Qadimiy devorlar ortidagi kelajak: Buxoroning navqiron qiyofasi

Buxoro... Bu nom yangraganda ko‘z oldimizda nafaqat zangori gumbazlar, balki insoniyat tamaddunining ulkan bir qatlami gavdalanadi. “Buxoro sharif” degan muborak nomning zamirida asrlarning shiviri, buyuk mutafakkirlarning tafakkuri va bugungi kunning shiddatli nafasi mujassam. Qadim va ko‘hna bu kent bugun nafaqat tarixiy yodgorliklar maskani, balki Yangi O‘zbekistonning ulkan islohotlar maydoni, dunyo nigohi qadalgan xalqaro diplomatiya va iqtisodiy yuksalish markaziga aylandi.

Buxoro bugun o‘z tarixining yangi sahifasini — yaratuvchanlik va farovonlik davrini yozmoqda. Buxoroni anglash — uning ikki milliondan ziyod mehnatsevar va zakovatli aholisining qalbiga yo‘l topish demakdir. 

Davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “Buxoroning har bir qarichi — bu tarix,  har bir toshi — bu tirik xotira. Lekin biz bu buyuk merosga tayangan holda, uning yangi, zamonaviy qiyofasini yaratishimiz, odamlarimizning hayotini bugun o‘zgartirishimiz shart”.

Ana shu ezgu maqsad yo‘lida Prezidentimizning viloyatga navbatdagi tashrifi doirasida Buxoro shahrining yangi ma’muriy markazida amalga oshirilayotgan bunyodkorlik ishlari ko‘zdan kechirildi. 14 gektar maydonda qad rostlayotgan, 38 ta davlat idorasini yagona majmuaga jamlaydigan bu markaz shunchaki binolar to‘plami emas, balki “Inson qadri uchun” tamoyilining me’moriy ifodasidir. Ilgari fuqarolar birgina hujjat yoki masala yechimi uchun shaharning turli chekkalariga sarson bo‘lib qatnar edi. Endilikda Ko‘kdala tajribasi asosida barpo etilayotgan bu integratsiyalashgan boshqaruv tizimi vaqtni tejaydi, byurokratiyani jilovlaydi va davlatning xalqqa xizmat qilish tamoyilini yangi bosqichga olib chiqadi. Majmua atrofidagi yashil xiyobonlar va favvoralar esa ma’muriy markazni nafaqat ish joyi, balki aholi sayr qiladigan madaniyat maskaniga aylantirishi viloyatning ijtimoiy qiyofasi tubdan o‘zgarayotganidan dalolat beradi.

Viloyatning iqtisodiy manzarasiga nazar tashlar ekanmiz, “iqtisodiyot drayverlari” tushunchasi qanday qilib oddiy odamlar hayotiga kirib borganiga guvoh bo‘lamiz. Ilgari faqat paxta xom ashyosi bilan cheklangan hudud, bugun dunyo bozoriga tayyor mahsulot yetkazib beruvchi qudratli industrial markazga aylandi. To‘qimachilik klasterlari daladan tayyor kiyim-kechakkacha bo‘lgan jarayonni to‘liq qamrab olib, minglab xotin-qizlarimizni doimiy ish bilan ta’minladi. 

Ayniqsa, Buxoro tumani misolida banklar tomonidan sun’iy intellekt texnologiyalari yordamida o‘tkazilgan tahlillar iqtisodiyotni boshqarishda yangi davr boshlanganini ko‘rsatdi. Hududning yer, suv va mehnat resurslari tahlil qilinib, 2026-2031-yillarga mo‘ljallangan 7,4 trillion so‘mlik loyihalar shakllantirildi. Bu loyihalar doirasida 15 mingta yangi ish o‘rni yaratilishi ko‘zda tutilgan. “Biz sun’iy intellekt imkoniyatlaridan foydalanib, har bir hududning salohiyatini ochishimiz, loyihalarni natijaga qaratilgan holda shakllantirishimiz kerak”, degan edi Prezidentimiz tashrif davomida. Bugun Qorako‘l cho‘lida qad rostlayotgan ulkan gaz-kimyo majmualari, “G‘ijduvon” erkin iqtisodiy zonasidagi innovatsion korxonalar Buxoroning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlovchi qudratli ustunlardir.

Buxoroning ma’naviy qudrati uning aziz-avliyolari, olim va ulamolari bilan belgilanadi. “Yetti pir” ziyoratgohlari majmuasi bugungi kunda dunyo musulmonlari uchun muqaddas qadamjo va ruhiy poklanish markaziga aylandi. Abduxoliq G‘ijduvoniydan boshlanib, Xo‘ja Bahouddin Naqshband bilan yakunlanuvchi bu ma’naviy zanjir nafaqat tarix, balki bugungi kun axloqiy mezonidir. Davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan bu ziyoratgohlar atrofidagi infratuzilma tubdan yangilandi.

 Naqshbandiya ta’limotining “Dil ba yoru, dast ba kor” g‘oyasi bugungi tadbirkor va mehnatkash buxoroliklarning hayot falsafasiga aylangan. Shu bois ham so‘nggi yillarda Buxoro xalqaro diplomatiya markaziga aylandi. Xorijiy davlatlar prezidentlari va hukumat rahbarlarining viloyatga tashriflari muntazamlik kasb etmoqda. Masalan, fransiyalik sayyoh Jan-Perning: men dunyoning ko‘p shaharlarida bo‘lganman, lekin Buxoroning aurasi boshqacha. Bu yerda siz o‘zingizni X asrdagidek his qilasiz, lekin shu bilan birga zamonaviy servisdan bahra olasiz, degan e’tirofi o‘zbek mehmondo‘stligi va islohotlarining jahon miqyosidagi tan olinishidir. Dunyo yetakchilarining Buxoro obidalari oldidagi hayrati va ehtiromi — bu o‘zbek davlatchiligining o‘lmas shon-shuhratiga berilgan yuksak bahodir.

Madaniyat va turizm sohasidagi inqilobiy qadamlarning mantiqiy davomi sifatida Buxoroning yangi xalqaro aeroporti barpo etilayotganini alohida qayd etish lozim. 370 gektar maydonda qad rostlayotgan, soatiga 1200 nafar yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatish quvvatiga ega bo‘lgan bu zamonaviy havo darvozasi Buxoroni dunyo bilan yanada jipslashtiradi. Prezidentimiz ta’kidlaganlaridek: “Biz Buxoro viloyati aholisi, shuningdek, mahalliy va xorijiy sayyohlar uchun zamonaviy va qulay xizmat ko‘rsatadigan aeroport barpo etishni maqsad qilganmiz. Shunday ekan, ushbu aeroport jahon standartlari talablariga to‘liq mos bo‘lishi shart”. 3,3 kilometrlik uchish-qo‘nish yo‘lagi barcha turdagi havo kemalarini qabul qilish imkonini beradi, bu esa Buxoroni dunyoning yirik megapolislari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lab, viloyatning eksport va turizm salohiyatini bir necha barobarga oshiradi.

So‘nggi yillarda viloyatda ta’lim va tibbiyot tizimida erishilgan yutuqlar ham salmoqlidir. Tashkil etilayotgan Prezident maktabi, ixtisoslashtirilgan maktablar va xorijiy oliygohlarning filiallari yangi avlod Ibn Sinolarini tarbiyalamoqda. Yoshlarning IT sohasiga bo‘lgan qiziqishi, “Raqamli Buxoro” dasturi doirasida yaratilayotgan startaplar viloyatning intellektual salohiyatini belgilab bermoqda. Shu bilan birga, “Yashil makon” loyihasi doirasida cho‘l hududlarida saksovulzorlarning kengaytirilishi va shahar ichidagi yangi parklar iqlim o‘zgarishlariga qarshi kurashda muhim qalqon bo‘lib xizmat qilmoqda. Bu — kelajak avlodga qoldirilayotgan eng qimmatbaho meros: toza havo va yashil tabiatdir.

[gallery-28694]

Xulosa qilib aytganda, bugungi Buxoro — bu shunchaki geografik nuqta yoki xaritadagi shahar emas. Bu — millat ruhiyatining ko‘zgusi, o‘zbek davlatchiligining mustahkam poydevoridir. Davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev rahnamoligida amalga oshirilayotgan izchil islohotlar, bunyodkorlik tashabbuslari va xalq manfaatiga yo‘naltirilgan loyihalar Buxoroning yangi qiyofasini yaratmoqda. Qadimiy devorlari ortida eng zamonaviy texnologiyalarni jamlagan, dunyoga ochiq va mehmondo‘st, iqtisodiy qudratli va ma’naviy yuksak Buxoro o‘zining yangi oltin davriga qadam qo‘ymoqda. Buxoroning ravnaqi — Yangi O‘zbekistonning ravnaqi sifatida tarix sahifalariga muhrlanmoqda.

Alouddin G‘afforov, O‘zA