Gazlida ayollar uchun yangi imkoniyatlar

Ba’zi shaharlarning tarixini binolari, ko‘chalari yoki sanalar bilan o‘lchab bo‘lmaydi. Ularning haqiqiy tarixi — shu zaminda yashab, mehnat qilib, uni obod etgan insonlar taqdirida namoyon bo‘ladi. Bu yil o‘zining 70 yillik qutlug‘ yubileyini nishonlayotgan Buxoro viloyati Romitan tumani Gazli shahri ham ana shunday manzillardan.

Bir vaqtlar cho‘l bag‘rida gaz konlari bilan tanilgan Gazli bugun yangi qiyofa kasb etmoqda. Shaharda obodonlashtirish, infratuzilmani yaxshilash, aholi uchun munosib turmush sharoitlarini yaratish bilan bir qatorda, inson qadrini yuksaltirishga qaratilgan ishlar izchil davom etmoqda.

Ayniqsa, aholining bandligini ta’minlash, oilalar daromadini oshirish, yangi kasblarga o‘qitish va tadbirkorlikka keng jalb etish borasidagi sa’y-harakatlar bugun o‘zining amaliy natijalarini bermoqda.

Gazlining 70 yillik yubileyi arafasida ishga tushirilgan xotin-qizlarning bandligini ta’minlash va salomatligini mustahkamlash markazi esa ana shu ezgu ishlar silsilasining yana bir muhim bo‘g‘ini bo‘ldi.

Bugun mamlakatimizda xotin-qizlarning jamiyatdagi o‘rnini yanada mustahkamlash, ularni kasb-hunarga o‘rgatish, bandligini ta’minlash va tadbirkorlikka jalb etish davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgan.

Davlat rahbari tashabbusi bilan xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash, ularning huquq va manfaatlarini himoya qilish, iqtisodiy imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan tizimli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Bu siyosatning eng muhim jihatlaridan biri — har bir xotin-qizga o‘z salohiyatini namoyon etishi, kasb egallashi va mustaqil daromad topishi uchun sharoit yaratishdir.

Zero, ishli ayol — faqat o‘zining emas, butun oilaning iqtisodiy barqarorligi demak. Kasb egallagan xotin-qiz esa o‘z kelajagiga ishonch bilan qaraydi, farzandlariga namuna bo‘ladi, mahalla va jamiyat hayotida faol ishtirok etadi. Gazli mahallasida yangi markazning tashkil etilishi ana shu tamoyilning hayotiy ifodasidir.

Yangi markazda 100 nafardan ortiq xotin-qizni kasb-hunarga o‘qitish va ularning bandligini ta’minlash rejalashtirilgan. Ularning 85 nafari tikuvchilik, 10 nafari hunarmandchilik, 10 nafari yarim tayyor mahsulotlar tayyorlash, yana 5 nafari ayollar sartaroshligi yo‘nalishlarida kasb egallaydi. Bir qarashda bu raqamlar oddiy statistikadek tuyulishi mumkin. Ammo ularning har biri ortida alohida inson taqdiri, bir oila kelajagi, bir xonadonning quvonchi bor. Kimdir bu yerda tikuvchilik sirlarini o‘rganib, o‘z uyida kichik sex tashkil etishi mumkin. Yana kimdir hunarmandchilik orqali o‘z mahsulotini yaratib, bozorga chiqadi. Boshqasi sartaroshlik kasbini egallab, xizmat ko‘rsatish sohasida o‘z o‘rnini topadi. Eng muhimi, markaz faoliyati faqat kasb o‘rgatish bilan cheklanmaydi. Bu yerda xotin-qizlarga egallagan kasbi bo‘yicha ish topish, o‘zini o‘zi band qilish yoki tadbirkorlik faoliyatini boshlashda amaliy ko‘mak ko‘rsatiladi. Demak, markazdagi ta’limning mantiqiy davomi — real ish, barqaror daromad va iqtisodiy mustaqillik.

Gazli kabi olis hududda bunday markazning ish boshlashi alohida ahamiyatga ega. Chunki imkoniyatning insonga yaqinlashishi — uning qadrini yanada oshiradi.

Endi xotin-qizlar kasb o‘rganish uchun uzoq masofalarni bosib o‘tishi, ish izlab boshqa hududlarga borishi shart emas. Zarur sharoitning o‘zi mahallaga kirib keldi. Bu esa vaqtni tejaydi, xarajatlarni kamaytiradi, eng muhimi, xotin-qizlarga oilaviy majburiyatlarini bajargan holda kasb egallash va mehnat qilish imkonini beradi.

Mahalla — inson hayotiga eng yaqin bo‘lgan maskan. Shu bois aholining muammosi va ehtiyojini aynan mahallaning o‘zida hal etishga qaratilgan bunday yondashuv jamiyatda ijtimoiy barqarorlik va farovonlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi.

Markaz nomidagi ikki tushuncha — bandlik va salomatlik — bejiz birlashtirilmagan. Chunki insonning farovon hayoti faqat daromad bilan emas, sog‘lom hayot tarzi bilan ham chambarchas bog‘liq. Shu bois markazda xotin-qizlarni kasb-hunarga o‘qitish va ularning iqtisodiy faolligini oshirish bilan bir qatorda, salomatlikni mustahkamlash, profilaktik tadbirlarga jalb etish hamda salomatlik bilan bog‘liq masalalarda zarur ko‘mak ko‘rsatish imkoniyatlari kengaytiriladi. Ya’ni bu maskan oddiy o‘quv yoki ish bilan ta’minlash nuqtasi emas. U xotin-qizlarning hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan yaxlit tizimning mahalladagi amaliy ko‘rinishidir.

Bugun Buxoro viloyatidagi 516 ta mahallaning 350 tasida xotin-qizlarning bandligini ta’minlash va salomatligini mustahkamlash markazlari tashkil etilgan. Gazli mahallasida ish boshlagan yangi markaz ham ana shu keng qamrovli tizimning mantiqiy davomidir. Mazkur ishlar O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-dekabrdagi “Xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlashga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi farmoni hamda 2022-yil 21-sentabrdagi “Xotin-qizlar bandligini oshirish va salomatligini mustahkamlashga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorida belgilangan vazifalar ijrosi doirasida amalga oshirilmoqda.

Bu hujjatlar zamirida turgan asosiy maqsad — xotin-qizlarning ijtimoiy-iqtisodiy faolligini oshirish, ularga kasb egallash va munosib mehnat qilish uchun keng imkoniyatlar yaratishdir. Gazlidagi markaz esa ushbu maqsadlarning qog‘ozdagi vazifa emas, balki odamlar hayotida o‘z ifodasini topayotgan amaliy natijasi sifatida ahamiyatlidir.

Markazning tantanali ochilish marosimida Buxoro viloyati hokimi Botir Zaripov ishtirok etib, yig‘ilganlarni yangi maskanning foydalanishga topshirilishi bilan samimiy muborakbod etdi. Viloyat rahbari Gazlining 70 yillik taraqqiyot yo‘li davomida shahar aholisi uchun yaratilayotgan imkoniyatlar tobora kengayib borayotganini ta’kidlab, mazkur markaz xotin-qizlarning mehnat qilishi, kasb egallashi va daromad topishi uchun yangi imkoniyatlar ochishini qayd etdi. Shuningdek, markaz faoliyatini samarali tashkil etish, xotin-qizlarni to‘liq kasb egasi qilish, o‘qishni tamomlaganidan so‘ng ularni ishga joylashtirish yoki tadbirkorlikka yo‘naltirish bo‘yicha mas’ullarga tegishli vazifalar belgilab berildi.

Gazlining 70 yillik yubileyi — shunchaki qutlug‘ sana emas. Bu — kechagi kunni sarhisob qilib, ertangi kunga yanada katta ishonch bilan qadam qo‘yish uchun muhim fursat. Shaharning yangi qiyofasi faqat obod ko‘chalar, zamonaviy binolar va yangilangan infratuzilma bilan belgilanmaydi. Haqiqiy taraqqiyotning eng muhim mezoni — insonning o‘z hayotidan rozi bo‘lishi, mehnati qadr topishi, oilasi farovonligi va kelajagiga ishonch bilan qarashidir. Gazlida xotin-qizlar uchun barpo etilgan yangi markaz ana shu yuksak maqsadga xizmat qiladi. Bugun bu maskan eshigidan kasb o‘rganish istagida kirib kelgan har bir ayol ertaga o‘z qo‘li bilan yaratgan mahsuloti, o‘z mehnati bilan topgan daromadi, o‘z oilasiga qo‘shgan hissasi bilan jamiyat taraqqiyotiga daxldor insonga aylanadi. Shu ma’noda, markazning ochilishi — bir binoning foydalanishga topshirilishi emas. Bu — yuzlab xotin-qizlar taqdirida yangi sahifa ochilishi, oilalar uchun yangi daromad eshiklari ochilishi, mahalla hayotiga yangi iqtisodiy nafas kirib kelishidir.

Gazlining 70 yillik tarixi uning kechagi yutuqlari bilan qadrli bo‘lsa, kelajak tarixi bugun yaratilayotgan imkoniyatlar bilan yoziladi. Va bu tarixda mehnat qilayotgan, kasb o‘rganayotgan, tadbirkorlikka qadam qo‘yayotgan xotin-qizlarning ham o‘z o‘rni bor. Zero, ayolga imkoniyat berilsa — bir inson emas, bir oila o‘zgaradi. Bir oila o‘zgarsa — mahalla o‘zgaradi. Mahalla o‘zgarsa — butun shahar taraqqiy etadi. Gazlining 70 yillik yubileyi arafasida ish boshlagan ushbu markaz ana shu ezgu o‘zgarishlarning boshlanish nuqtalaridan biri bo‘lib qolishi shubhasiz.

Zarif Komilov, O‘zA muxbiri