Президент өңірлерде тұтынушыларды отын-энергетика ресурстарымен қамтамасыз ету жұмыстарының барысымен танысты
Президент Шавкат Мирзиёевке «Янгиюл тәжірибесі» негізінде өңірлерде тұтынушыларды отын-энергетика ресурстарымен тұрақты қамтамасыз ету, энергия тиімділігін арттыру, желілердегі ысырап пен дебиторлық берешекті күрт қысқарту бағытында атқарылған жұмыстар туралы ақпарат берілді.
Бұған дейін осы тәжірибе негізінде әр өңірден бір-бірден таңдап алынған 14 ауданда үлгілі жүйе қалыптастыру міндеті қойылған болатын. Осы мақсатта жұмыстар «махаллабай» қағидаты бойынша ұйымдастырылып, энергетика саласындағы мәселелерді жергілікті жерге барып зерделеу және нысаналы шаралар қабылдау жолға қойылды.
Бұл жұмыс 916 махалланы, 832 мың үй шаруашылығын, 49 мың кәсіпкерлік субъектісін және 2,2 мыңнан астам әлеуметтік сала нысанын қамтыды. Әрбір махалла бойынша энергетикалық паспорт пен энергия ресурстарына деген сұраныс балансы қалыптастырылды.
Нәтижесінде алғаш рет махаллалар бөлінісінде қолда бар қуат пен нақты сұраныс арасындағы айырмашылық жан-жақты есептелді. Атап айтқанда, 265 махаллада 60 мегаватт электр қуаты, 42 махаллада жылына 47 миллион текше метр табиғи газ тапшылығы бар екені анықталды. Сонымен қатар, 207 махаллада қуат қоры бар екені белгілі болды.
Мұндай тәсіл болашақта энергия ресурстарына деген сұранысты алдын ала есептеп, қажетті инфрақұрылымды уақытылы дайындауға мүмкіндік береді.
Осыған байланысты электр және газ желілерін жаңғырту жұмыстары жеделдетілді. 14 ауданда 5 мың 695 трансформатордың, 6,9 мың шақырым электр желісінің, 242 шақырым газ желісінің және 404 газ тарату құрылғысының жөндеуді қажет ететіні анықталды. Олардың техникалық жағдайын жақсартып, «жасыл» санатқа өткізу жұмыстары басталды.
Бүгінгі күнге дейін 441 трансформатор, 1 мың 134 шақырым электр және 88 шақырым газ желісі, сондай-ақ 92 газ тарату құрылғысы жөнделді.
Сондай-ақ өткен жылдары инвестициялық бағдарламалар аясында басталып, алайда аяқталмай қалған нысандардың бір бөлігі пайдалануға берілді.
Есептеулерге сәйкес, алдағы бес жылда аталған аудандарда энергия ресурстарына деген сұраныс 49 пайызға артады деп күтілуде. Осыған байланысты перспективалық жобаларды ескере отырып, халық пен кәсіпкерлерді энергия ресурстарымен сенімді әрі тұрақты қамтамасыз етуге бағытталған бес жылдық бағдарлама әзірленді.
Бағдарламада 721 махаллада 2 мың 261 трансформатор мен 7 мың 449 шақырым электр желісін, сондай-ақ 200 махаллада 313 газ тарату құрылғысы мен 327 шақырым газ желісін жаңарту көзделген.
Бұл жұмыстардың нәтижесінде өңірлерде қосымша 1 мың 300 мегаватт өткізу қуатын қалыптастыру жоспарланып отыр.
Әлеуметтік сала нысандарындағы энергия тұтыну жағдайы да зерделенді. Жалпы 1 мың 938 нысанның энергия тұтынуы талданып, тиімділігі төмен 226 нысан «қызыл» санатқа енгізілді. Оларды энергия тиімді жүйеге көшіру жөніндегі бағдарлама әзірленіп, практикалық жұмыстар басталды.
Осы шаралардың нәтижесінде жыл сайын 4,3 миллион киловатт-сағат электр энергиясын және 2,1 миллион текше метр табиғи газды үнемдеу мүмкіндігі жасалады.
Мемлекет басшысы 14 ауданда қолданылған бұл тәсілмен шектелмей, оны республиканың барлық аудандарында енгізу қажеттігін атап өтті.
Барлық өңірлерде жұмыстарды «махаллабай» қағидаты бойынша ұйымдастыру, энергетикалық паспорттар мен энергия тұтыну балансын қалыптастыру, желілердің жағдайын нысаналы түрде зерделеу және анықталған мәселелерді кезең-кезеңімен шешу жөнінде жауапты тұлғаларға тапсырмалар берілді.
Бұдан көзделген мақсат – энергетика саласында «мәселе туындағаннан кейін оны шешу» тәжірибесінен «мәселені алдын ала анықтау, қажетті шараларды жоспарлау және оның алдын алу» жүйесіне көшу.
Жиында Самарқанд облысындағы аумақтық электр желілерін басқаруды шетелдік инвесторларға беру және «Сұрхан – Пули-Хумри» жоғары кернеулі желісін салу жобаларын жеделдету мәселелері де қаралды.
