Қоғamdyq qauipsizdikti qamtamasyz etude kadrlar daiarlaudyñ jaña kezeñi
Елбасының қаулысы қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында заманауи білім мен жоғары тәжірибелік дағдыларды меңгерген кәсіби мамандар даярлаудың үздіксіз білім беру жүйесін құруға бағытталған.
Пікір
Бүгінгі таңда елімізде заң үстемдігін қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын сенімді қорғау, қоғамдық тәртіпті сақтау, сондай-ақ қауіпсіз әрі тұрақты әлеуметтік ортаны қалыптастыру – мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып табылады.
Бұл міндеттердің тиімді жүзеге асырылуы, ең алдымен, заманауи білімді, жоғары кәсіби шеберлікті, берік құқықтық ой-сананы және практикалық дағдыларды меңгерген кәсіби кадрларды даярлаумен тығыз байланысты. Осы тұрғыдан алғанда, Президентіміздің 2026 жылғы 26 тамыздағы "Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында кәсіби кадрларды даярлау жүйесін одан әрі жетілдіру жөніндегі қосымша шара-тәдбірлер туралы" қаулысы саланы жаңа деңгейге көтеруге қызмет ететін маңызды құқықтық құжат ретінде ерекше маңызға ие.
Мемлекет басшысының қаулысы қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында заманауи білім мен жоғары практикалық дағдыларға ие кәсіби кадрларды даярлаудың үздіксіз білім беру жүйесін құруға бағытталған.
Онда Қоғамдық қауіпсіздік университетін осы бағытта кадрлар даярлайтын және ғылыми-зерттеу қызметін жүргізетін тірек жоғары оқу орны әрі ғылыми-зерттеу ұйымы ретінде трансформациялау міндеті белгіленген. Бұл тәсіл жоғары оқу орнының міндеттерін тек білім берумен шектемей, оны практика, ғылым, инновация және кадр саясатын өзара байланыстыратын біртұтас жүйеге айналдыруды көздейді.
Қаулыда кадрларды даярлау жүйесінің практикаға бағытталғанына ерекше назар аударылған. Атап айтқанда, бакалавриат сатысында оқу бағдарламаларын кезең-кезеңімен практикалық сабақтарға бағыттау, курсанттардың практикалық сабақтарын ішкі істер органдарының тиісті бөлімшелерінде ұйымдастыру, олардың нақты қызмет ортасымен тікелей танысуын қамтамасыз ету көзделген. Мұндай жүйе болашақ маманның теориялық білімін практикалық жағдайларда дұрыс қолдануына, жедел әрі негізді шешім қабылдауына, азаматтармен тиімді қарым-қатынас орнатуына және кәсіби жауапкершілікті терең сезінуіне қызмет етеді.
Қаулының тағы бір маңызды тұсы – білім беру процесіне цифрлық технологияларды кеңінен енгізу. Құжатта жасанды интеллект технологияларын, дрондарды пайдалану, геоақпараттық жүйелер, бейнебақылау, биометриялық сәйкестендіру, мінез-құлықты талдау технологияларын пайдалануға қатысты білім мен дағдыларды қалыптастыру көзделген.
Кәсіби кадр даярлауда шет тілдерін жетік меңгерудің де маңызы зор. Қаулыда курсанттар мен тыңдаушыларға екі шет тілін "1+1" бағдарламасы негізінде оқыту, шет тілін білу деңгейін ұлттық және халықаралық сертификаттар арқылы растау жүйесін жолға қою белгіленген. Бұл талап болашақта халықаралық тәжірибені тікелей зерттеуге, шетелдік ғылыми дереккөздерді пайдалануға, халықаралық ынтымақтастық жобаларына белсенді қатысуға және озық тәжірибелерді ұлттық практикаға енгізуге мүмкіндікті кеңейтеді.
Қаулыда профессор-оқытушылардың кәсіби әлеуетін арттыруға да жүйелі түрде ден қойылған. Профессор-оқытушыларды практикамен байланыстыру, олардың педагогикалық қызметінің нәтижелілігін бағалау, жоғары нәтиже көрсеткендерді ынталандыру, сондай-ақ қажет болған жағдайда практикалық қызмет тәжірибесі бар мамандарды педагогикалық қызметке тарту көзделген. Бұл білім мазмұнының өміршеңдігі мен практикалық маңыздылығын арттыруға қызмет етеді.
Ғылыми-зерттеу қызметін дамыту бойынша белгіленген міндеттер де қаулының стратегиялық маңыздылығын одан әрі арттырады. Қоғамдық қауіпсіздік мәселелері бойынша ғылыми-практикалық зерттеулер институтын құру, қауіпсіздікке төнетін қатерлерді зерттеу, бағалау және болжау, заманауи шешімдер әзірлеу, халықаралық және республикалық деңгейде ғылыми-практикалық іс-шаралар өткізу көзделген. Ғылыми зерттеу нәтижелерін тікелей практикаға енгізу қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жүйесінде шешімдер қабылдаудың ғылыми негізділігін күшейтеді.
Халықаралық ынтымақтастықты дамыту да қаулының маңызды бағыттарының бірі болып табылады. Жетекші шетелдік оқу орталықтарымен стратегиялық серіктестік орнату, шетелдік сарапшыларды, жаттықтырушылар мен практик мамандарды оқу процесіне тарту, профессор-оқытушылар құрамы мен қызметкерлердің шетелде біліктілігін арттыруы және қайта даярлануы көзделген. Бұл арқылы әлемдік тәжірибеде өзін-өзі ақтаған озық оқыту әдістерін, симуляторларды, виртуалды білім беру технологиялары мен заманауи қызмет көрсету практикаларын ұлттық білім беру жүйесіне бейімдеуге мүмкіндік туады.
Аталған қаулының тағы бір назар аударарлық тұсы – онда реформаларды жүзеге асырудың нақты тетіктері, мерзімдері мен жауапты орындаушылары белгіленген. Іс-шаралар бағдарламасында білім беру жүйесін жетілдіру, ғылыми-зерттеу қызметін дамыту, халықаралық ынтымақтастықты күшейту, цифрлық технологияларды енгізу және материалдық-техникалық базаны нығайту жөніндегі міндеттер кезең-кезеңімен жоспарланған. Мұндай тәсіл құжаттың декларативті емес, керісінше, іс жүзінде орындауға бағытталғанын көрсетеді.
Қорыта айтқанда, мемлекетіміз басшысының бұл маңызды қаулысы – қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында кәсіби мамандар даярлау жүйесін түбегейлі жетілдіруге бағытталған кешенді әрі перспективалы құжат. Онда білімнің практикамен интеграциясы, ғылыми-зерттеу қызметі, цифрландыру, жасанды интеллект пен заманауи қауіпсіздік технологияларын пайдалану, шет тілдерін үйрену, халықаралық ынтымақтастық, профессор-оқытушылар құрамының әлеуетін арттыру және түлектердің кәсіби қызметіне мониторинг жасау сияқты өзара байланысты бағыттар қамтылған.
Сардорбек Юсупов,
Наманган мемлекеттік университеті заң факультетінің деканы, заң ғылымдарының докторы, профессор.
Иброхим Отамирзаев,
Университеттің қылмыстық-процестік құқық кафедрасының меңгерушісі, заң ғылымдары бойынша философия докторы (PhD).
ӨзА.
