгани, бутун дунё бўйлаб АҚШнинг 195 элчилик лавозимининг қарийб ярми бўш қолгани сабабли, хорижий ҳукуматлар Вашингтон билан алоқа қоидасини тубдан ўзгартиришга мажбур бўлмоқда.
Европа ва Осиёдаги иттифоқчилар Давлат департаменти расмий каналлари ўрнига, тобора кўпроқ давлат раҳбарининг дипломатик мақомга эга бўлмаган ишончли вакилларидан иборат кичик доира, масалан куёви Жаред Кушнер ва бизнесмен Стив Уиткофф орқали алоқа ўрнатмоқда.
Мавжуд тизим инқирози яқинда Эрон атрофидаги кескинлик авж олган пайт яққол намоён бўлди. Ўшанда Оқ уйнинг "цивилизацияни йўқ қилишга тайёрлиги" ҳақидаги кескин иддаосидан сўнг Европа пойтахтлари расман ядровий қуролдан фойдаланиш эҳтимоли ҳақида шошилинч равишда тушунтириш сўради. Бинобарин, Давлат департаменти дипломатларга “Трамп нимани назарда тутгани ёки унинг сўзлари қандай натижага олиб келиши мумкинлигини билмасликларини” айтган.
Вашингтондан келаётган, оқибатини олдиндан айтиб бўлмайдиган бундай сигналларга жавобан, асосий иттифоқчилар, яъни- Буюк Британия, Франция ва Германия ўзини тийиш стратегиясини қўллаб, вазият янада кескинлашиб кетмаслиги учун Америка етакчиининг қўпол баёнотларини шунчаки “бўш дадиллик” ва “орқа фон шовқини” дея рад этишни афзал кўрдилар.
Шу билан бирга Давлат департаменти расмийлари тизимли муваффақиятсизлик ҳақидаги даъвони қатъиян рад этиб, ҳозирги ўзгаришлар, аксинча, қарор қабул қилиш жараёнини соддалаштиргани, АҚШнинг глобал майдондаги мавқеини мустаҳкамлаганини таъкидламоқда.
С.Раҳимов, ЎзА
